Alexander (2004). Αλέξανδρος (επική ταινία)

• Είδος Tαινίας: Eπική Περιπέτεια
• Σκηνοθεσία: Oliver Stone
• Ηθοποιοί: Colin Farrell, Angelina Jolie, Val Kilmer, Anthony Hopkins
• Ημερομηνία κυκλοφορίας: 16 Νοεμβρίου 2004
• Συνολική Διάρκεια: 175 λεπτά
• Προϋπολογισμός ταινίας: 155 εκατομμύρια δολάρια
• Box office: 167.3 εκατομμύρια δολάρια
• Ελληνικός τίτλος: Αλέξανδρος
• Σύνθεση και Παραγωγή Μουσικής: Βαγγέλης Παπαθανασίου
• Εκτέλεση Μουσικής: Nic Raine
• Η κυκλοφορία του μουσικού δίσκου έγινε από Sony Classical, το 2004 και έχει διάρκεια 56 λεπτά

Σημείωση: Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε μόνο με τη μουσική της ταινίας Alexander (2004). Αλέξανδρος.

Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου, γνωστός παγκοσμίως ως Vangelis, είναι ένας συνθέτης που μπορεί να μην έχει κάνει πολλές κινηματογραφικές δουλειές αλλά όσες έχει κάνει έχουν συζητηθεί πολύ. Από τις πιο γνωστές του, οι μουσικές των ταινιών Chariots of Fire (1981) και 1492, Conquest of Paradise (1992).

Aπό την αποκλειστική χρήση ηλεκτρονικής μουσικής στην αρχή της καριέρας του, όχι μόνο ανανέωσε τις ηλεκτρονικές του εμπνεύσεις, αλλά επιπλέον εισήγαγε και την ορχήστρα στο μουσικό του λόγο. Αποκορύφωμα της διαδικασίας ωρίμανσης του συνθέτη ήταν η Μυθωδία (Mythodea), μια ογκώδης ορχηστρική δουλειά που απέχει έτη φωτός από το ηλεκτρονικό soundtrack των Δρόμων της Φωτιάς. Με τον απόηχο της Μυθωδίας ακόμη ζωντανό, η είδηση ότι θα αναλάμβανε τη μουσική της ταινίας Αλέξανδρος, φάνηκε σαν μια ευκαιρία για κάτι ανάλογα ορχηστρικό και επικό.

Στη μουσική της ταινίας Αλεξάνδρος συναντάμε τρεις βασικούς άξονες. Καταρχήν πρόκειται για ένα έπος, οπότε είναι αυτονόητο ότι υπάρχουν οι εντυπωσιακές μουσικές στιγμές (για τις μάχες και όχι μόνο) που δίνουν υπόσταση στον επικό χαρακτήρα της ταινίας, οι ενδιάμεσες ήρεμες μελωδικές και τέλος, οι έθνικ πινελιές, ώστε να ολοκληρωθεί το μουσικό περιβάλλον.

Ξεκινώντας από τις τελευταίες, η αρχή γίνεται με το χορό της Ρωξάνης στο κομμάτι “Roxane’s Dance” (#3), ένα αρκετά καλό δείγμα μουσικής ανατολίτικου χορού αλλά έχουμε και έναν ακόμη, κάπως υποδεέστερο, στο κομμάτι “Bagoa’s Dance” (#10). Η συνέχεια δίνεται στο κομμάτι “Eastern Path” (#7), όπου ακούμε ένα ατμοσφαιρικό σόλο αρμένικου φλάουτου (duduk). Καθώς έχει εκδηλωθεί η συνωμοσία εναντίον του Αλεξάνδρου, την αφήγηση του Πτολεμαίου (Anthony Hopkins) συνοδεύει το κομμάτι “Chant” (#14) με τα μυστικιστικά φωνητικά από τους άνδρες της χορωδίας.

Τελευταία γεύση από Ανατολή, παίρνουμε από το κομμάτι “Gardens of Delight” (#8) που συνόδεψε την είσοδο του Αλεξάνδρου στο παλάτι του Δαρείου στη Βαβυλώνα. Όμορφο μεν αλλά διαρκεί τόσο, ώστε γίνεται λίγο μονότονο από κάποιο σημείο και μετά. Περνώντας στις πιο ήρεμες και μελωδικές εκφάνσεις της μουσικής, οι τίτλοι αρχής της ταινίας βρίσκονται στο κομμάτι “Introduction” (#1), έναν πανέμορφο ατμοσφαιρικό πρόλογο.

