Τομ Τίκβερ: Γερμανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος

Τομ Τίκβερ: Γερμανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος

Τις προάλλες συζητούσα με μια φίλη και ανέφερα τυχαία ότι αυτή την εβδομάδα πρέπει να γράψω ένα κείμενο για τον Τομ Τίκβερ. Η συνομιλήτρια μου φάνηκε προβληματισμένη για μερικά δεύτερα, και στη συνέχεια μου είπε… “Δεν είμαι σίγουρη… Το «Τρέξε Λόλα Τρέξε» με είχε ενθουσιάσει όταν το πρωτοείδα, από την άλλη μεριά το “Άρωμα” με άφησε κάπως μουδιασμένη…”.

Κι όμως ο Τίκβερ είναι ένας καλός, όχι μέτριος, ίσα – ίσα ικανότατος γνώστης της τέχνης που ονομάζεται σκηνοθεσία. Τόσο που όταν το 1998 έκανε την πρώτη του επιτυχία, όλοι διέκριναν στο πρόσωπο του ένα ανερχόμενο ταλέντο, που ήρθε πάνω στην ώρα για να προσφέρει στο ευρωπαϊκό σινεμά κάτι από τη φρεσκάδα και την τόλμη του. Αν όμως είναι όντως έτσι, τότε τι είναι εκείνο που προκαλεί το μούδιασμα;

Μετά το θετικό θόρυβο που άφησε πίσω του το “Τρέξε Λόλα Τρέξε”, ο Γερμανός σκηνοθέτης επέλεξε να μην ακολουθήσει την ασφαλή οδό της επανάληψης. Η επόμενη του ταινία, που φέρει τον τίτλο “Η πριγκίπισσα και ο πολεμιστής”, κινείται σε εντελώς διαφορετικά μονοπάτια τόσο σε σεναριακό επίπεδο όσο και σκηνοθετικά.

Τη θέση των βιαστικών ρυθμών παίρνουν η ευαισθησία και μια πιο επιεικής ματιά πάνω στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, που αν δεν είχαν επέλθει μόλις δύο χρόνια από την προηγούμενη ταινία του, θα λέγαμε ότι την κερδίζουν οι άνθρωποι όταν έχουν στιγματιστεί από το ανελέητο πέρασμα του χρόνου και της εμπειρίας. Το 2002 ακολουθεί ο “Παράδεισος” και τέσσερα χρόνια μετά, το 2006, το όχι και τόσο πετυχημένο “Άρωμα”, που βασίστηκε στο ομώνυμο αριστούργημα του Πάτρικ Ζίσκιντ, αλλά δυστυχώς δεν κατάφερε να σπάσει την κατάρα που θέλει το βιβλίο να ξεπερνά την ταινία.

Όσο για το τι ελπίζουμε να βλέπουμε από τόσο ταλαντούχους σκηνοθέτες όσο ο Τίκβερ… Eίναι απλό, περισσότερη ψυχή και λιγότερο στιλιζάρισμα.

Τρέξε Λόλα Τρέξε

Ένα τηλέφωνο που χτυπάει νευρικά -πώς αλλιώς;- εκείνη απαντάει, στην άλλη γραμμή εκείνος, της λέει ότι αν σε είκοσι λεπτά δεν βρει 100.000 μάρκα, είναι νεκρός. Τα ρολόγια μηδενίζουν, και ένα κορίτσι βάζει φτερά στα πόδια κι αρχίζει να τρέχει σαν τρελό υπό τους ήχους μιας τέκνο φρενίτιδας.

Είκοσι λεπτά φτάνουν και περισσεύουν για να σου αλλάξουν τη ζωή. Για να πληροφορηθείς ότι ο άντρας που σε μεγάλωσε δεν είναι ο βιολογικός σου πατέρας, για να προλάβεις να σώσεις τη ζωή ενός πολύτιμου προσώπου, για να διασχίσεις το Βερολίνο από τη μια άκρη ως την άλλη… Για να διαπιστώσεις ότι όσα σε μάθανε τόσα χρόνια, ότι δηλαδή ο χρόνος δεν είναι εχθρός αλλά σύμμαχος, είναι παραπλανητικές αερολογίες.

