Ρε! Δώστε μου έναν τοίχο να χτυπήσω το κεφάλι μου ρε! Σας είχα ετοιμάσει κάτι καταπληκτικό για αυτή την εβδομάδα, αλλά ο δίσκος μου αποφάσισε να φάει fail. Περιμένω μήπως πέσει από τον ουρανό ή ξεπροβάλει μέσα από τον Σακουλέβα κάποιος καλός άνθρωπος να μου σώσει τα αρχεία, αλλά μάλλον θα περιμένω καιρό. Και αφού το ριζικό μου με μισεί και είμαι αρκετά περίπλοκο ον ώστε να μη στέλνω τα καλούδια μου σε dropbox καλά να πάθω.
Πριν πάω όμως και αρχίσω να αυτόβουρδουλιέμαι με το κνούτο μου, πρέπει να στείλω άρθρο πριν η Κρητικοπούλα εντιτόρισσα (χρήστης του Texnologia.Net) αρχίσει να με κυνηγάει με την μαστίγιο, αφού με έχει απειλήσει ουκ ολίγες φορές βλέπετε.
Ξεφεύγοντας λίγο από την παραληρηματική κατάσταση της παραπάνω παραγράφου, οι λύσεις ήταν 2:
- Να το πάρω απόφαση πως χάθηκαν όλα τα αρχεία από τον υπολογιστή μου συμπεριλαμβανομένων των άρθρων που έχω γράψει και να αγοράσω ένα καινούριο σκληρό δίσκο.
- Να αρχίσω να γράφω καινούργια άρθρα, αλλά παράλληλα να περιμένω το Μεσσία προγραμματιστή – πληροφορικάριο να μου σώσει τα αρχεία.
Επειδή στην προκείμενη περίπτωση η εκδοχή με τον πληροφορικάριο ακούγεται πιο γλυκιά, είπα να ακολουθήσω το plan b. Βέβαια η περσόνα που θα μας απασχολήσει, δεν είναι κάποιος σαλταρισμένος όπως είθισται να συμβαίνει με το σινάφι των καλλιτεχνών, αλλά είναι από εκείνους τους τύπους που η Μοίρα αρέσκεται να λιώνει με την βαριοπούλα της.
Ας πούμε μία καλημέρα στον Arshile Gorky (ελληνικά: Αρσίλ Γκόρκι). Ζωγράφος αρμενικής καταγωγής, αμερικανομεγαλωμένος, έφαγε καλά τη φρίκη της γενοκτονίας, αλλά το πάλεψε. Ανέβηκε το βουνό της καλλιτεχνικής του σταδιοδρομίας, αλλά μετέπειτα σκόνταψε, κατρακύλησε, έφαγε κάκιστη σαβούρδα και κατέληξε με μια θηλιά στον λαιμό.
Πάμε να δούμε την ιστορία του εξ’ αρχής όμως.
Ο ίδιος ισχυριζόταν πως γεννήθηκε το 1904 ή το 1905, αλλά υπάρχουν αρκετοί που λένε πως γεννήθηκε το 1902. Όπως και να ‘χει βγήκε από την κοιλιά της μάνας του άνοιξη, στις 15 Απριλίου. Επίσης το πραγματικό του όνομα ήταν Vostanik Manoug Adoian (στα αρμένικα: Ոստանիկ Մանուկ Ատոյեան), το “Arshile Gorky” το υιοθέτησε αργότερα. Καταγόταν από ένα αρμενικό χωριό με το όνομα Khorgom.
Στα πολύ μικράτα του, η οικογένεια του μετακόμισε στην πόλη Van, από την οποία ο πατέρας του την πούλεψε εν έτη 1910 και πήγε στο Αμέρικα για να γλιτώσει την επιστράτευση. Μια πενταετία αργότερα, να σου σκάει η περίφημη Γενοκτονία των Αρμενίων (με κεφαλαία για περισσότερο dramatizing). Πήρε η μαμά Adoyan τον μικρό Vosdanig και τις τρεις αδερφές του και όλοι μαζί την έκαναν για ρωσοκρατούμενη περιοχή.
