Agustina De Aragon: Το ζόρικο κορίτσι των Ναπολεόντειων Πολέμων

Σήμερα επειδή η εγκεφαλική λειτουργία μου μετά από ένα Σαββατοκύριακο καψίματος δεν είναι και στα καλύτερά της, είπα να επιλέξω μια κάπως εύκολη προσωπικότητα, χωρίς περίεργες ιδέες ή περίεργες παθήσεις.

Παρ’ όλα αυτά είναι μια προσωπικότητα “με αρχίδια“,σε εννοιολογικό επίπεδο βέβαια — σε φυσικό επίπεδο θα ήταν κομματάκι δύσκολο, μιας και η προσωπικότητα που θα μας απασχολήσει είναι γυναίκα. Ένας μήνας και βάλε φαλλοκρατίας ήταν αρκετός πιστεύω, ας βάλουμε λίγο “φαντασία” στη στήλη και ας καταστρέψουμε ένα ακόμα sausage party — είναι ειδικότητα μου να καταστρέφω sausage parties, τουλάχιστον εδώ και μια 15ετία.

Η κοπελιά που θα μας απασχολήσει σήμερα ήταν ένα άγριο μωρό από την Ισπανία, η Agustina de Aragon (ελληνικά: Αυγουστίνα της Αραγωνίας). Το πραγματικό της όνομα είναι ένα από εκείνα τα μακρινάρια που έχετε συνηθίσει να ακούτε στις σάπιες σαπουνόπερες του Star, που γουστάρετε, με μια άρρωστη προσήλωση θα έλεγε κανείς, να βλέπετε, άσχετα αν δε θα το παραδεχτείτε ποτέ: Maria Agustina Raimunda Saragossa Domenech.

Αυτό το χούι των Λατινοτέτοιων λαών με τα ονόματα σιδηρόδρομους ποτέ δε θα το καταλάβω, ίσως η αναποφασιστικότητα να είναι μέρος της ιδιοσυγκρασίας τους.

Τι έκανε τώρα η Agustina και έμεινε στην ιστορία σαν μια ηρωική μορφή; Πρώτα απ’ όλα δεν έμεινε στην κουζίνα της, όπως συνηθίζεται στις πατριαρχικές κοινωνίες.

Η Agustina κατάφερε να την πει στους άντρες του Ναπολέοντα ουκ ολίγες φορές και να αφήσει τους αρσενικούς στρατιώτες του στρατοπέδου της να την κοιτούν αποχαυνωμένοι, με μια υποψία σάλιου να τρέχει από τα χείλη τους και αυτό όχι επειδή είχε βυζάρες. Απλά ήταν adrenaline junkie, προφανώς, και δεν κώλωσε να χωθεί σε κάτι που το κάνουν μόνο τα “άντρα” και να υπερασπιστεί την πατρίδα της. Αβάντι μαέστρο! Πάμε να ρίξουμε μια ματιά στη συναρπαστική ζωή της κυρίας Αυγουστίνας.

Γεννήθηκε στη πόλη Reus στις 4 Μαρτίου του 1786 και δύο μέρες αργότερα βαπτίστηκε — ναι, ναι, είχαν αποφασίσει ήδη με τι μακρινάρι θα την φορτώσουν. Οι γονείς της είχαν ταπεινό αγροτικό background και σύντομα μετακόμισαν στην Μαδρίτη αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής. Από πιτσιρίκι ήταν αντιδραστικό, μάλλον τυπικό αγοροκόριτσο.

Γύρω στα 13 της, που την έχανες, που την έβρισκες, κάπου τριγύρω από κάποιον στρατώνα θα ήταν και κάπου τριγύρω η μάνα της να της φωνάζει: “Agustinaaa! Πέτα αυτό το μαραφέτι που κρατάς κάτω!” Στα 16 της την πάντρεψαν με έναν οπλίτη ονόματι Joan Roca Vila-Seca και πίστεψαν πως ηρέμησαν — “αφού έχει θέμα με τους στρατώνες και τους ένστολους, ας της δώσουμε έναν τέτοιο να φύγει από το κεφάλι μας!”. Εμ, συγνώμη που σας το χαλάω, αλλά μάλλον ήθελε να γίνει η ίδια ένστολη.

Τον Μάρτιο του 1808 ο στρατός του Ναπολέοντα εισέβαλε στην Ισπανία, ο Joan κουβάλησε μαζί του την Agustina και το μούλικό τους τον Eugenio – αν και οι ιστορικοί δεν είναι 100% σίγουροι ότι το φώναζαν έτσι – στη Σαραγόσα, όπου είχε αρχίσει να τη πολιορκεί ο στρατός του κοντού.

Η πλάκα είναι ότι η Σαραγόσα είχε να δει “μπαμ-μπουμ” και πολέμους σχεδόν μισή χιλιετία. Ο κοντός και τα κόμπλεξ του χαλάσαν πολλές ισορροπίες και άφησαν τόνους αίματος και σπέρματος πίσω, αλλά ράμματα στην γούνα του Ναπολέοντα θα κάνω σε άλλο άρθρο. Κάπου εκεί, τέλος πάντων, περνάμε στο action κομμάτι της ιστορίας μας.

Το καλοκαιράκι, ενώ συνεχιζόταν η πολιορκία τα φαντάρια του κοντού είχαν αρχίσει να σπάνε την άμυνα των Ισπανών. 15 Ιουνίου τα Γαλλάκια εισέβαλαν στο Portillo, μια από τις παλιότερες πύλες της πόλης, που η μόνη της άμυνα ήταν κάτι παλιά κανόνια και μια χούφτα εθελοντών με αρχηγό τον Don Francisco Marco del Pont.

Κάπου εκεί τριγύρω βρισκόταν και η Agustina, μοιράζοντας μήλα και tacos για να ντοπάρει τους στρατιώτες (τότε δεν έπαιζαν energy drinks, φραπές και κοκκαΐνη). Βλέποντας τα πράγματα να πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο και τα κωλόνεα να εγκαταλείπουν την μάχη με χεσμένες τις στολές, κάτι σκίρτησε μέσα της. Πες το παρόρμηση, πες το ακούω μούμπλε-μούμπλε στο κεφάλι μου από διαφορετικές φωνές να ουρλιάζουν “ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΟΥΣ“, πες το “το σχήμα του κανονιού με ερεθίζει αφάνταστα” ότι και να έπαιξε μέσα στο κεφάλι της Agustina οδήγησε στην παρακάτω φάση:

Δαγκώνει ένα μήλο, σέξι και απειλητικά, πετάει το καλαθάκι της, και σε κινηματογραφικό slow-motion πλησιάζει ένα κανόνι, το γεμίζει μπαρούτι και “ΚΑΜΠΟΥΜ!”. Το πρώτο κύμα επίθεσης των Γάλλων είχε γίνει χαρούμενος κιμάς.

Πρέπει να της έγινε το κλειτορίδι μάρμαρο σε εκείνη την φάση, γιατί συνέχισε να παίζει με τα κανόνια και να κάνει τους τυρολάγνους σοβινιστές φαΐ για κοράκια, κίσσες, κουρούνες και άλλα χαριτωμένα όρνεα. Κάπου σε αυτό το σκηνικό οι χεσμένοι Ισπανοί συνειδητοποιούν ότι μια γκόμενα βάζει κάτω τον στρατό του Ναπολέοντα, οπότε βρίσκουν κάτι φύλλα μολόχας πρόχειρα, σκουπίζουν τα κακάκια τους και πάνε να κάνουν παρέα στην κοπελιά, μήπως και την σώσουν τη ρημάδα τη Σαραγόσα.

Κάπως έτσι αυτή η μάχη κερδήθηκε θριαμβευτικά, όσοι Γάλλοι είχαν απομείνει ζωντανοί φύγαν με κίτρινους καφέ και κόκκινους λεκέδες στη στολή τους και όλοι, πολύ σωστά θεώρησαν πως κέρδισαν χάρις την τρελή με τα μήλα και την μπαρουτολαγνία.

Δυστυχώς μετά από λίγες μέρες τα γαλλάκια κάναν ντου στη Σαραγόσα και η Agustina μαζί με τον μικρό Eugenio βρέθηκαν όμηροι στα χέρια τους. Φυσικά μόνο με αγάπη και στοργή δεν τους φέρθηκαν οι Γάλλοι στρατιώτες. Θέλεις να μάθεις τι έκαναν στην Agustina; Είσαι σίγουρο; Οκ, οκ θα σου πω: θανάτωσαν τον γιόκα της μπροστά στα (στάνταρ φρικαρισμένα με διεσταλμένες -σαν να είχε μόλις σκάσει μπάφο- κόρες) μάτια της. Πονάει, πονάει πολύ να σου σφάζουν το βλαστάρι και να μην μπορείς να τους ξεριζώσεις τα μάτια και τα αρχίδια για να τα κάνεις τηγανιά και να τα φας. Φυσικά αυτό την έκανε πιο σκληροτράχηλη απ’ όσο απέδειξε πως ήταν.

