Νέοι δρόμοι στην αντιμετώπιση Drones: AI, Laser, ηλεκτρομαγνητικά όπλα και πολυεπίπεδη άμυνα

Γιατί η αντιμετώπιση drones έγινε κρίσιμο ζήτημα

Drones, συστήματα με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης και νέες πλατφόρμες άμυνας μεταμορφώνουν με ταχύτητα την άμυνα, τη φύλαξη συνόρων, την πολεμική διεξαγωγή και την εσωτερική ασφάλεια.

Αυτό που μέχρι πρόσφατα ήταν «εξειδικευμένο» πεδίο, σήμερα εξελίσσεται σε καθημερινό επιχειρησιακό δεδομένο. Η μαζική χρήση drones έχει αλλάξει διαρκώς τη σύγχρονη πολεμική διεξαγωγή.

Στον πόλεμο της Ουκρανίας, πλέον το 70% των πολεμικών απωλειών αποδίδεται σε drones. Ακόμη και στα μετόπισθεν, η απειλή επιθέσεων με drones είναι μόνιμα παρούσα.

Πιθανότατα ο ρωσικός στρατός σχεδιάζει για τον χειμώνα μια μεγάλης κλίμακας επιθετική επιχείρηση με drones.

Οι ΗΠΑ θέλουν μέσα στο επόμενο έτος να κατασκευάσουν περίπου 30.000 drones και να τα εντάξουν ως τμήμα του «κανονικού εξοπλισμού» ακόμη και της μικρότερης μονάδας πεζικού — κάτι που η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν ήδη εφαρμόσει στην πράξη.

Και η Bundeswehr (Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις) προσαρμόζεται ολοένα και περισσότερο σε μια πολεμική διεξαγωγή βασισμένη στα drones και εισάγει εξειδικευμένα αμυντικά συστήματα.

Τα ευρωπαϊκά κράτη απαντούν με την European Drone Defence Initiative, η οποία στοχεύει στη δημιουργία συστήματος αντιμετώπισης drones ειδικά στα ανατολικά εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης.

Αντιμετώπιση drones και προστασία συνόρων στην ΕΕ

Το υπό σχεδιασμό σύστημα δεν προορίζεται μόνο για προστασία από drones που εισέρχονται παράνομα. Προβλέπεται επίσης να υποστηρίζει τους συνοριοφύλακες των επιμέρους χωρών στη συνοριακή επιτήρηση και στον εντοπισμό παράνομης μετανάστευσης.

Το πλάνο μιλά για ένα χωρικά κλιμακωτό (layered) δίκτυο που μπορεί να εντοπίζει, να παρακολουθεί και να αδρανοποιεί εχθρικά drones.

Το ίδιο δίκτυο αναμένεται να διαθέτει δυνατότητα πλήγματος ακριβείας με προηγμένα συστήματα drones.

Παράλληλα, μπορεί να εκτελεί και μη στρατιωτικές αποστολές — αστυνομικές ή πολιτικές — όπως φύλαξη συνόρων, αλλά και υποστήριξη σε φυσικές καταστροφές.

Η ανάπτυξη προγραμματίζεται να ξεκινήσει το πρώτο τρίμηνο του 2026, να φτάσει σε περιορισμένη επιχειρησιακή ετοιμότητα στα τέλη του 2026 και να ολοκληρωθεί έναν χρόνο αργότερα.

Μέρος αυτής της προσπάθειας είναι και το Eastern Flank Watch, που αποσκοπεί στην προστασία της Βαλτικής και των ευρωπαϊκών συνόρων στην Ανατολή — ένα καθαρά στρατιωτικό εγχείρημα που συνδυάζει δυνατότητες αντιμετώπισης drones με δυνατότητες κλασικής αεράμυνας.

Στο υπό διαμόρφωση δίκτυο εντάσσονται επίσης συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, θαλάσσιας ασφάλειας και επιχειρήσεων εδάφους. Η ανάπτυξη αναμένεται να ξεκινήσει το 2026 και να ολοκληρωθεί το 2028.

Πίνακας: Χρονοδιαγράμματα ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών (όπως περιγράφονται)

Νέα μέσα άμυνας για τον στρατό: από την αυτοσχέδια λύση σε ξεχωριστό «κλάδο»

Στην αρχή, η αντιμετώπιση drones ήταν σε μεγάλο βαθμό αυτοσχεδιαστική. Σήμερα εξελίσσεται σε ξεχωριστό, εξειδικευμένο «κλάδο οπλικών συστημάτων».

Περιλαμβάνει:

• αναχαιτιστικά drones (interceptor drones),
• ειδικά, ελαφρά κατευθυνόμενα βλήματα,
• κινητά συστήματα εντοπισμού, παρεμβολών και επικοινωνιών.

Χώρες όπως η Κίνα, οι ΗΠΑ και διάφορα ευρωπαϊκά κράτη εργάζονται πάνω σε laser και ηλεκτρομαγνητικά όπλα.

Παράλληλα επιστρέφουν και «κλασικά» μέσα: όπλα ταχείας βολής και αυτοκινούμενα αντιαεροπορικά/αντι-drone συστήματα (όπως «Flakpanzer»).

Η επιστροφή του αντιαεροπορικού πυροβόλου: Skyranger και KDV

Ο κανονιοφόρος αντιαεροπορικός θωρακισμένος φορέας (kanonenflakpanzer) γνωρίζει μια νέα «έκδοση».

Η Γερμανία παρήγγειλε πρόσφατα το σύστημα Skyranger, το οποίο προβλέπεται να παραδοθεί και στην Ουκρανία.

Το Skyranger είναι ένας πύργος όπλων με 30 mm περιστροφικό πυροβόλο και εκτοξευτή για ελαφρούς κατευθυνόμενους πυραύλους αντιμετώπισης drones, τοποθετημένος πάνω στο τροχοφόρο τεθωρακισμένο Boxer.

Το κατευθυνόμενο βλήμα είναι το Small Anti Drone Missile της MBDA. Το ραντάρ προσφέρει κάλυψη 360 μοιρών.

Επιπλέον, το όχημα διαθέτει οπτικούς αισθητήρες με δυνατότητες νυχτερινής όρασης και laser αισθητήρες/αποστασιόμετρα.

Η Bundeswehr θέλει να προμηθευτεί έως και 600 τέτοια αντιαεροπορικά/αντι-drone οχήματα. Παρόμοια εξοπλισμένο είναι και το Kinetic Defence Vehicle (KDV), το οποίο η Bundeswehr δοκιμάζει αυτή την περίοδο.

Πάνω σε όχημα Enok έχουν εγκατασταθεί σταθμός όπλων, καθώς και ραντάρ και οπτικοί αισθητήρες.

Ο οπλισμός αποτελείται είτε από μια πολυκάνανη Minigun είτε από βαρύ πολυβόλο, καθώς και κατευθυνόμενους πυραύλους αντιμετώπισης drones.

Το όχημα προορίζεται να καλύπτει την άμεση «κοντινή ζώνη» λίγων χιλιομέτρων. Τα πολυβόλα φτάνουν έως 2 km, ενώ οι πύραυλοι έως 20 km.

Πίνακας: Παραδείγματα στρατιωτικών αντι-drone πλατφορμών (χαρακτηριστικά όπως περιγράφονται)

Εξειδικευμένα κατευθυνόμενα βλήματα: πιο «φθηνή» βολή για μικρούς στόχους

Μέχρι σήμερα, τα FPV-drones ήταν από τα πιο συνηθισμένα «όπλα» αντιμετώπισης άλλων drones (κυρίως μέσω εμβολισμού/αναχαίτισης).

Πλέον εταιρείες όπως η Saab ή η MBDA εργάζονται σε εξειδικευμένα κατευθυνόμενα βλήματα για αντιμετώπιση drones.

Τα Nimbrix (Saab) και Defendair (MBDA) στοχεύουν στο να προσβάλλουν μικρά drones πιο ακριβώς από ό,τι τα όπλα ταχείας βολής.

Το Defendair αποτελεί μέρος του οπλικού συστήματος Skyranger. Τα βλήματα αυτά σκοπεύουν να είναι μικρότερα και πιο οικονομικά από τους κλασικούς αντιαεροπορικούς πυραύλους.

Ωστόσο, είναι λιγότερο κατάλληλα για άμυνα έναντι σμηνών drones.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα και τα laser ενδέχεται να είναι πιο αποτελεσματικά.

Laser και ηλεκτρομαγνητικά όπλα: «κατευθυνόμενη ενέργεια» στην πράξη

Τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα βρίσκονται ήδη σε χρήση. Καταστρέφουν τα ηλεκτρονικά των drones με έναν κατευθυνόμενο παλμό, ενώ τα laser δεν περιορίζονται στο να «τυφλώνουν» οπτικούς αισθητήρες, αλλά μπορούν και να καταστρέψουν το ίδιο το drone.