Ο Τίκβερ στοιχημάτισε και κέρδισε ότι μέσα σε 80 λεπτά φιλμικού χρόνου είναι δυνατόν να χωρέσουν μερικές σκηνές καρτούν, πολλά πανοραμικά, λίγα flash back και περισσότερα flash forward, η μισή του δισκοθήκη – σε τέκνο επιλογές, και όλα αυτά χωρίς να πάρει στιγμή τα μάτια του από τη Φράνκα Ποτέντε. Κι ενώ το παιχνίδι θα μπορούσε να έχει λάβει τέλος πολύ νωρίτερα, εκείνος εξακολουθεί να κρατάει το joy stick και να αναρωτιέται τι θα είχε συμβεί αν η Λόλα είχε αρχίσει να τρέχει μερικά δευτερόλεπτα αργότερα.

Ο τρόπος που ο χρόνος επηρεάζει τις επιλογές μας και το αντίστροφο. Το ντόμινο που πυροδοτείται από μια τόση δα κίνηση και το αιώνιο “τι θα γινόταν αν…”, που ευτυχώς ή δυστυχώς παραμένει πάντα αναπάντητο. Όπως και να ‘χει, την επόμενη φορά που θα σκεφτείτε να παραπονεθείτε ότι σας κυνηγάει ο χρόνος θυμηθείτε τη Λόλα και ίσως νιώσετε καλύτερα.

Παράδεισος

Μια αγγλίδα δασκάλα που ζει στην Ιταλία, αποφασίζει να πάρει εκδίκηση για τον άδικο θάνατο του άντρα της. Το σχέδιο της ανατρέπεται όταν την τελευταία στιγμή, η αυτοσχέδια βόμβα που θα έβαζε τέλος στη ζωή ενός μεγαλοεμπόρου ναρκωτικών αλλάζει χέρια, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τέσσερις αθώοι και η ίδια να βρεθεί κατηγορούμενη για τρομοκρατική ενέργεια.

Στο αστυνομικό τμήμα που θα την μεταφέρουν, θα γνωρίσει τον συνονόματο της Φίλιππο – οι συμπτώσεις ανάμεσα στο ζευγάρι δεν σταματούν εδώ – έναν νεαρό καραμπινιέρο που θα αναλάβει οικειοθελώς τη διάσωση της, ακόμα και με τον κίνδυνο να ρισκάρει την ίδια του τη ζωή. Θα οργανώσει για χάρη της ένα λεπτομερώς σχεδιασμένο πλάνο απόδρασης και μια δολοφονία, και θα βρεθεί μαζί της κυνηγημένος, χωρίς προφανή λόγο… άλλα πλέον με ουσιαστικό λόγο ύπαρξης.

Το “Παράδεισος” με τους εξαιρετικούς Κεϊτ Μπλάνσετ και Τζιοβάννι Ρίμπισι στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, βασίστηκε σε σενάριο των Κριστόφ Κισλόφσκι και Krzysztof Piesiewicz. Ο Τίκβερ σκηνοθετεί την πορεία ενός μοιραίου έρωτα που παρ’ όλα αυτά διακατέχεται από την ελαφρότητα που χαρακτηρίζει μια φυσική πράξη. Τόσο φυσική που κάνει ακόμα και τον μύθο σχετικά με το άλλο μισό να μοιάζει λιγότερο αφελής. Ο σκηνοθέτης παραμένει διακριτικός καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας, δεν φορτίζει την ατμόσφαιρα με λόγια και αγγίγματα αλλά με μια μυστηριακή χημεία που γεννάται άμα τη εμφάνισή των πρωταγωνιστών.

Όταν εν τέλει απομένουν οι δυο τους ζουν εκείνο που θα τους εξιλεώσει για κάθε πράξη τους, και θα αποδείξει ότι η ιστορία τους μπορεί τυχαία να ξεκίνησε στη γη, αλλά το ιδανικό μέρος για να ολοκληρωθεί είναι μόνο ο παράδεισος.

Φιλμογραφία

  • 2010 Τρίο
  • 2009 The International
  • 2006 Άρωμα: Η Ιστορία ενός Δολοφόνου
  • 2002 Παράδεισος
  • 2000 Η Πριγκίπισσα και ο Πολεμιστής
  • 1998 Τρέξε Λόλα Τρέξε

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας