Ακουστικοί περιορισμοί. Ακόμα και τα αυτιά μας δεν είναι τέλεια

Ακουστικοί περιορισμοί. Ακόμα και τα αυτιά μας δεν είναι τέλεια

Αχ, αγαπημένη μου φθορά. Φθορά των πάντων και όλων των αγαθών. Ο άνθρωπος, το αυτί του και κατ’ επέκταση η ακοή του βρίσκεται στην… χαρούμενη θέση να φθείρεται κι αυτή. Περνάνε τα χρόνια, μεγαλώνουμε, βγάζουμε τρίχες σε απίθανα μέρη, όπως ας πούμε στον λοβό των αυτιών και στην είσοδό τους, χάνουμε σιγά σιγά την ακοή μας και χρησιμοποιούμε το χέρι μας δίπλα στο αυτί μας για να ‘χουμε έναν τρόπο να ακούμε λίγο πιο καθαρά.

Στην καλύτερη περίπτωση, φοράμε ακουστικά και στην χειρότερη ένα τεράστιο χωνί στο αφτί μας. Έτσι πάει το πράγμα. Για όλους έρχεται ο καιρός — σε κάποιους λίγο πιο νωρίς, ενώ σε κάποιους λίγο πιο μετά.

Στην παραπάνω φωτογραφία βλέπετε τον μηχανισμό που χρησιμοποιούσε ο κόσμος πριν πάρα πολλά χρόνια για να βελτιώσει την ακοή του. Ενίσχυε -με λίγα λόγια- τον εξωτερικό ήχο και βοηθούσε τους ανθρώπους με ασθενή ακοή να ακούσουν κάτι παραπάνω από αυτό που τους επέτρεπε το καταπονημένο αυτί τους. Επίσης, ξέρω πως σκεφτήκατε ότι μοιάζει με τρομπόνι και ότι κοιτάξατε την άκρη του οργάνου για να δείτε αν είναι καθαρό!

Εκτός βέβαια από τους μηχανισμούς που σκαρφίστηκε το ανθρώπινο είδος για να βελτιώσει έστω και λίγο το αγαθό που λέγεται ακοή, υπάρχει και ένας μηχανισμός στον άνθρωπο που βελτιώνει το ηχείο του σώματος, το αυτί. Αφού είναι αδύνατο να αναπλάσεις όλα αυτά τα μικρά κόκαλα που υπάρχουν μέσα στο αφτί μας και έχουν φθαρεί με τον καιρό, συμβαίνει κάτι που θα το πάθουμε όλοι μας: θα μεγαλώσουν τα αυτιά μας, με τον τρόπο που μεγαλώνουν τα αφτιά του ελέφαντα και θα γεμίσουν τρίχες!

Λίγη υπερβολή δεν βλάπτει, αλλά το νόημα το καταλάβατε. Μεγαλώνουν τα αφτιά μαζί με τον λοβό μετά την ηλικία των 50 κατά 0.55mm ανά χρόνο, βελτιώνοντας στην ουσία το ήδη υπάρχον όργανο που χρησιμοποιούμε ως ηχείο. Το ίδιο το αφτί μας. Τώρα, όσον αφορά και την παραπάνω τρίχα στο αφτί σε τέτοια ηλικία, ε, τι να κάνουμε, αυτά τα δύο πάνε πακέτο. Πέφτει η τεστοστερόνη αλλά κάποιες άλλες ορμόνες που έχουν να κάνουν με τις τρίχες συνεχίζουν να λειτουργούν, οπότε υπάρχει ένα μπέρδεμα για το μέρος που θα πρέπει να μεγαλώνουν οι τρίχες.

