Οι εφαρμογές που βοηθούν στον εντοπισμό αμερικανικών προϊόντων και στην εύρεση τοπικών εναλλακτικών λύσεων γίνονται εξαιρετικά δημοφιλείς στους Δανούς καταναλωτές.
Αυτό αποδεικνύεται από την ραγδαία άνοδο δύο συγκεκριμένων εφαρμογών στις λίστες κατάταξης των App Stores της Apple και της Google στη Δανία.
Η διπλωματική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το καθεστώς της Γροιλανδίας —η οποία αποτελεί αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας— φαίνεται πως οδηγεί σε μαζικό μποϊκοτάζ αμερικανικών προϊόντων.
Οι εφαρμογές NonUSA και Made O’Meter εμφανίστηκαν αυτόν τον μήνα στην πρώτη δεκάδα των πιο δημοφιλών δωρεάν εφαρμογών σε iOS και Android.
Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από μετρήσεις του Appfigures, όπως αναφέρει το TechCrunch.
Μέσω αυτών των εφαρμογών, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να σκανάρουν προϊόντα και συσκευασίες (μέσω barcode) για να διαπιστώσουν άμεσα αν είναι αμερικανικής προέλευσης ή αν ανήκουν σε αμερικανικές πολυεθνικές εταιρείες.
Στη συνέχεια, οι εφαρμογές προτείνουν πιθανές τοπικές εναλλακτικές για τα προϊόντα που σκανάρισαν.
Η εφαρμογή NonUSA βρέθηκε την Τετάρτη στην κορυφή των λήψεων στα δανέζικα καταστήματα εφαρμογών. Αξίζει να σημειωθεί η εκρηκτική της άνοδος: μόλις μία μέρα πριν βρισκόταν στην έκτη θέση, ενώ στις 9 Ιανουαρίου ήταν στη θέση 441.
Αυτή τη στιγμή, οι τέσσερις μεγαλύτερες αγορές για την εφαρμογή είναι η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Ισλανδία.
Το TechCrunch συμπεραίνει ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σκανδιναβικό καταναλωτικό κίνημα ενάντια στα αμερικανικά προϊόντα, ως άμεση αντίδραση στις απειλές και τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την αγορά της Γροιλανδίας.
Το προηγούμενο του Καναδά
Τα δανέζικα app stores καλύπτουν τόσο τη Δανία όσο και τη Γροιλανδία. Ακολουθώντας το παράδειγμα των Καναδών καταναλωτών που προχώρησαν σε παρόμοια μποϊκοτάζ στο παρελθόν, οι Δανοί φαίνεται τώρα να αποκλείουν σωρεία αμερικανικών αγαθών.
Εκτός από τρόφιμα, το μποϊκοτάζ επεκτείνεται και σε προϊόντα πολυτελείας, όπως κρασιά, αλλά και ψηφιακές υπηρεσίες όπως συνδρομές στο Netflix.
Υπενθυμίζεται ότι και ο Καναδάς είχε αναφερθεί νωρίτερα από τον Τραμπ ως χώρα που, κατά την άποψή του, θα έπρεπε να ενσωματωθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο ψηφιακός ακτιβισμός και η Γεωπολιτική της Αρκτικής
Η άνοδος εφαρμογών όπως το NonUSA δεν είναι απλώς ένα περιστασιακό φαινόμενο, αλλά δείχνει πως η τεχνολογία μπορεί να μετατρέψει την πολιτική δυσαρέσκεια σε άμεση οικονομική δράση.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά μποϊκοτάζ του παρελθόντος, όπου οι καταναλωτές έπρεπε να απομνημονεύουν λίστες εταιρειών, η σύγχρονη τεχνολογία κάνει την «πολιτική κατανάλωση» υπόθεση μερικών δευτερολέπτων μέσω του ακτιβισμού.
Γιατί η Γροιλανδία είναι το «Μήλον της Έριδος»;
Για να κατανοήσουμε το βάθος της αντίδρασης των Δανών, πρέπει να δούμε πέρα από τις επικεφαλίδες. Η Γροιλανδία δεν είναι απλώς ένας παγωμένος όγκος γης.
