Le Doulos (1960): Κλέφτες και αστυνόμοι (και ρουφιάνοι)

Le Doulos (1960): Κλέφτες και αστυνόμοι (και ρουφιάνοι)

Σύνοψη ταινίας

  • Σκηνοθέτης: Jean-Pierre Melville
  • Ηθοποιοί: Fabienne Dali, Jean Desailly, Jean-Paul Belmondo, Monique Hennessy, Philippe March, Serge Reggiani
  • Είδος: Film Noir, Αστυνομική, Δράμα, Θρίλερ
  • Έτος κυκλοφορίας: 1960

«Δεν υπάρχει σημαντικότερο κεφάλαιο στη ζωή από τους φίλους». Έτσι μου είχε πει ένας σοφός άνθρωπος κάποτε και ως τώρα δεν βρήκα κάτι που να το αναιρεί. Να, υπάρχουν φίλοι να μπορείς να τους εμπιστευθείς, να χαρείς μαζί τους και να μεθύσεις. Να μην φοβάσαι ότι αν τους γυρίσεις την πλάτη θα σε μαχαιρώσουν. Δύσκολο να τους βρεις, το ξέρω. Υπάρχουν όμως και σε περιμένουν. Αν δε μπορείς να τους βρεις σκέψου μήπως κάτι δεν κάνεις καλά και πρέπει να το αλλάξεις.

Μοιράζομαι μαζί σου αυτές τις σκέψεις, καθώς στο φινάλε του Le Doulos έπιασα τον εαυτό μου να σκέφτεται τις σημαντικές φιλίες μου, τους ανθρώπους που κάνουν την διαφορά και η προδοσία τους θα με μάτωνε.

Τα έχουμε ξαναπεί για τον μεγάλο Γάλλο σκηνοθέτη Jean-Pierre Melville, οι ταινίες του είναι υπαρξιακά δράματα μεταμφιεσμένα σε film-noir. Όσοι από εσάς έχετε εμπιστευθεί την στήλη και είδατε τις προηγούμενες προτάσεις του ιδίου, ξέρετε για τι πράγμα μιλάμε. Σήμερα θα ταξιδέψουμε στο 1962, όπου ο σκηνοθέτης δεν είχε τελειοποιήσει την τέχνη του αλλά είχε σχεδόν φτάσει εκεί που ήθελε. Όλες οι ταινίες που ακολούθησαν το Le Doulos είναι άρτιες στον βαθμό που ο Melville μας συνήθισε. Αν και στην ουσία δεν υπάρχει ένα κεντρικό πρόσωπο αλλά δύο, μεγάλη βαρύτητα δόθηκε στην συμμετοχή του Jean-Paul Belmondo, κυρίως επειδή η ερμηνεία του στο Breathless του Godard τον ανέδειξε σε αστέρι πρώτου μεγέθους. Ήταν το «καυτό» όνομα του Νέου Κύματος του Γαλλικού Σινεμά και ο Melville ήθελε να τον δοκιμάσει. Ομοίως και ο ηθοποιός, ήθελε να δοκιμάσει κάτι που θα αναδείκνυε και άλλες πτυχές του ταλέντου του και η ματιά του σκηνοθέτη ήταν αυτό που χρειαζόταν. Για τον συγκεκριμένο ρόλο και στην συγκεκριμένη στιγμή που βρισκόταν ο Melville, ο Belmondo ήταν ιδανικός. Διατηρώ τις επιφυλάξεις μου για την καταλληλότητα του στην επόμενη (και τελευταία) συνεργασία των δύο αντρών, το L’aine des Ferchaux του ’63, είμαι σίγουρος όμως ότι δε θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στις αυξημένες απαιτήσεις των επόμενων παραγωγών του σκηνοθέτη. Όχι επειδή είναι κακός ηθοποιός, απλά η προσέγγισή του στους ρόλους είναι διαμετρικά αντίθετη με την φιλοσοφία του Melville όπως εξελίχθηκε.

Στο Le Doulos όμως βρισκόμαστε! Αν πρέπει να χρησιμοποιήσω μία και μόνο λέξη για να περιγράψω την τέχνη εδώ, θα είναι «λακωνική». Τα στοιχεία που δίνονται στην αφήγηση ποτέ δεν είναι αρκετά για να δούμε την ολοκληρωμένη εικόνα, όμως φτάνουν για την τρέχουσα σκηνή. Δεν υπάρχει κάτι το περιττό στις κινήσεις των ανθρώπων. Όταν η κάμερα σταματάει για να δείξει κάποιον να ανάβει ένα τσιγάρο ή να γεμίζει ουίσκι το ποτήρι του, διάβασε ανάμεσα στις γραμμές: αποκαλύπτονται στοιχεία χρήσιμα στο χτίσιμο του χαρακτήρα ή της ατμόσφαιρας. Όσα πράγματα μπορούν να ειπωθούν με πράξεις δεν επαναλαμβάνονται λεκτικά. Οικονομία σε όλα. Η ταινία θα τελειώσει όταν δε θα υπάρχει κάτι άλλο να μεταδοθεί στον θεατή, η ιστορία θα έχει ολοκληρωθεί.

Οι χαρακτήρες είναι τυχοδιώκτες που υπακούουν σε δικούς τους νόμους. Οι συμμαχίες υπάρχουν για να σπάζονται και τα ψέμματα για να λέγονται. Οι κλέφτες είναι κλέφτες, και οι αστυνόμοι, αστυνόμοι. Δεν υπάρχει η έννοια καλός και κακός, ποτέ δεν υπήρχε για τον σκηνοθέτη. Άλλωστε, πού να εντάξεις τους πληροφοριοδότες; Κάθε άνθρωπος είναι ένας καρχαρίας, αν σταματήσει να κινείται θα πεθάνει.

Το σενάριο βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο. Δεν υπάρχει ιστορία να σου περιγράψω. Θα σου χαλάσω το ξετύλιγμα του κουβαριού. Ούτε τρέιλερ θα σου παρέχω. Βάλε ένα ποτό και χαμήλωσε τα φώτα. Άσε την μουσική να σε πάει πίσω στο χρόνο. Δες το φιλμ χωρίς την κοπέλα σου, χωρίς φίλους. Γεύσου την μοναξιά της ύπαρξης σου ώστε να μπορείς να εκτιμήσεις καλύτερα την συντροφιά των φίλων μετά.

Le Doulos: αυτός που φοράει την ρεπούμπλικα, αλλά και ο πληροφοριοδότης, ο χαφιές, ο ρουφιάνος.