Η Ευρώπη πίσω σε ρυθμό, αλλά με έργα σε εξέλιξη

Η Ευρώπη βρίσκεται πίσω σε σχέση με άλλες χώρες. Το Αμερικανικό Ναυτικό δοκιμάζει από το 2022 συστήματα laser για αντιμετώπιση drones.

Η Κίνα παρουσίασε το φθινόπωρο ένα κινητό σύστημα laser, το οποίο πιθανότατα δοκιμάζεται και από τη Ρωσία. Στην Ευρώπη, η MBDA εργάζεται επίσης πάνω σε laser για αντιμετώπιση drones.

Το Syderal είναι ένα laser όπλο για την αντιμετώπιση drones και άλλων εναέριων στόχων σε μικρή απόσταση.

Σε αυτούς δεν περιλαμβάνονται τόσο αεροσκάφη, αλλά πέρα από drones και ολισθαίνουσες βόμβες, ρουκέτες, καθώς και βλήματα πυροβολικού και όλμων. Μέχρι τα τέλη του 2030 προβλέπεται να υπάρχει ένας πρώτος demonstrator.

Το Γερμανικό Ναυτικό δοκίμασε πρόσφατα με επιτυχία ένα laser άμυνας στη φρεγάτα Sachsen.

AI, σμήνη και δεδομένα: όταν η αναγνώριση δεν γίνεται χωρίς αλγορίθμους

Με την «πανταχού παρουσία» των drones παράγονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων αναγνώρισης, που μπορούν πλέον να υποβληθούν σε επεξεργασία μόνο με τεχνητή νοημοσύνη.

Η Bundeswehr έχει ήδη δοκιμάσει σμήνη drones με έλεγχο AI για αναγνώριση και αποστολές μάχης.

Μαζί με τη εταιρεία Tylan (Μόναχο) εργάζεται πάνω σε σύστημα άμυνας για προστασία εγκαταστάσεων.

Αυτό το σύστημα συνδυάζει AI-ελεγχόμενα αναχαιτιστικά drones, διαφορετικούς τύπους αισθητήρων και εφαρμογές διοίκησης & ελέγχου σε πραγματικό χρόνο. Μπορεί να ενσωματωθεί στα ήδη χρησιμοποιούμενα IT και συστήματα διοίκησης.

Το ίδιο το σύστημα είναι κινητό και μπορεί να λειτουργηθεί από λίγους στρατιώτες.

Αρχικά προορίζεται να προστατεύει στρατιωτικές εγκαταστάσεις από drones μεσαίου μεγέθους — αν και είναι πιθανές και άλλες χρήσεις.

Πολιτική και αστυνομική αντιμετώπιση drones: λύσεις για την αστυνομία

Οι πρωθυπουργοί των γερμανικών κρατιδίων ζήτησαν πρόσφατα ένα «τείχος προστασίας» για τη Γερμανία. Αφορμή ήταν πιθανότατα οι πολυάριθμες ανεξήγητες θεάσεις drones το προηγούμενο έτος.

Αν και ένα τέτοιο «Drone Wall Germany» δεν είναι προς το παρόν προγραμματισμένο, δεν είναι μόνο η Bundeswehr που ενισχύει την άμυνά της.

Ερευνητικοί φορείς όπως το Πανεπιστήμιο του Würzburg και το Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής (DLR) εργάζονται πάνω σε λύσεις για τις αστυνομίες ομοσπονδίας και κρατιδίων.

Το Πανεπιστήμιο του Würzburg παρουσίασε πρόσφατα ένα αυτόνομο drone που ενεργοποιείται με το πάτημα ενός κουμπιού για να «συλλάβει» drones που, για παράδειγμα, πλησιάζουν σε ζώνη αεροδρομίου.

Στο πλαίσιο του έργου Custodian, δώδεκα ινστιτούτα του DLR εργάζονται σε λύσεις για τον εντοπισμό, την αναχαίτιση και την εξουδετέρωση άγνωστων και δυνητικά επικίνδυνων drones.