Στις 13 Αυγούστου τα τσιράκια του κοντού αναγκάστηκαν να φύγουν από την Σαραγόσα και να πάνε βόρεια στο Ebro. Όλη αυτή την περίοδο οι Σαραγοσιανοί το ξύναν με γκασμά και δεν μπήκαν στον κόπο να επιδιορθώσουν τα οχυρωματικά έργα της πόλης, παρά μόνο όταν έμαθαν για την ήττα των Ισπανών στη μάχη της Tudela.

Ευτυχώς τους δόθηκε αρκετός χρόνος ώστε να την βγάλουν λάδι στο comeback των Γάλλων, που φέραν για παρέα Πολωνούς και Ελβετούς, στις 20 Δεκεμβρίου του 1808. Η Agustina σε αυτή τη φάση είχε δραπετεύσει από τα χέρια των μπάσταρδων που κατακρεούργησαν το σπλάχνο της, παράτησε τον σύζυγό της -άλλωστε καμιά “εκκρεμότητα” δεν τους συνέδεε πλέον- και γύρισε στη Σαραγόσα. Τον Φεβρουάριο του 1809 οι δυνάμεις του Ναπολέοντα ξαναέσπασαν την άμυνα των Ισπανών.

Τι έγινε τότε;

Μπάχαλο! Τρελό μπάχαλο! Η Agustina φυσικά, όπου Γάλλος και σφαγή, πρωτοστατούσε έχοντας ηγετικό ρόλο σε μια μικρή ομάδα ανταρτών πόλεως. Φυσικά με το μίσος που έτρεφε για κάθε Γάλλο και κάθε τσιράκι του Ναπολέοντα, δεν ήταν περίεργο ότι τα πήγαινε θαυμάσια και έπληττε με περίσσια χάρη τους εχθρούς της πατρίδας της. Η δεύτερη πολιορκία της Σαραγόσας και το παντιρτί που έγινε μετά την εισβολή των δυνάμεων του στούπου θεωρούνται από τα πιο βίαια σκηνικά που έπαιξαν στους Ναπολεόντειους Πολέμους. Το κακό είναι ότι οι Ισπανοί τον πήραν για δεύτερη φορά και παραδόθηκαν μια και καλή στον εχθρό.

Τα ίχνη της Agustina χάθηκαν κάπου εκεί. Λογικά την πούλεψε, όχι γιατί φοβόταν τον κατακτητή, αλλά για να ξαναβρεί ευκαιρία να τον πολεμήσει. Λίγο καιρό αργότερα εισήλθε στα στρατεύματα του Duke Wellington, υπό την αρχηγεία του οποίου κατατροπώθηκε ο κομπλεξικός κοντορεβυθούλης στο Βατερλό. Αλλά αυτό έγινε κάποια χρόνια αργότερα. Στα δικά μας τώρα, αν δε το καταλάβατε η Agustina έγινε επισήμως στρατιωτικός!

“Μπράβο μπράβο” θα της πούμε και θα την καμαρώσουμε στον επόμενο θρίαμβο της στρατιωτικής της καριέρας, στη μάχη της Vitoria. Σε εκείνη τη φάση είχε σκαρφαλώσει στον βαθμό του λοχαγού, με αποτέλεσμα να πρωτοστατεί στο εν λόγω σκηνικό, στο οποίο -ω του epic win!- οι Ισπανοί στείλαν με μπουνιές και με κλωτσιές τα παλικάρια του στούπη εκτός Ισπανίας.

Κάπως έτσι ένδοξα και νικηφόρα τελείωσε η στρατιωτική καριέρα της Agustina. Μετά τον πόλεμο της γέμισαν το πέτο με μετάλλια και την αφήσαν στην ησυχία της. Μετά από την κατανάλωση τόσου γαλλικού αίματος της πέρασε η καύλα. Νοικοκυρεύτηκε, μπήκε επιτέλους στην κουζίνα της, παντρεύτηκε έναν γιατρό και όσο ζούσε αποτελούσε γνωστή και αγαπητή μορφή της Σαραγόσας. Συνήθιζε να κυκλοφορεί παρέα με τα μετάλλιά της στο Portilio και να αναπολεί τις εποχές που έκοβε γαλλικούς κώλους και πέθανε ειρηνικά στην ηλικία των 71 ετών το 1857 στη Ceuta.