Εκτός από όλα αυτά τα περίεργα όργανα που υποβοηθούν την ακοή, ας δούμε τι άλλα προβλήματα αντιμετωπίζουμε…

Περιορισμένο ακουστικό φάσμα

Το ακουστικό φάσμα θα το συναντήσουμε σε πολλά μαθήματα και ιστοσελίδες που έχουν να κάνουν με την μορφολογία του αφτιού, την ακοή του ανθρώπου και συναφή θέματα. Χοντρικά μιλώντας, το ανθρώπινο αυτί αντιλαμβάνεται ένα αρκετά καλό φάσμα συχνοτήτων, όχι όμως και το μεγαλύτερο ανάμεσα στα ζώα του ζωικού βασιλείου. Ακούμε από τα 20hz που υπάγονται στην κατηγορία των sub sonic συχνοτήτων, μέχρι και τα 20.000hz ή τα 20Khz που υπάγονται στην κατηγορία των πρίμων (treble) συχνοτήτων.

Το πρόβλημα, όμως, είναι στις ψηλές συχνότητες πιο πολύ παρά στις μπάσες. Από την ηλικία των 18, ο άνθρωπος αρχίζει και χάνει σιγά σιγά την ακοή του και ξεκινάει με τα πρίμα. Μετά τα 50 θα δούμε πως το φάσμα έχει συρρικνωθεί και η ανώτατη συχνότητα πλησιάζει τα 15 με 16khz το πολύ. Βέβαια, όσο μεγαλώνουν οι λεπτομέρειες λιγοστεύουν και αν το συνδυάσουμε με τη κακή διατροφή που τόσο λάτρευαν οι παππούδες μας, φτάνουμε στο κλασικό σημείο να δημιουργούμε με τα ίδια μας τα χέρια ένα ηχείο που το κολλάμε στα αφτιά μας για να ενισχυθεί καλύτερα ο ήχος που λαμβάνουμε.

Μα και βέβαια υπάρχουν αρκετά θηλαστικά που έχουν καλύτερο και μεγαλύτερο ακουστικό φάσμα. Έτσι κι αλλιώς, στην ροή της εξέλιξής μας, προτιμήσαμε να σπιντάρουμε λίγο τα πράγματα χρησιμοποιώντας εργαλεία και έτσι αισθήσεις όπως η ακοή και η όραση έμειναν στάσιμες. Η γάτα έχει ακουστικό φάσμα από 55 έως 79 hz, ο σκύλος 40 έως 60kh και οι νυχτερίδες από 1 έως 90khz, που κι αυτό αλλάζει ανάλογα με το είδος της νυχτερίδας.

Ωπ. Κάτι δεν πάει καλά με την ακοή μου

Πρεσβυακοΐα είναι η λέξη που έψαχνες φίλε μου! Πώς είναι η πρεσβυωπία για τα μάτια, έτσι είναι και αυτή για την ακοή. Και οι δυο έχουν το ίδιο πρώτο συνθετικό, που αναφέρεται στο μεγάλο της ηλικίας. Μετά από μελέτες έχει βρεθεί πως περισσότερο οι άνδρες, από ηλικία 65 και πάνω ξεκινάνε να έχουν προβλήματα σε συχνότητες από 2.000hz και πάνω. Οι γιαγιάδες, ευτυχώς, διατηρούν σε καλύτερη μοίρα το ακουστικό φάσμα απ’ ότι τα παππούδια. Ως ποσοστό έχει βρεθεί ότι περίπου το 30-50% των παππούδων, μετά από την ηλικία των 65 ετών είχε σοβαρό πρόβλημα ακοής, τόσο που τους ήταν δύσκολο να παρακολουθήσουν έναν ομιλητή.

Σε αυτό το πρόβλημα υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που συμβάλουν στην μείωση της ακοής, και δυστυχώς η μόνη λύση είναι κάποιο ηλεκτρονικό υποβοήθημα ακοής, και ίσως μια καλύτερη διατροφή σε μικρότερες ηλικίες.