Σύλληψη ή αναγκαστική πτώση: μη-φονικές τεχνικές εξουδετέρωσης

Μη επανδρωμένα ιπτάμενα μέσα που κινούνται κοντά σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια ή σιδηροδρομικούς σταθμούς θα πρέπει να παρακολουθούνται και, αν χρειαστεί, να εξουδετερώνονται.

Η συντομογραφία Custodian σημαίνει Counter-UAS Technologies for Detection, Interception and Neutralization.

Εδώ δεν πρόκειται για κατάρριψη drones. Αντίθετα, ειδικά «κυνηγετικά drones» είτε τα συλλαμβάνουν είτε τα ρίχνουν με εμβολισμό.

Οι ερευνητές του DLR ανάγκασαν επίσης drones να προσγειωθούν, επηρεάζοντας την πλοήγησή τους.

Μια ακόμη δυνατότητα είναι το spoofing, δηλαδή η παραπλάνηση/διατάραξη GPS σημάτων.

Ο εντοπισμός γίνεται μέσω ραντάρ και οπτικών αισθητήρων. Στόχος δεν είναι η αναχαίτιση ενός μόνο drone, αλλά ολόκληρων σμηνών drones.

Οι 5 τεχνολογικές τάσεις που διαμόρφωσαν το 2025 και θα συνεχίσουν το 2026

Οι παρακάτω πέντε τάσεις καθόρισαν την εξέλιξη το προηγούμενο έτος και θα παραμείνουν ενεργές και το 2026:

1. AI-υποστηριζόμενος εντοπισμός drones

Ο συνδυασμός τεχνητής νοημοσύνης με μηχανική μάθηση και νευρωνικά δίκτυα επιτρέπει ένα σύστημα που μπορεί πολύ γρήγορα να διακρίνει και να ταυτοποιεί drones και άλλα εναέρια μέσα.

Έτσι αυξάνεται η απόδοση των ραντάρ, επειδή γίνεται πολύ ταχύτερη η απόρριψη ψευδών σημάτων και η ενεργοποίηση μέτρων άμυνας.

2. Άμυνα με laser

Η ανάπτυξη βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Ωστόσο, υπάρχουν ήδη πρώτα συστήματα για προστασία πλοίων και στρατιωτικών στόχων στην ξηρά.

Πλεονέκτημα: είναι πολύ ακριβή και καταστρέφουν ένα drone με μικρές παράπλευρες ζημιές.

Ακόμη κι αν δεν το καταστρέψουν, μπορούν να τυφλώσουν τους οπτικούς αισθητήρες.

Μειονέκτημα: μέχρι στιγμής, είναι αποτελεσματικά κυρίως σε πολύ κοντινές αποστάσεις.

3. Ηλεκτρομαγνητικοί παλμοί

Το όπλο αυτό εξουδετερώνει drone με ισχυρό ηλεκτρομαγνητικό παλμό που καταστρέφει ηλεκτρονικά.

Ήδη υπάρχουν λεγόμενα «όπλα-τουφέκια drones», που αδρανοποιούν drone με κατευθυνόμενους παλμούς ραδιοκυμάτων.

Τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα μπορούν να απενεργοποιήσουν πολλαπλά drones ταυτόχρονα και είναι αποτελεσματικά έναντι σμηνών.

Δεν ταιριάζουν μόνο σε στρατιωτική χρήση, αλλά και σε αστυνομικές δυνάμεις που προστατεύουν πολιτικές υποδομές όπως αεροδρόμια ή σιδηροδρομικούς σταθμούς.

4. Πόλεμος από τον κυβερνοχώρο

Τα drones στο πεδίο είναι μέρος ενός ευρύτερου ηλεκτρονικού «συστήματος συστημάτων». Με τη μεγαλύτερη χρήση AI αυξάνονται και οι απειλές κυβερνοεπιθέσεων.

Drones που καθοδηγούνται μέσω ραδιοδικτύων μπορούν να παραβιαστούν, να διαταραχθούν οι συνδέσεις δεδομένων τους ή να τεθούν υπό τον έλεγχο του αντιπάλου — ακόμη και απλώς να υποκλαπούν.

Αν αυτό πετύχει, προκύπτουν τακτικά πλεονεκτήματα: ο αντίπαλος βλέπει τι «βλέπει» και τι κάνει η άλλη πλευρά.

Γι’ αυτό πολλές ένοπλες δυνάμεις ενίσχυσαν την ικανότητά τους να παρακολουθούν και να παρεμβάλλουν εχθρικές επικοινωνίες drones.