Σήμερα όπως βλέπεις δε σε κούρασα πολύ με μυστήρια πράγματα, σου παρουσίασα ένα χαριτωμένο αιμοδιψές θηλυκό, που την έλεγε στους φαντάρους του πιο αντιπαθητικού κοντοστούπη της ιστορίας. Είναι λίγο σχήμα οξύμωρο μια γυναίκα να δείχνει “ανδρεία” αλλά στην περίπτωση της Agustina κολλάει απίστευτα και ομολόγησε το, θα ήθελες να είχε μια τέτοια αμαζόνα στο κρεβάτι σου –αρκεί να μην έχεις γαλλική καταγωγή γιατί τότε διατρέχεις άμεσο κίνδυνο. Τέλος θα φροντίσω τα επόμενα θηλυκά που θα με απασχολήσουν να είναι πιο intellectual και πολύπαθα σε βάθος χρόνου, γιατί η καριέρα της αγαπητής Agustina ήταν, αν και συναρπαστική, λείαν βραχύβια και εκτός από το ότι ήταν brutal και ηρωική, δεν είχε κάτι άλλο larger than life να προσφέρει από μόνη της. Καλά που υπάρχουν οι άντρες για αυτό.

Με το ταμπεραμέντο και την ηρωικότητα της Agustina είχε ενθουσιαστεί ο Lord Byron – ξέρεις ο ξανθούλης φλώρος που φιγούραρε σε πολλά σχολικά σου βιβλία – ο οποίος στο ποίημα του “Childe Harold” αφιερώνει αρκετές στροφές στην αφεντιά της.

Βέβαια οι κριτικοί της εποχής τον ντοματιάσαν γιατί ήταν “ιστορικά αναληθής” καθώς αναφέρει ότι ο λόγος για τον οποίο η Agustina πήρε το κανόνι στα χέρια της και άρχισε να παίζει Medal of Honor με τους Γάλλους στρατιώτες, ήταν γιατί είχε έναν αγαπητικό στη μάχη, ονόματι Raul ο οποίος κατά την υποχώρηση των Ισπανών τραυματίστηκε θανάσιμα και έκανε την Αυγουστίνα μας να αποφασίσει πως έπρεπε να πάρει “την κατάσταση στα χέρια της”.

Θα ρωτήσεις τώρα, γιατί στράβωσαν με αυτό οι κριτικοί. Ναι, το ξέρω ότι το μυαλό σου είναι λιωμένο και ότι δε συγκρατείς ακόμη και απλά πράγματα, αλλά αν ήταν λίγο πιο στερεό μέσα στο σαπιοκέφαλό σου θα συνειδητοποιούσες ότι στο πρώτο attackattack της η Agustina ήταν ακόμα παντρεμένη με παιδί.

Έτσι το να της φορτώσει η Byron έναν εξτρά εραστή ήταν πολύ πολιτικά μη ορθό και τη πολιτική μη ορθότητα πολλοί εμίσησαν, κυνήγησαν και πετροβόλησαν. Εδώ να σημειώσουμε ότι καιρό μετά τη συγγραφή του ποιήματος ο Byron και η Agustina γνωρίστηκαν από κοντά. Υποθέτω ότι έπαιξε σπαρταριστό σκηνικό μεταξύ τους.

“Πού το ήξερες ξεπλυμένο λαμόγιο;“

“Έχω παντού πληροφοριοδότες dear.” φαντάσου, βαριά βρετανική προφορά και κατέβασμα γουλιάς τσαγιού.

Αμέσως μετά ο Λόρδος μάλλον βρέθηκε με το φλιτζανάκι φορεμένο καπέλο και ένα μεγάλο μπλαβί δακτυλίδι να κοσμεί το μάτι του.

Ο Francisco Goya, Σαραγοσιανός και ο ίδιος (ήταν ζωγράφος και χαράκτης, τζιμάνι μου) έκανε μια σειρά από τυπώματα με τίτλο “The Disasters of War” (“Los Desastres de la Guerra”) το 1810 με 1820, τα οποία βγήκαν στην δημοσιότητα αρκετά χρόνια μετέπειτα, το 1863 και στα οποία ο Goya, αν και δεν το είχε δηλώσει ανοιχτά, αποτύπωνε την απέχθεια και την εσωτερική σύγκρουση που του είχε δημιουργήσει αυτός ο πόλεμος — σε προγενέστερους καιρούς ειρήνης ζωγράφιζε και την ισπανική και τη γαλλική βασιλική οικογένεια και λογικά είχε καλές σχέσεις με όλους, οπότε μια σύγκρουση μεταξύ των πατρόνων του, σίγουρα τον ξένισε και τον “χτύπησε” άσχημα.

Σε ένα από αυτά τα χαρακτικά λοιπόν φιγουράρει περήφανα και η Agustina, η οποία όπως αναφέρεται είναι η μόνη ιστορικά αναγνωρίσιμη μορφή, σε όλη την σειρά των τυπωμάτων. Kewl story bro.