Όταν καταλάγιασε ο όλος χαμός, ο μικρός Vosdanig με την μάνα και τις αδερφές του γύρισαν στην Αρμενία και πήγαν προς Yerevan μεριά. Είπαμε όμως ο χαμός “καταλάγιασε” δεν έληξε. Η κατάσταση ήταν ακόμη γάμησε τα. Πέινα, ένδεια, αρρώστιες, φτώχεια. Το 1919 η μητέρα του Adoyan μας, πήγε από υποσυτισμό. Υπέροχα!
Ένα χρόνο αργότερα, ο δικός μας μπάρκαρε για Αμερική και πήγε να βρει τον λιποτάχτη πατέρα του. Έσμηξαν που λες, αλλά ποτέ οι σχέσεις τους δεν υπήρξαν θερμές.
Το 1922 γράφτηκε στην New School of Design της Βοστόνης και μάλιστα κατάφερε να γίνει δάσκαλος σχεδίου, αλλά μόνο σε επίπεδο ημίαπασχόλησης.
Εκεί στα 20′s άρχισε να τρώει έρωτα με τους Ιμπρεσιονιστές. Τα νταβαντούρια του συνεχίστηκαν και αργότερα με τους Κυβιστές και τους Σουρεαλιστές.
Σε αντίθεση με πολλούς ζωγράφους, ποτέ δεν πήρε πανεπιστημιακή εκπαίδευση πάνω στην ζωγραφική. Ότι έφτιαχνε βασιζόταν σε μελέτη άλλων καλλιτεχνών. Ρουφούσε ιδέες και τεχνικές σαν πανάκι vetex και τις εφάρμοζε στην δική του δουλειά. Κύριες του επιρροές ήταν ο Cezanne και ο Picasso, από τότε που ακόμα ήταν ένας στρυφνός απλησίαστος πιτσιρικάς που σπούδαζε στην Βοστόνη. Μεγαλώνοντας παραέμεινε στρυφνός και απλησίαστος — τι να κάνεις, μερικά πράγματα δεν αλλάζουν.
Το 1929 γνώρισε τον De Kooning και μάλιστα μοιράζονταν το ίδιο εργαστήριο για μια περίοδο. Παρέμειναν φίλοι και μετά τα σπασίματα του εργαστηρίου. Ο Kooning τον μνημόνευε για το κοφτερό του μάτι πάνω στην δουλειά άλλων καλλιτεχνών.
Το 1933 άρχισε να δουλεύει για την W.P.A. (Works Project Administration). Άλλοι ζωγράφοι που δούλευαν εκεί ήταν ο Pollock, ο Rivera και ο Rothko. Μάλιστα με τον Pollock δεν είχαν και τις πιο αγαπησιάρικες σχέσεις: ο Pollock του την έμπαινε. Του την έλεγε για την περσόνα και την δουλειά του. Ο Αρμένιος φίλος μας απλά τον κοιτούσε, ξύνοντας το μολύβι με το κοπίδι του, έχοντας το στραμμένο προς τον λαιμό του Pollock -και γαμώ το subtle intimidation ρε!- λέγοντας του: “Να με συγχωρείτε κύριε Pollock αλλά εγώ και εσύ είμαστε από διαφορετική φάρα καλλιτεχνών.”
Προς τα τέλη των 30′s έγινε επισήμως Αμερικάνος πολίτης, ενώ είχε αρχίσει να βρίσκει ένα ολόδικο του ζωγραφικό ύφος και να ανεβαίνει τα σκαλοπάτια της αναγνωρισιμότητας και της καλλιτεχνικής καταξίωσης. Αν ρωτήσεις όσους το έχουν παραπάνω από το Ανό με τα πιο πρόσφατα καλλιτεχνικά λέλουδα και ρεύματα θα σου πούνε πως ο Gorky έκανε “Αφηρημένο Εξπρεσιονισμό” — τι να σας πω παλικάρια μου, για να το λέτε εσείς κάτι θα ξέρετε.
Μετέπειτα στις αρχές της δεκαετίας του ’40 τα πήγαινε καλά, αν και το ’40 όπως ξέρουμε, μπήκε κάπως ζόρικα για την ανθρωπότητα. Δεν πειράζει, ο Gorky γνώρισε τον Andre Breton ο οποίος λάτρεψε την δουλειά του. Άλλοι πάλι εκείνη την περίοδο έλεγαν ότι δεν ξέρει να ζωγραφίζει, αλλά κάνει “psychologic doodling” που αν το δεις σε έκθεση είτε θα το βαρεθείς είτε θα το λατρέψεις. Οι Σουρεαλιστές πάντως τον πήγαιναν. Σκέψου πως το 1947 εκθέσαν δουλειά του στη Galerie Maeght στο Παρίσι.