AI-υποστηριζόμενα αντίμετρα δεν βοηθούν μόνο απέναντι στις ευρέως διαδεδομένες διαταραχές GPS.

Ένα αντι-drone σύστημα βασισμένο σε AI μπορεί να αναγνωρίζει απειλές από τον κυβερνοχώρο σε πραγματικό χρόνο και να τις εξουδετερώνει πριν εξελιχθούν σε πραγματικό κίνδυνο.

5. Δορυφορική επιτήρηση

Η αντιμετώπιση drones αντλεί δεδομένα από πολλές πηγές. Δεδομένα στρατιωτικών δορυφόρων αναγνώρισης κάνουν το πεδίο πιο «διάφανο», επειδή οι δορυφόροι βλέπουν και εκεί που δεν κοιτούν τα επίγεια ραντάρ, τα αναγνωριστικά drones ή τα αεροσκάφη.

Η χρησιμότητα των επίγειων ραντάρ έχει όρια, επειδή drones μπορούν να πετούν εκτός οπτικής/ραντάρ γραμμής — π.χ. εξαιρετικά χαμηλά ή στο «ραντάρ-σκιώδες» πεδίο κτιρίων και φυσικών εμποδίων.

Από την άλλη, οι αισθητήρες ενός δορυφόρου δύσκολα «χάνουν» drone. Ούτε ο κακός καιρός ούτε τα σύννεφα προστατεύουν αξιόπιστα από την ανίχνευση. Με AI μπορούν να επιτηρούνται μεγαλύτερες περιοχές, όπως συνοριακές ζώνες.

Επιπλέον γίνεται εφικτή και μια «ματιά στο μέλλον»: τρέχοντα δεδομένα συνδυασμένα με παλαιότερες πληροφορίες επιτρέπουν προβλέψεις για μελλοντικές δραστηριότητες και συμπεράσματα για επικείμενες ενέργειες του αντιπάλου.

Σύμφωνα με το online περιοδικό Defence Industries: «Ο συνδυασμός AI-βασισμένου εντοπισμού drones με όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας για UAVs και αντιμετώπιση drones μέσω συστημάτων κυβερνοασφάλειας θα διαμορφώσει τις μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις».

Επιπλέον, θολώνουν τα όρια μεταξύ επίθεσης και άμυνας. Τα drones γίνονται ο κυρίαρχος παράγοντας, επειδή η καταπολέμησή τους και η έξυπνη χρήση τους αποκτούν ύψιστη προτεραιότητα.

Πίνακας: Οι 5 τάσεις και τι αλλάζουν επιχειρησιακά

Η AI επιταχύνει την εξέλιξη της πολεμικής διεξαγωγής

Για τον στρατιωτικό ειδικό Wes O’Donnell, η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει συνολικά τον πόλεμο.

Από τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την προσβολή έως την εκτίμηση αποτελέσματος στο στόχο, δεν απαιτούνται πλέον ημέρες ή εβδομάδες, αλλά μόνο δευτερόλεπτα — ή και χιλιοστά του δευτερολέπτου.

της υψηλής ταχύτητας επεξεργασίας, ο άνθρωπος μετακινείται όλο και πιο πίσω σε αυτή την αλυσίδα.

Η AI καθιστά επίσης εφικτό να ελέγχονται ολόκληρα δίκτυα drones και πλατφορμών αισθητήρων από λίγους ανθρώπους. Το drone ως μεμονωμένο στοιχείο γίνεται αυτόνομο.

Όχι μόνο κράτη: drones, επικοινωνίες και AI στα χέρια μη κρατικών δρώντων

Διαφαίνεται επίσης μια «απο-οριοθέτηση» της πολεμικής βίας. Αφενός, η πραγματική ζώνη μάχης επεκτείνεται σε βάθος — χωρικά.

Αφετέρου, αυξάνεται ο αριθμός των δρώντων που μπορούν να ασκήσουν αυτή τη βία. Drones, σύγχρονα συστήματα επικοινωνιών και τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο κρατών και των στρατιωτικών/αστυνομικών δυνάμεών τους.

Είναι επίσης προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα από μη κρατικούς δρώντες. Αυτό που κάνει μικρές ομάδες στρατιωτών πιο αποτελεσματικές από ό,τι σε παλαιότερους πολέμους, ευνοεί και ένοπλες ομάδες κάθε είδους.

