Η ΕΕ θωρακίζει τα υποθαλάσσια καλώδια: Επενδύσεις 270 εκατ. ευρώ και ο ρόλος των κολοσσών

Η Κομισιόν ασφαλίζει τα υποθαλάσσια καλώδια με 270 εκατομμύρια ευρώ

Τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών βρίσκονται στο επίκεντρο ρωσικών προκλήσεων. Τώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει δράση, αλλά πού βρίσκονται οι ευρωπαϊκές τηλεπικοινωνιακές εταιρείες και οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί (Hyperscalers);

Επιπλέον, έχουν προγραμματιστεί δύο προσκλήσεις χρηματοδότησης για το 2026 και το 2027 στο πλαίσιο του προγράμματος CPEI (Έργα Καλωδίων Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος), με συνολικό προϋπολογισμό 267 εκατομμυρίων ευρώ.

Στην πραγματικότητα, τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών κατασκευάζονται και λειτουργούν παραδοσιακά από ευρωπαϊκούς ομίλους τηλεπικοινωνιών, όπως η Vodafone, η Orange, η Telefónica ή η Telecom Italia, καθώς και από τους αμερικανικούς Hyperscalers όπως η Google, η Meta, η Microsoft και η Amazon.

Οι τελευταίοι εμφανίζονται εδώ και χρόνια ως οι κύριοι χρηματοδότες σε σχεδόν κάθε έργο. Αυτοί οι όμιλοι τρισεκατομμυρίων διαθέτουν τα οικονομικά μέσα για να θωρακίσουν τα υποθαλάσσια καλώδια με αισθητήρες και να τα επισκευάσουν γρήγορα.

Η οικονομική σημασία και οι καθυστερήσεις

Δεδομένης της οικονομικής σημασίας, η επισκευή των υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών διαρκεί μερικές φορές υπερβολικά πολύ.

Αυτό δήλωσε η Γενική Γραμματέας της ITU, Doreen Bogdan-Martin, στις 26 Φεβρουαρίου 2025 στη Διεθνή Σύνοδο Κορυφής για την Ανθεκτικότητα των Υποθαλάσσιων Καλωδίων στην Αμπούζα της Νιγηρίας.

Η ITU, η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών του ΟΗΕ, ανακοίνωσε: «Περισσότερο από το 99 τοις εκατό της διεθνούς κίνησης δεδομένων μεταδίδεται μέσω ενός δικτύου περίπου 500 υποθαλάσσιων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων, το οποίο εκτείνεται σε περισσότερα από 1,7 εκατομμύρια χιλιόμετρα παγκοσμίως».

Βασικά Στοιχεία Υποθαλάσσιων Δικτύων

«Επειδή κοστίζει πολλά εκατομμύρια δολάρια η αποστολή πλοίου επισκευής»

Για τους Hyperscalers, η άμεση επισκευή δεν αποτελεί πάντα την ύψιστη προτεραιότητα: Ο Jo Conroy, Τεχνικός Διευθυντής Προγράμματος στη Google, εξήγησε στο συνέδριο της ITU ότι τα τεχνικά κέντρα των διαχειριστών υποθαλάσσιων καλωδίων στελεχώνονται όλο το 24ωρο: «Εκεί φτάνουν πρώτα οι αναφορές για βλάβες».

Μετά τον κατά προσέγγιση προσδιορισμό του σημείου της ζημιάς, ίσως αποσταλούν πλοία επισκευής. «Αυτό δεν αποφασίζεται ελαφρά τη καρδία, επειδή η αποστολή ενός πλοίου επισκευής κοστίζει πολλά εκατομμύρια δολάρια».

Για λόγους κόστους, εάν είναι δυνατόν, η ζημιά δεν επισκευάζεται πάντα αμέσως, αλλά τα δεδομένα αναδρομολογούνται. «Εάν ο πάροχος συντήρησης καλέσει ένα πλοίο επισκευής, μπορεί το πλοίο να είναι απασχολημένο και να μπει κανείς σε λίστα αναμονής», δήλωσε ο Conroy.

Στα βαθιά νερά, το καλώδιο είναι μόλις πιο χοντρό από ένα λάστιχο ποτίσματος, ενώ κοντά στις ακτές μπορεί να είναι τόσο συμπαγές όσο ένας κορμός δέντρου.

Κρατικές πρωτοβουλίες σε Πορτογαλία και Ιρλανδία

Επί του παρόντος, υπάρχουν λίγα έργα στην ΕΕ όπου κρατικοί φορείς εμφανίζονται μέσω δικών τους εταιρειών ως ιδιοκτήτες υποθαλάσσιων καλωδίων.