Είναι καλό ως αντιληπτικό όργανο το αυτί;

Βασικά ναι. Είναι. Πιστέψτε το ή όχι, αλλά η ακοή βρίσκεται σε καλύτερη μοίρα απ’ αυτή της όρασης λόγω του ότι τα ερεθίσματα που λαμβάνει είναι ρεαλιστικά και λαμβάνονται υπ’ όψιν σοβαρότερα απ’ ότι αυτά της όρασης. Φανταστείτε λίγο το φαινόμενο με το αυτοκινητιστικό δυστύχημα και τους δέκα αυτόπτες μάρτυρες, που ο καθ’ ένας είχε δει διαφορετική εξέλιξη του ατυχήματος (λόγω του ότι βρίσκεται σε διαφορετική οπτική γωνία), οπότε είχε και διαφορετική γνώμη για τον φταίχτη, και συνδυάστε το με το γεγονός πως ο ήχος είναι στην ουσία αλλαγές στην ατμοσφαιρική πίεση — που σημαίνει πως δεν μπορεί έτσι εύκολα να παρερμηνευτεί σε κάποιο περιβάλλον. Με κλειστά μάτια δηλαδή, κανένας δεν μπέρδεψε τον ήχο ενός πιάνου με τον ήχο μιας ηλεκτρικής κιθάρας.

Δεν μπορώ άλλη ένταση ή μετά το μπαμ δεν ακούω τίποτα

Άπαξ και έσκασε κροτίδα ή στην χειρότερη μια χειροβομβίδα δίπλα στα αυτιά σου, να ξέρεις πως θα είναι αρκετά δύσκολα μετά για τον πολύ λεπτό μηχανισμό που λέγεται ακοή. Χαλάει εύκολα το άτιμο που λέτε και άπαξ και χαλάσει μετά είναι αρκετά δύσκολο να διορθωθεί. Συνήθος αν κατα την έκρηξη δημιουργηθεί ένταση 120 db και πάνω, τότε η ζημιά είναι στιγμιαία. Αν θέλουμε να αργήσουμε λίγο το φαινόμενο μπορούμε να επιλέξουμε 85 db και άνω για αρκετή ώρα, αν και το μπαμ με τα 120 db είναι προτιμότερο. Με λίγα λόγια, όσο πιο μεγάλη είναι η ένταση τόσο πιο γρήγορα να κουφαθεί κάποιος. Σε περίπτωση πάντως που το πάθετε, θα συναντήσετε τα εξής φαινόμενα:

  • Θολή ή διαταραγμένη ακοή
  • Δυσκολία στο άκουσμα ψηλών ήχων όπως κελάρυσμα πουλιών, τηλέφωνα, ξυπνητήρια και κουδούνια
  • Δυσκολία στην κατανόηση ομιλίας
  • Πόνος ή κουδούνισμα στα αφτιά (tinitus) μετά από έκθεση σε δυνατό ήχο.

Αν το εκπαιδεύσεις το ρημάδι του αυτί

Άπαξ και έχεις την τύχη, γιατί πλέον το θεωρώ τύχη, το να εκπαιδεύσεις την ακοή σου σε κάποιο ωδείο, θα δεις πως σε μεγαλύτερη ηλικία θα μπορείς να αντιλαμβάνεσαι περισσότερους ήχους συνολικά, και θα μπορείς να έχεις ένα καλύτερο ακουστικό πεδίο σε σχέση με ένα ανεκπαίδευτο αφτί. Όσον αφορά την ακοή, μιας και είμαι ο ίδιος ένας από αυτούς που πιστεύουν στην αναγκαιότητα της εκπαίδευσης του ως ένα εκπληκτικό αντιληπτικό εργαλείο ανώτερο σε σχέση με αυτό της όρασης, θα πρότεινα ανεπιφύλακτα μια επίσκεψη λίγων χρόνων σε ένα ωδείο.

Όσο καλύτερα το εκπαιδεύσεις πάντως σε μικρή ηλικία, τόσο περισσότερο θα μείνει ακμαίο όσον αφορά την λειτουργία του και θα μας παρατήσει σε αρκετά μεγάλη ηλικία. Τι πιο ωραίο απ’ το να είσαι παππούκι και να ακούς καθαρά αυτά που σου λένε τα εγγόνια σου;