Στρατηγικά, αποτελεί περιοχή τεράστιας σημασίας για τρεις κύριους λόγους:
- Σπάνιες Γαίες: Το νησί διαθέτει μερικά από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπάνιων γαιών στον κόσμο, υλικά απαραίτητα για την κατασκευή smartphones, ηλεκτρικών αυτοκινήτων και οπλικών συστημάτων. Η Κίνα κυριαρχεί σε αυτή την αγορά και οι ΗΠΑ αναζητούν εναγωνίως εναλλακτικές πηγές.
- Αρκτική Διαδρομή: Με την κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των πάγων, ανοίγουν νέοι εμπορικοί δρόμοι στον Αρκτικό Κύκλο. Όποιος ελέγχει τη Γροιλανδία, ελέγχει ένα μεγάλο μέρος της μελλοντικής ναυσιπλοΐας.
- Στρατιωτική Σημασία: Η βάση Thule των ΗΠΑ στη Γροιλανδία είναι κρίσιμη για την πυραυλική άμυνα της Βόρειας Αμερικής.
Η πρόταση αγοράς του νησιού, αν και ακούστηκε παράδοξη, βασιζόταν σε αυτά τα δεδομένα, όμως ο τρόπος που εκφράστηκε προσέβαλε βαθύτατα την εθνική κυριαρχία της Δανίας και την αξιοπρέπεια των κατοίκων της Γροιλανδίας.
Η δύναμη του “barcode” ως διπλωματικό όπλο
Το φαινόμενο που παρατηρούμε με το NonUSA εισάγει μια νέα μορφή διπλωματίας: τη «Διπλωματία του Καταναλωτή».
Ενώ οι κυβερνήσεις ανταλλάσσουν επίσημες ανακοινώσεις, οι πολίτες χρησιμοποιούν τα smartphones τους για να στείλουν οικονομικά μηνύματα.
Φυσικά, το ερώτημα που προκύπτει είναι πόσο αποτελεσματικό μπορεί να είναι ένα τέτοιο μποϊκοτάζ. Η οικονομία της Δανίας είναι μικρή σε σύγκριση με το ΑΕΠ των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η συμβολική αξία είναι τεράστια. Όταν τέτοιες κινήσεις υιοθετούνται από ένα μπλοκ χωρών (όπως βλέπουμε με τη συμμετοχή της Νορβηγίας και της Σουηδίας), οι πολυεθνικές εταιρείες αρχίζουν να ανησυχούν.
Η φήμη ενός brand (Brand Reputation) είναι εύθραυστη και εταιρείες όπως η Coca-Cola, η Apple ή η Ford δεν θέλουν να γίνονται παράπλευρες απώλειες σε γεωπολιτικά παιχνίδια.
Το μέλλον του Conscious Shopping
Εφαρμογές όπως το Made O’Meter ανοίγουν τον δρόμο για το λεγόμενο Conscious Shopping (Συνειδητή Αγορά). Στο μέλλον, δεν θα σκανάρουμε προϊόντα μόνο για να δούμε τη χώρα προέλευσης λόγω πολιτικών πεποιθήσεων.
Η ίδια τεχνολογία χρησιμοποιείται ήδη για να ελέγξουμε το περιβαλλοντικό αποτύπωμα ενός προϊόντος, τις συνθήκες εργασίας στο εργοστάσιο παραγωγής ή την εταιρική ηθική.
Η περίπτωση της Δανίας αποδεικνύει ότι ο σύγχρονος καταναλωτής δεν είναι παθητικός δέκτης. Είναι ενημερωμένος, τεχνολογικά εξοπλισμένος και έτοιμος να χρησιμοποιήσει το πορτοφόλι του ως ψήφο διαμαρτυρίας, μετατρέποντας το τοπικό σούπερ μάρκετ σε πεδίο πολιτικής έκφρασης.