Στο έργο CAM στην Πορτογαλία, το πορτογαλικό κράτος επενδύει στον δακτύλιο CAM, ο οποίος συνδέει την ηπειρωτική χώρα με τις Αζόρες και τη Μαδέρα.

Η ιρλανδική κυβέρνηση εξετάζει επί του παρόντος, στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής ασφάλειας, την κατασκευή δικών της, κρατικά ελεγχόμενων διαδρομών υποθαλάσσιων καλωδίων προς την ηπειρωτική Ευρώπη, προκειμένου να μειώσει την εξάρτηση από ιδιωτικά αμερικανικά καλώδια που διέρχονται από βρετανικά ύδατα.

Ο υποβρύχιος ψυχρός πόλεμος και η θέση της Ελλάδας

Η κινητοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το κονδύλι των 270 εκατομμυρίων ευρώ δεν είναι τυχαία. Ζούμε σε μια εποχή όπου ο “υβριδικός πόλεμος” έχει μεταφερθεί από τα πεδία των μαχών στα βάθη των ωκεανών.

Τα υποθαλάσσια καλώδια αποτελούν πλέον τις αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας και η προστασία τους είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης.

Γιατί τα «Έξυπνα Καλώδια» (SMART Cables) είναι το μέλλον;

Πέρα από την απλή μεταφορά δεδομένων, η νέα τάση που αναμένεται να κυριαρχήσει τα επόμενα χρόνια είναι τα λεγόμενα SMART Cables (Science Monitoring And Reliable Telecommunications).

Αυτά τα καλώδια δεν μεταφέρουν απλώς internet, αλλά είναι εξοπλισμένα με αισθητήρες που μπορούν να ανιχνεύσουν:

• Σεισμική δραστηριότητα και τσουνάμι.
• Αλλαγές στη θερμοκρασία και την πίεση του βυθού.
• Υπόπτες κινήσεις: Το πιο σημαντικό για την άμυνα είναι η τεχνολογία DAS (Distributed Acoustic Sensing), η οποία μετατρέπει το ίδιο το καλώδιο σε ένα τεράστιο μικρόφωνο, ικανό να “ακούει” κινήσεις υποβρυχίων ή απόπειρες δολιοφθοράς κοντά σε αυτό.

Ο γεωστρατηγικός ρόλος της Ελλάδας

Η συζήτηση για την ασφάλεια των καλωδίων αφορά άμεσα και την Ελλάδα. Η χώρα μας εξελίσσεται σε έναν κρίσιμο κόμβο δεδομένων (data hub) για την Νοτιοανατολική Ευρώπη. Με επενδύσεις όπως το East Med Corridor και τη διασύνδεση με τη Σαουδική Αραβία και την Ασία, η Ελλάδα δεν είναι πλέον απλώς ένας χρήστης του δικτύου, αλλά ένας βασικός διακομιστής.

Αυτό, ωστόσο, αυξάνει και το επίπεδο κινδύνου. Οι ελληνικές θάλασσες, με το πολύπλοκο ανάγλυφο του βυθού, προσφέρουν φυσική κάλυψη, αλλά η πυκνή ναυτιλία στο Αιγαίο αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων από άγκυρες — που όπως είδαμε παραπάνω, αποτελούν τη νούμερο ένα αιτία βλαβών.

Πρακτικές συμβουλές για επιχειρήσεις

Τι σημαίνει όμως όλη αυτή η κινητικότητα για τις επιχειρήσεις που βασίζονται στο cloud;

1. Redundancy (Πλεονασμός): Μην βασίζεστε σε έναν μόνο πάροχο internet (ISP). Ελέγξτε αν ο πάροχός σας διαθέτει εναλλακτικές οδεύσεις σε περίπτωση που ένα κεντρικό καλώδιο κοπεί.
2. Data Sovereignty: Γνωρίζετε πού αποθηκεύονται τα δεδομένα σας. Η εξάρτηση από servers που βρίσκονται αποκλειστικά στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε περίπτωση γεωπολιτικής κρίσης.
3. Hybrid Cloud: Διατηρήστε κρίσιμα δεδομένα σε τοπικούς servers ή σε ευρωπαϊκά data centers, ώστε να διασφαλίσετε τη λειτουργία σας ακόμη και αν η “γέφυρα” με τις ΗΠΑ αντιμετωπίσει προσωρινά προβλήματα.