Παραδείγματα αναφέρονται όπως η πολιτοφυλακή των Χούθι στην Υεμένη ή οι εμπλεκόμενες πλευρές στον εμφύλιο του Σουδάν.

«Τα drones πετούν τις δικές τους αποστολές, τα συστήματα παρεμβολών “ακούνε” και προσαρμόζονται σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, και οι αλγόριθμοι στόχευσης αποφασίζουν ποιος ή τι θα πληγεί και πότε», γράφει ο O’Donnell.

«Κάποια από αυτά έχουν πιστοποίηση από το Πεντάγωνο, αλλά τα περισσότερα κατασκευάζονται σε γκαράζ, σε συλλογικότητες hackers ή από “εργολάβους πολέμου” που πριν από έναν χρόνο είχαν ένα Etsy store και τώρα ηγούνται της σκηνής των military tech start-ups στο Κίεβο ή στη Χάιφα.» Στην Ουκρανία αυτό είναι ιδιαίτερα ορατό.

Όμως και στη Λωρίδα της Γάζας χρησιμοποιούνται AI-βασισμένα περιφερόμενα drones και δίκτυα επιτήρησης για να αποφεύγονται άμαχοι — ή και όχι.

Η πολιτοφυλακή των Χούθι καταφέρνει ακόμη και να επιτεθεί σε κράτος και να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στα ανοικτά των ακτών της.

Τεχνολογία για άμυνα και ειρηνική ασφάλεια

Ωστόσο, αυτές οι τεχνολογίες ευνοούν και τους αμυνόμενους στον πόλεμο και τις πολιτικές δυνάμεις ασφαλείας σε καιρό ειρήνης.

Όσο γρήγορα μπορεί να εκδηλωθεί μια επίθεση με drones, άλλο τόσο γρήγορα μπορεί και να αποκρουστεί.

Η ζώνη μάχης και τα μετόπισθεν μπορούν να «κορεστούν» όχι μόνο από επιθετικά drones, αλλά και από την αντι-drone άμυνα.

Αντίστοιχα, drones που έχουν χαθεί ή πετούν απερίσκεπτα κοντά σε πολιτικές υποδομές μπορούν να εντοπιστούν και να εξουδετερωθούν γρήγορα.

Πιθανότατα θα γίνει ευκολότερο και για την αστυνομία να εντοπίζει τους χειριστές τέτοιων drones.

Πως χτίζεται μια σύγχρονη πολυεπίπεδη αντι-drone άμυνα (Counter-UAS) στην πράξη

Η παραπάνω εικόνα δείχνει το «τι» αλλάζει. Το κρίσιμο, όμως, για οργανισμούς και κράτη είναι το «πως» μεταφράζεται αυτό σε σχεδίαση, προμήθειες και επιχειρησιακές διαδικασίες.

Μια αποτελεσματική αντιμετώπιση drones δεν είναι ένα προϊόν, αλλά μια αλυσίδα δυνατοτήτων.

Η επιχειρησιακή αλυσίδα: Detect – Track – Identify – Decide – Engage – Assess

Detect (Εντοπισμός): ραντάρ μικρών στόχων, RF αισθητήρες, ακουστικοί αισθητήρες, EO/IR κάμερες, παθητική ανίχνευση.

Track (Παρακολούθηση): διατήρηση «ίχνους» στόχου με συγχώνευση αισθητήρων (sensor fusion).

Identify (Ταυτοποίηση): διάκριση bird/drone, ταξινόμηση τύπου, εκτίμηση πρόθεσης/πορείας.

Decide (Απόφαση): κανόνες εμπλοκής, νομική εξουσιοδότηση, επιλογή μέσου (kinetic/non-kinetic).

Engage (Εμπλοκή): παρεμβολή, spoofing, αναχαίτιση με drone, δίχτυ, πυροβόλο, πύραυλος, laser, HPM.

Assess (Αποτίμηση): επιβεβαίωση εξουδετέρωσης, συλλογή ψηφιακών πειστηρίων, lessons learned.

Το «σπάσιμο» συνήθως συμβαίνει στα στάδια Identify/Decide, όπου οι χρόνοι είναι μικροί και οι λανθασμένες εκτιμήσεις κοστίζουν.