Όλα κομπλέ και όχι ιδιαίτερα προβληματισμένα λοιπόν.
Και φυσικά όχι! Το Σύμπαν είχε πάρει απόφαση να τον παιδέψει αυτόν τον άνθρωπο, σε σημείο που θα αναρωτιέσαι αν υπάρχει κάτι χειρότερο από αυτή την περίπτωση.
Η κατρακύλα άρχισε από το 1945 σιγά σιγά και οδυνηρά: του χτύπησε αρχικά την πόρτα για καφέ και κουλουράκια ο καρκίνος. “Οκ“,θα πεις, “θα την παλέψουμε τούτη την παλιό αρρώστια“. Α, δεν κατάλαβες, το Σύμπαν θέλησε να του κάψει και το εργαστήριο, με όλες του τις καλές δουλείες! Και η γυναίκα του αποφάσισε να πάρει τα παιδιά του και να φύγει. Ωραία μέχρι εδώ. “Έχει και άλλο;” Φυσικά! Τροχαίο! Σπασμένος λαιμός και παράλητη δεξιά μεριά! What do now?
Κάποιος άλλος σε παρόμοια συμφορά έκανε υπομονή και βρήκε παρηγοριά στις γάτες του, ο Gorky όμως την είδε διαφορετικά. Του γύρισε το μάτι, φρίκαρε, ανέβηκε σε μια καρέκλα, πέρασε μια θηλιά στον λαιμό του και πήδησε.
Τελικά τον βρήκαν έτσι κρεμασμένο στο διαμέρισμα του στο Connecticut στις 21 Απριλίου του 1948 μαζί με ένα σημείωμα που έγραφε “Goodby all my loved” (σημείωση: ήταν ανορθόγραφο). Το Ανό δεν ζηλεύει καθόλου τον κακομοίρη που βρήκε τον κρεμασμένο Gorky. Πάντα έβρισκε τον απαγχονισμό οπτικά creepy για όσους βρίσκουν το φρέσκο (και μη) πτωματάκι να κάνει ένα ελαφρύ πέρα δώθε κρεμασμένο από κάποιον γλόμπο.
Αυτά για τον Gorky, γρήγορα όμορφα και συνοπτικά, για να μην σε κουράζω με λεπτομέρειες που δεν σε ενδιαφέρουν και πολύ και επειδή ο αυχένας μου με έχει πεθάνει — γκρινιαγκρινιαγκρινια.
Θα τα πούμε από βδομάδα. Πάω να αυτομαστιγωθώ και θα προσευχηθώ για την σωτηρία των αρχείων μου. Αμήν.
Παρακάτω σου έχω λίγες ακόμη πληροφορίες για το συγκεκριμένο άτομο.
Όπως σου ανέφερα ο Arshile Gorky άλλαξε το πατρικό του όνομα όταν πήγε Αμερική και επίσης ήταν κομμάτι “ιδιαίτερη” περίπτωση σε θέμα χαρακτήρα. Πέρα του ότι ήταν σχεδόν συνέχεια στραβωμένος με κάτι, πρέπει να είχε και εκείνο το θεματάκι που πολλοί αποκαλούν “κόμπλεξ κατωτερότητας”.
Για πάρα πολύ καιρό, έλεγε σε φίλους και γνωστούς πως ήταν ανιψιός του Ρώσου συγγραφέα Maxim Gorky. Βέβαια σε αυτό το μικρό ψεματάκι υπήρχε ένα bug. Το κανονικό όνομα του Maxim ήταν Alexei Maksimovich Peshkov, δηλαδή καθαρά ρώσικο όνομα, όπου δεν είχε καμιά σχέση με το αρμένικο Adoyan.
Μην βιαστείς να τον κοροϊδέψεις όμως, με τέτοια λούκια που είχε φάει και λαμβάνοντας υπόψιν τους χώρους που κινούνταν (τους καλλιτεχνικούς ορέ!) λογικό ήταν να λέει και καμιά σαχλαμάρα…
