Το Κιλκίς είναι πόλη της Κεντρικής Μακεδονίας, που αντιστοιχεί στην περιοχή της αρχαίας Κρηστωνίας (δηλαδή της περιοχής όπου ζούσαν οι αρχαίοι Κρήστωνες). Aξίζει να επισημάνουμε πως παλαιότερα η συγκεκριμένη πόλη ήταν η πρωτεύουσα του νομού Κιλκίς.
Έχει πληθυσμό 22.740 κατοίκους ενώ όλος ο δήμος αποτελείται από τα χωριά Αργυρούπολη, Ζαχαράτο, Κολχίδα, Ξηρόβρυση και Σεβαστό. Ο νομός συνορεύει από τα ανατολικά με το νομό Σερρών και απ’ τα δυτικά με το νομό Πέλλας. Από το Κιλκίς περνά η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης – Αλεξανδρούπολης. Η απόσταση του από τη Θεσσαλονίκη είναι 48 χλμ.
Έχει πληθυσμό Η ίδια η πόλη είναι χτισμένη σε πεδινό έδαφος και περικλείεται από τα βουνά Κερκίνη, Πάικο και Κρούσια. Είναι μια από τις ευφορότερες πεδιάδες και γι’ αυτό έχει πολύ αναπτυγμένη γεωργία. Μα και η κτηνοτροφία καθώς και η βιομηχανία δεν έρχονται σε πολύ κατώτερη μοίρα. Διαθέτει εργοστάσια βυρσοδεψίας, ποτοποιίας, επεξεργασίας μαλλιών, αλευρόμυλους. Υπάρχουν κι εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.
Στην τουρκοκρατία ονομαζόταν Κιλκίς και Κουκούσι και ήταν κέντρο των Βουλγάρων. Καταλήφθηκε από αυτούς στις 26 Οκτώβρη 1912, δηλαδή κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο. Αυτοί χρησιμοποίησαν το Κιλκίς σαν βάση ενάντια στη Θεσσαλονίκη και γι’ αυτό το σκοπό οχύρωσαν καλά την πόλη.
Ο ελληνικός στρατός όμως, που είχε μάθει τις κινήσεις τους και επαγρυπνούσε, τους χάλασε τα σχέδια. Αιχμαλώτισε τις βουλγαρικές δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη και στις 18 Ιουνίου του 1913 έκανε γενική επίθεση εναντίον του Κιλκίς. Για τρεις μέρες συνέχεια γινόταν η μάχη του Κιλκίς, μέχρι που οι Έλληνες κατόρθωσαν να σπάσουν την άμυνα των Βουλγάρων.
Σε πολύ μικρή απόσταση από το Κιλκίς έγινε κι η μάχη, η γνωστή με τ’ όνομα μάχη του Σκρα (έτσι λεγόταν το χωριό). Έγινε το Μάη του 1918, στον Α’ δηλ. Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου οι Έλληνες νίκησαν τους Γερμανοβουλγάρους. Ο νομός Κιλκίς: Συνορεύει Α. με το νομό Σερρών Δ. με το νομό Πέλλας, Β. με τη Γιουγκοσλαβία και Ν. με το νομό Θεσσαλονίκης. Έχει έκταση 2.597 τετρ. χλμ.
Είναι ένας πετυχημένος συνδυασμός ψηλών βουνών και μεγάλων ευφορότατων πεδιάδων. Τα βουνά είναι το Πάικο με ύψος 1650 μ. (εδώ την εποχή της φασιστικής κατοχής αναπτύχθηκε σπουδαίο αντάρτικο), η Τζένα, το Δύσορο τα Κρούσια. Οι πεδιάδες είναι της Γουμένισσας, Αξιούπολης και του Κιλκίς. Οι πεδιάδες αυτές διασχίζονται από μεγάλους ποταμούς, που τις κάνουν μ’ αυτόν τον τρόπο ευφορότερες. Ο πιο μεγάλος είναι ο Αξιός, που εκβάλλει στο Θερμαϊκό. Μετά έρχεται ο Γαλλικός, γνωστός από την αρχαιότητα για το χρυσάφι που βρέθηκε εκεί και τέλος ένας μικρός ποταμός που πηγάζει απ’ τη λίμνη Δοϊράνη, ο Αγιόκ. Στα σύνορα Γιουγκοσλαβίας – Κιλκίς βρίσκεται και η λίμνη Δοϊράνη που φημίζεται για την ομορφιά και τη γραφικότητα της περιοχής.
Το κλίμα του νομού Κιλκίς είναι ηπειρωτικό. Τα γεωργικά προϊόντα του είναι δημητριακά, σιτηρά, καπνός, βαμβάκι, όσπρια, κηπουρικά κ.ά.
Ο νομός Κιλκίς χωρίζεται σε δυο επαρχίες: στην επαρχία του Κιλκίς και την επαρχία Παιονίας. Στην επαρχία του Κιλκίς ανήκουν οι κωμοπόλεις Πολύκαστρο, Κεντρικό, Χέρσον, Δροσάτο, Εύζωνοι, Αγιονέρι, Βάθη κ.ά.
Η επαρχία Παιονίας έχει σαν φυσικά σύνορα, απ’ τη μια τον Αξιό κι απ’ την άλλη το Πάικο. Η πρωτεύουσα της Γουμενίτσα ή Γουμένισσα, με 5.000 κατ., βρίσκεται σε μια πλούσια πεδιάδα με πολλά αμπέλια κι οπωροφόρα δέντρα. Κωμοπόλεις της επαρχίας Παιονίας είναι η Αξιούπολη, ο Εύρωπος, η Γοργόπη, ο Αγ. Πέτρος κ.ά.
Στο νομό βρίσκονται κι αρκετές λίμνες με ιαματικά νερά, κυρίως σιδηρούχα. Εδώ συγκεντρώνονται ασθενείς από όλα τα γύρω μέρη. Τέτοιες λίμνες είναι η Πικρολίμνη, το Μαυρονέρι, του Λευκοχωρίου, της Βάθης, του Τριπόταμου κ.ά. Ξεχωριστός έγινε ο νομός του Κιλκίς το 1935.
