Το Αφγανιστάν είναι κράτος της κεντρικής Ασίας. Είναι εξ ολοκλήρου μεσόγεια και ορεινή χώρα.
Το Αφγανιστάν συνορεύει Βόρεια με το Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν, ΒΑ με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, Α και Ν με το Πακιστάν και Δ με το Ιράν (Περσία).
Έχει έκταση 648.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό 19.000.000 κατ. Ο ακριβής πληθυσμός δεν είναι γνωστός, γιατί δεν έχει γίνει μέχρι τώρα δυνατή μια σωστή απογραφή του πληθυσμού. Στο Αφγανιστάν κατοικούν διάφορες φυλές που η κυριότερη είναι η Αφγανή (60%). Το πολίτευμα της χώρας είναι δημοκρατία. Το Αφγανιστάν διαιρείται σε 29 διοικητικές επαρχίες.
Περισσότερο από τα 2)3 του εδάφους του Αφγανιστάν καλύπτονται από ψηλά βουνά, και κυρίως, τα βουνά Ίνδου Κούς (Hindu Kush) οροσειρά που καλύπτει μήκος προς τα ΝΔ 800 χιλιόμετρα, που η ψηλότερη κορυφή του, ο Χιονισμένος Όγκος, έχει ύψος 6.504 μ., τα Παροπαμίζ (4.231 μ.) και τα Κεντρικά Αφγανικά Βουνά (4.145 μ.).
Οι πεδιάδες βρίσκονται στις βορειοδυτικές και νότιες περιοχές και πρόκειται κυρίως για ερήμους και στέπες. Κυριότερες από τις πεδιάδες είναι η Ρεγκιστάν και Νταστί- Μαρκόχ. Το κλίμα του Αφγανιστάν είναι κυρίως ηπειρωτικό ξηρό, ενώ στα νότια και ανατολικά (στα σύνορα προς το Πακιστάν) είναι υποτροπικό. Κυριότερα ποτάμια της χώρας είναι ο Αμού – Ντάρια που αποτελεί τα σύνορα με την πρώην Σοβιετική Ένωση, ο Χιλμέντ που χύνεται στη λίμνη Χαμούντ- Χελμάντ, ο Χιριρούν και ο Καμπούλ που είναι παραπόταμος του Ινδού.
Η κυριότερη θρησκεία στο Αφγανιστάν είναι η μωαμεθανική, κυρίως όμως οι Αφγάνες είναι μωαμεθανοί – σουνίτες, με εξαίρεση μερικές μειονότητες που είναι μωαμεθανοί σιίτες. Ο πληθυσμός είναι πολύ ανισομερώς κατανεμημένος, σαν αποτέλεσμα φυσικά της μορφολογίας του εδάφους. Νόμισμα της χώρας είναι το αφγάνι.
Η πρωτεύουσα του Αφγανιστάν είναι η Καμπούλ (1.045.000 κατοίκους), που είναι και η μοναδική μεγάλη πόλη του Αφγανιστάν. Άλλη σπουδαία πόλη είναι η Κανταχάρ ή Κουνταχάρ με 195.000 κατοίκους. Την πόλη αυτή την ίδρυσε ο Μέγας Αλέξανδρος και είχε γίνει πολλές φορές πρωτεύουσα του κράτους.
Άλλες πόλεις είναι: η Μπαγκλάν (110.874 κατ.), που είναι και αξιόλογο βιομηχανικό κέντρο και διαθέτει αρκετά ζαχαρουργεία, η Χαράτ ή Χεράτ (162.946 κατ.), που βρίσκεται στην κοιλάδα Χάρι – Ραντ, η Τζαλαλαμπάντ (50 χιλιάδες κατ.), η Μπαμάν ή Μπαμιζιάν (50.000 κάτ), που είναι πολυσύχναστο τουριστικό και αρχαιολογικό κέντρο.
Το Αφγανιστάν είναι κυρίως γεωργική χώρα. Παράγει δημητριακά (σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι, ρύζι, σίκαλη κλπ.).
Εκτός όμως από τη γεωργική παραγωγή υπάρχει και αξιόλογη κτηνοτροφική. Τα πρόβατα βρίσκονται στην πρώτη θέση, ακολουθούν τα βόδια και οι κατσίκες.
Στο Αφγανιστάν εκτρέφεται για την γούνα της η γνωστή ράτσα των προβάτων “καρακούλ”. Ξεπερνάει τα 2,5 εκατ. κομμάτια το χρόνο και αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες του εξαγωγικού εμπορίου.
Στο Αφγανιστάν υπάρχουν ακόμα και τα γνωστά σ’ όλο τον κόσμο άλογα “γιαμπού” που εξάγονται παντού καθώς και οι πολύ γαλακτοφόρες αγελάδες του Κανταχάρ και του Σεϊστάν.
Ακόμη εξαιρετικής ποιότητας, είναι κι ο αφγανικός παστουρμάς, που γίνεται από καμηλίσιο κρέας.
Επίσης το Αφγανιστάν παράγει και μαλλί πρώτης ποιότητας. Η βιομηχανική παραγωγή στη χώρα αυτή είναι ακόμη ελάχιστη και περιορίζεται κυρίως στην παραγωγή υφασμάτων, στην παραγωγή κονσερβών κλπ. Σημαντική είναι επίσης η χειροτεχνία και ιδιαίτερα τα πολύτιμα χαλιά που παράγει. Παρά τη μικρή βιομηχανία το Αφγανιστάν είναι πλούσιο σε μεταλλεύματα. Στο υπέδαφος του Αφγανιστάν υπάρχουν πετρέλαιο, Κάρβουνο, σίδηρος, μολύβι, θειάφι, αλάτι, μεθάνιο, χρυσός κλπ.