Πίνακας: Κατηγορίες αντι-drone μέσων και πότε έχουν νόημα

Πρακτικός οδηγός για οργανισμούς: από την αξιολόγηση κινδύνου στην επιχειρησιακή ετοιμότητα

Αν διαχειρίζεστε κρίσιμη υποδομή (ενέργεια, λιμάνι, αεροδρόμιο, μεταφορές, data center) ή χώρο μαζικής συγκέντρωσης, η αντι-drone ικανότητα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πρόγραμμα (program), όχι ως μεμονωμένη αγορά.

Βήμα 1: Χαρτογράφηση απειλής και σεναρίων

Καταγράψτε σενάρια με βάση ικανότητα και πρόθεση:

• Απρόσεκτος χειριστής (hobbyist) σε απαγορευμένη ζώνη.
• Σκόπιμη παρακολούθηση/κατασκοπεία (κάμερες/thermal).
• Παρεμβολή λειτουργιών (π.χ. κοντά σε αεροδρόμιο).
• Μεταφορά μικρού φορτίου.
• Σμήνος/κορεσμός (ιδίως σε στρατιωτικά πλαίσια).

Βήμα 2: Ορισμός πολιτικής εμπλοκής (Rules/Policy)

Πριν μιλήσετε για τεχνολογία, χρειάζεστε:

• Ρόλους: ποιος βλέπει, ποιος αποφασίζει, ποιος ενεργεί.
• Κλιμάκωση: από «παρακολούθηση» σε «ενέργεια εξουδετέρωσης».
• Νομική εξουσιοδότηση (ιδίως για παρεμβολές φάσματος).
• Διαχείριση αποδεικτικών στοιχείων: logs, βίντεο, telemetry.

Βήμα 3: Επιλογή αρχιτεκτονικής αισθητήρων

Συνήθως απαιτείται συνδυασμός:

• Ραντάρ μικρών στόχων (για αρχική ανίχνευση).
• EO/IR (για οπτική επιβεβαίωση/ταυτοποίηση).
• RF sensors (για εντοπισμό εκπομπών/χειριστή).

Κλειδί είναι η σύντηξη δεδομένων (fusion) και ένα UI που δεν «πνίγει» τον χειριστή σε ειδοποιήσεις.

Βήμα 4: Επιλογή «effectors» (μέσων εξουδετέρωσης)

Σε πολιτικό περιβάλλον, συχνά προτιμώνται:

• αναχαίτιση με δίχτυ/σύλληψη,
• ελεγχόμενη αναγκαστική προσγείωση (όπου επιτρέπεται),
• στοχευμένη αδρανοποίηση με ελάχιστες παράπλευρες επιπτώσεις.

Σε στρατιωτικό περιβάλλον, επικρατεί η πολυεπίπεδη προσέγγιση:

• EW/Cyber,
• αναχαιτιστές,
• πυροβόλα/πύραυλοι,
• DEW (laser/HPM) ειδικά για κορεσμό.

Ειδική ανάλυση: Τι σημαίνει «κόστος ανά εμπλοκή» και γιατί καθορίζει τις προμήθειες

Μία από τις πιο «σκληρές» οικονομικές πραγματικότητες της αντι-drone άμυνας είναι το cost-exchange ratio: δεν γίνεται να καταρρίπτετε ένα drone των λίγων χιλιάδων ευρώ με πύραυλο εκατοντάδων χιλιάδων (ή εκατομμυρίων) με βιώσιμο ρυθμό, ειδικά σε σενάρια κορεσμού.

Γι’ αυτό βλέπουμε:

• μικρότερους/φθηνότερους πυραύλους (π.χ. εξειδικευμένα anti-drone βλήματα),
• επιστροφή σε πυροβόλα με έξυπνα πυρομαχικά,
• επένδυση σε laser/HPM, όπου «το κόστος της βολής» τείνει να είναι χαμηλότερο (με μεγάλο όμως αρχικό κόστος πλατφόρμας).

Αντι-drone σε πόλεις: ιδιαιτερότητες, ιδιωτικότητα και επιχειρησιακά όρια

Σε αστικό περιβάλλον αλλάζουν όλα:

• Τα drones πετούν χαμηλά ανάμεσα σε κτίρια (σκιές ραντάρ).
• Η οπτική επαφή χάνεται εύκολα.
• Η κατάρριψη με kinetic μέσα δημιουργεί μεγάλο ρίσκο θραυσμάτων.
• Η παρεμβολή μπορεί να επηρεάσει δίκτυα/επικοινωνίες.