Μία από τις πιο όμορφες σκηνές της ταινίας ήταν όταν ο μικρός Αλέξανδρος κατάφερε να ιππεύσει το Βουκεφάλα. Οι εικόνες σε συνδυασμό με την υπέροχη μουσική, έδωσαν άριστα αποτελέσματα. Η λυρική μουσική των σκηνών αυτών ακούγεται στο κομμάτι “Young Alexander” (#2) και πρόκειται για το θέμα του Βουκεφάλα. Πριν τη μάχη των Γαυγαμήλων κι ενώ ο Αλέξανδρος καλπάζει δίνοντας διαταγές στο στράτευμά του, θα ακούσουμε ξανά το ίδιο θέμα.

Οι στιγμές που μοιράζονται ο μικρός Αλέξανδρος και η μητέρα του Ολυμπιάδα (Angelina Jolie) στην Πέλλα, συνοψίζονται στο “One Morning at Pella” (#5), ένα διακριτικό κομμάτι με πρωταγωνίστρια την άρπα. Οι τελευταίες στιγμές του Αλεξάνδρου συνοδεύονται από το κομμάτι “Immortality” (#15). Απαλή και δραματική χορωδία, ηλεκτρονικοί ήχοι και ελάχιστη ορχήστρα σκιαγραφούν τον ετοιμοθάνατο Αλέξανδρο.

Και φτάνουμε στις πιο ενδιαφέρουσες και απολαυστικές στιγμές της μουσικής, τις επικές. Αυτό είναι και το δυνατό χαρτί του soundtrack. Ιδιαίτερη εντύπωση στο θεατή, έκανε η μουσική της πελώριας μάχης των Γαυγαμήλων. Εδώ, ο συνθέτης δοκιμάζει την τύχη του σε κάτι που δεν έχει προσπαθήσει στο παρελθόν, να γράψει ένα κομμάτι δράσης. Και η προσπάθειά του στέφεται με επιτυχία.

Η μουσική της μάχης δεν ήταν απλώς καλή ή ικανοποιητική, ήταν σε απόλυτη αρμονία με τη εικόνα και τα τεκτενόμενα. Από τη μουσική της μάχης των Γαυγαμήλων, παίρνουμε ένα σεβαστό δείγμα στο κομμάτι “Preparation” (#12), που προηγείται της μάχης και δεν έχει να μας πει πολλά και στο “The Drums of Gaugamela” (#4) που είναι το κυρίως κομμάτι της μάχης.

Για να δώσει την αίσθηση της ροής αλλά και του όγκου στη μουσική, ο συνθέτης ξεκινάει με ένα ηλεκτρονικό μοτίβο που χρησιμοποιεί ασταμάτητα σε όλο το κομμάτι και πάνω σε αυτό προσθέτει όλα εκείνα που θα δυναμώσουν το αποτέλεσμα. Ο λόγος για τα ανατολίτικα γυναικεία φωνητικά (στην αρχή και στο τέλος του κομματιού) και τα επιβλητικά ξεσπάσματα των πνευστών και κρουστών της ορχήστρας.

Από τη δεύτερη μάχη της ταινίας, που έλαβε χώρα στην Ινδία, ακούμε ένα κομμάτι μόνο, το “The Charge” (#11). Είναι, όμως, το πιο σημαντικό από τη μουσική που καλύπτει αυτή τη μάχη, μιας και συνοδεύει τον τραυματισμό του Αλεξάνδρου που παρακολουθούμε σε αργή κίνηση και παράλληλα τα αυτιά μας πλημμυρίζουν από το τραγικό ξέσπασμα της χορωδίας.

Εξίσου εντυπωσιακή είναι και η μουσική που ακούμε κατά την άφιξη του ελληνικού στρατού στη Βαβυλώνα. Πρόκειται για το κομμάτι “Dream of Babylon” (#16), όπου κάνει μια σύντομη εμφάνιση το θέμα του Αλεξάνδρου και δίνει τη σκυτάλη σε μαγικούς ηλεκτρονικούς ήχους και τη χορωδία, ενώ ο θεατής θαυμάζει το μεγαλείο της πρωτεύουσας της Περσίας. Στο “Titans” (#3) έχουμε την κανονική έκδοση του θέματος για τον Αλέξανδρο που ακούσαμε αποσπασματικά στο “Dream of Babylon” (#16).