Τα μέσα συγκοινωνίας του Αφγανιστάν είναι ελάχιστα, ενώ λείπει τελείως ο σιδηρόδρομος. Το οδικό δίκτυο βρίσκεται σε πολύ άσχημη κατάσταση και μόνο λίγοι δρόμοι είναι ελεύθεροι ολόκληρο το χρόνο για την κίνηση των αυτοκινήτων, ενώ οι πιο πολλοί το χειμώνα καλύπτονται με χιόνια και γίνονται αδιάβατοι. Το συνολικό οδικό δίκτυο της χώρας δεν ξεπερνά τα 6 χιλ. χιλιόμετρα. Το Αφγανιστάν σαν νόμισμα έχει το αφγάνι.
Στο Αφγανιστάν μετά τον β’ παγκόσμιο πόλεμο έδωσαν σημαντική οικονομική βοήθεια τόσο οι Αμερικανοί, όσο και οι Ρώσοι.
Οι πρώτοι έδωσαν μεγαλύτερη σημασία σε έργα αρδευτικά και οι δεύτεροι σε έργα αμεσότερης ανάγκης.
Ο ανυπόταχτος και περήφανος αυτός λαός που, ας σημειωθεί, διατηρεί ακόμα την ανάμνηση από το πέρασμα των μακεδονικών στρατιών του Μ. Αλέξανδρου, κάνει μεγάλες προσπάθειες διατηρώντας την ανεξαρτησία του, να προοδεύσει.
Γενικά το Αφγανιστάν είναι μια αρκετά καθυστερημένη γεωργική χώρα. Ένας γιατρός αναλογεί σε 47.410 κατοίκους, ενώ σ’ ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν 60 περίπου νοσοκομεία και διάφορα άλλα νοσηλευτικά ιδρύματα. Το ποσοστό των αναλφάβητων είναι πάρα πολύ ψηλό και υπολογίζεται ότί φτάνει μέχρι το 80%. Σ’ ολόκληρη τη χώρα υπάρχει μόνο ένα πανεπιστήμιο στην πρωτεύουσα Καμπούλ. Στο Αφγανιστάν κατοικούν 50 περίπου εθνότητες, που καθεμιά έχει και τη δική της γλώσσα. Από το 1930 καθιερώθηκαν σαν επίσημες γλώσσες η Παστού και η Περσική. Την παστού τη μιλάνε κυρίως οι Αφγανοί, ενώ η άλλη μεγάλη εθνότητα, οι Τατζίκοι, μιλάνε την περσική γλώσσα, την οποία και θεωρούν σαν πιο εξελιγμένη γλώσσα.
Οι πρώτες ιστορικές πληροφορίες για τους Αφγανούς και το Αφγανιστάν είναι από τον 10ο – 11ο αιώνα και μυς τις δίνουν οι Τατζίκοι, οι Άραβες και οι Πέρσες. Το Αφγανιστάν όμως ήταν ακόμη πιο παλιά χώρα και από εκεί πέρασε ο Μέγας Αλέξανδρος όταν έκανε την εκστρατεία του στις Ινδίες. Άλλωστε η Κανταχάρ, που κάποτε ήταν και πρωτεύουσα, χτίστηκε από το Μέγα Αλέξανδρο Από το 14ο αιώνα μ.Χ. αρχίζει πλέον και οργανώνεται το Αφγανιστάν σαν κράτος.
Οι Αφγανοί κατάφεραν ύστερα από πολλούς πολέμους να επιβληθούν στις άλλες εθνότητες. Τον 19ο αιώνα άρχισε ο πρώτος πόλεμος των Αφγανών με τους Άγγλους από τη χώρα τους, αφού κατέλαβαν και το Πακιστάν, άρχισαν να προχωρούν βορειότερα. Τελικά το 1842 κατάφεραν οι Αφγανοί να διώξουν τους Άγγλους από τη χώρα τους, για να ακολουθήσει δεύτερος πόλεμος, το 1878- 80, που οι Άγγλοι πέτυχαν να βάλουν το Αφγανιστάν κάτω από τον έλεγχο του Άγγλου αντιβασιλιά των Ινδιών.
Στον τρίτο αγγλο- αφγανικό πόλεμο του 1919 κατάφεραν οι Αφγανοί να νικήσουν τους Άγγλους και να τους υποχρεώσουν να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία τους. Από τότε το Αφγανιστάν είναι ανεξάρτητο κράτος, ουδέτερο και δε συμμετέχει σε κανέναν από τους στρατιωτικούς συνασπισμούς. Επίσης, στην περίοδο του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου, το Αφγανιστάν τήρησε απόλυτη ουδετερότητα απέναντι και στα δύο στρατόπεδα.
Το 1973 ανατράπηκε η μοναρχία και τη διακυβέρνηση ανάλαβε το καθεστώς Νταούντ, που έπεσε, μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα, το 1978. Την εξουσία ανάλαβε το καθεστώς Ταράκι, που κράτησε φιλοσοβιετική στάση. Το 1980 ανατράπηκε και αυτό. Ακολούθησε η εγκατάσταση νέου φιλοσοβιετικού καθεστώτος και η κατάληψη της χώρας από στρατεύματα της ΕΣΣΔ. Τελευταία το Αφγανιστάν δοκιμάζεται από σκληρό εμφύλιο πόλεμο, ανάμεσα στις κυβερνητικές δυνάμεις και στους μουσουλμάνους αντάρτες.