Η μουσική ακολουθεί το κλασικό στυλ του Παπαθανασίου με τα synthesizers, την ορχήστρα και τη χορωδία. Ενώ είναι ιδιαιτέρως όμορφο σαν θέμα, έχει δύο χαρακτηριστικές αδυναμίες. Είναι σχετικά μονότονο και απλοϊκό σαν σύνθεση. Αντίθετα, το κομμάτι “Eternal Alexander” (#17) μαγεύει με τη σταδιακή του ανάπτυξη και την υπέροχη χρήση της χορωδίας.

Καταληκτικά, το κορυφαίο κομμάτι του soundtrack, το ακούσαμε ελάχιστα μέσα στην ταινία, καθώς ο Αλέξανδρος διέσχιζε τα χιονισμένα βουνά της Ανατολής κατευθυνόμενος προς την Ινδία. Μιλάμε για το κομμάτι “Across the Mountains” (#13). Έχοντας ίδια δομή με το “Eternal Alexander” (#17) αλλά πιο δυνατή την παρουσία της ορχήστρας, απεικονίζει περίφημα το μεγαλόπνοο όραμα του Αλεξάνδρου. Ένα μοναδικό δείγμα γραφής από τον Παπαθανασίου, ενδεικτικό της ωρίμανσης των συνθέσεών του.

Trivia

• Το 1981 η φήμη του συνθέτη εκτοξεύτηκε στα ύψη και η αφορμή ήταν το soundtrack της ταινίας Chariots of Fire (Οι Δρόμοι της Φωτιάς). H αμιγώς ηλεκτρονική μουσική της ταινίας, με το αξέχαστο και διαχρονικό θέμα της, όχι μόνο χτύπησε υποψηφιότητα για το όσκαρ καλύτερης μουσικής, αλλά έφυγε τροπαιούχα από τη βραδιά της απονομής. Προς μεγάλη έκπληξη όλων, η μουσική του Παπαθανασίου ανέτρεψε όλα τα προγνωστικά και πήρε το χρυσό αγαλματίδιο κυριολεκτικά μέσα από τα χέρια του John Williams για τη μουσική του πρώτου Indiana Jones, που ήταν και το απόλυτο φαβορί!
• Ο ίδιος ο Oliver Stone απευθύνθηκε στον Ευάγγελο Παπαθανασίου για τη μουσική της ταινίας του και η απάντηση που έλαβε ήταν άμεση και φυσικά θετική. Πάνω από 6 μήνες ασχολήθηκε με τη σύνθεση της μουσικής ο Παπαθανασίου. Στο διάστημα αυτό οι αλλαγές στο μοντάζ ήταν συνεχείς, οπότε ο συνθέτης έπρεπε να προσαρμόζει τη μουσική του στη νέα όψη της ταινίας και πολλές φορές να γράφει καινούρια. Μετά την πρόταση του σκηνοθέτη να αναλάβει τη μουσική, ο Παπαθανασίου ξεκίνησε αμέσως να δουλεύει μιας και ορισμένες σκηνές της ταινίας χρειάζονταν μουσική για να γυριστούν, όπως π.χ. οι χοροί.

Tracklist

1. Introduction (1:32)
2. Young Alexander (1:36)
3. Titans (3:59)
4. The Drums of Gaugamela (5:20)
5. One Morning at Pella (2:11)
6. Roxane’s Dance (3:25)
7. Eastern Path (2:58)
8. Gardens of Delight (5:24)
9. Roxane’s Veil (4:40)
10. Bagoa’s Dance (2:29)
11. The Charge (1:41)
12. Preparation (1:42)
13. Across the Mountains (4:12)
14. Chant (1:38)
15. Immortality (3:18)
16. Dream of Babylon (2:41)
17. Eternal Alexander (4:37)
18. Tender Memories (2:59)

Δείτε παρακάτω το τρέιλερ της ταινίας Alexander (2004). Αλέξανδρος (επική ταινία).

Διάβασε επίσης: Παρακολούθησε τον χώρο σου με Webcams κάμερες