Σε τέτοιες ζώνες, η πιο ρεαλιστική στρατηγική είναι:

• πολύ καλή ταυτοποίηση πριν από ενέργεια,
• μη-φονικά μέσα όπου είναι δυνατόν,
• συνεργασία αστυνομίας–ρυθμιστικών αρχών–διαχειριστών υποδομών.

Τι να περιμένουμε έως το 2030: προς «ενιαία» αεράμυνα χαμηλού ύψους

Με βάση την κατεύθυνση που ήδη περιγράφεται (AI, DEW, δικτυοκεντρική λειτουργία), οι πιο πιθανές εξελίξεις είναι:

• Ενοποίηση αντι-drone με SHORAD (Short Range Air Defense): ένα ενιαίο πλέγμα για drones, πυρομαχικά περιπλάνησης και κλασικές απειλές χαμηλού ύψους.
• Περισσότερη αυτονομία στην αναχαίτιση, αλλά με ανθρώπινη εποπτεία (human-on-the-loop).
• Edge AI (AI “πάνω” στον αισθητήρα/στο όχημα) για χαμηλή καθυστέρηση και λειτουργία χωρίς συνεχή σύνδεση.
• Τυποποίηση διασύνδεσης (APIs/πρωτόκολλα) ώστε αισθητήρες και effectors διαφορετικών κατασκευαστών να «κουμπώνουν» σε κοινό C2.
• Αντιμετώπιση σμηνών με συνδυασμό: παθητικής ανίχνευσης + HPM/laser + αναχαιτιστών.

Checklist: 12 σημεία για ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα αντιμετώπισης drones

1. Ορίστε σαφή ζώνη προστασίας και κρίσιμα σημεία.
2. Καταγράψτε σενάρια απειλής (με πιθανότητες/επιπτώσεις).
3. Στήστε πολυαισθητηριακή επιτήρηση (ραντάρ + EO/IR + RF).
4. Εξασφαλίστε fusion και επιχειρησιακό UI (όχι «πολλά dashboards»).
5. Ορίστε κανόνες εμπλοκής και νομικές εξουσιοδοτήσεις.
6. Επιλέξτε effectors με βάση ρίσκο παράπλευρων και περιβάλλον.
7. Υπολογίστε κόστος ανά εμπλοκή και σενάρια κορεσμού.
8. Κάντε ασκήσεις (table-top + πεδίου) με ρεαλιστικά timelines.
9. Καθιερώστε incident response με σαφή escalation.
10. Ενσωματώστε κυβερνοασφάλεια στο C2 και στα δίκτυα αισθητήρων.
11. Προβλέψτε συντήρηση/αναβαθμίσεις (η απειλή εξελίσσεται μηνιαία).
12. Θέστε διαδικασία lessons learned μετά από κάθε περιστατικό.

FAQ (Συχνές Ερωτήσεις) για SEO

Τι είναι το Counter-UAS/Counter-Drone;

Είναι το σύνολο αισθητήρων, λογισμικού διοίκησης-ελέγχου και μέσων εξουδετέρωσης που στοχεύουν στον εντοπισμό, την ταυτοποίηση και την αδρανοποίηση drones.

Είναι καλύτερο το jamming ή η κατάρριψη;

Εξαρτάται από το περιβάλλον και το νομικό πλαίσιο. Σε πόλεις συχνά προτιμώνται μη-kinetic επιλογές, αλλά πάντα με έλεγχο παρενεργειών και εξουσιοδότηση.

Γιατί η AI είναι τόσο σημαντική στην αντιμετώπιση drones;

Επειδή ο όγκος δεδομένων (ραντάρ, κάμερες, RF) και η ταχύτητα εμπλοκής ξεπερνούν την ανθρώπινη δυνατότητα χωρίς αυτοματοποίηση/ταχεία ταξινόμηση.

Μπορούν τα laser να λύσουν το πρόβλημα οριστικά;

Τα laser είναι πολλά υποσχόμενα, αλλά σήμερα έχουν περιορισμούς εμβέλειας/καιρού/ισχύος. Πιο ρεαλιστικά λειτουργούν ως μέρος πολυεπίπεδης άμυνας.

Τι σημαίνει «άμυνα κατά σμηνών»;

Σημαίνει ότι η άμυνα πρέπει να αντιμετωπίζει πολλαπλούς στόχους ταυτόχρονα (κορεσμό). Εκεί ευνοούνται λύσεις HPM/EMP, laser και αυτοματοποίηση C2.

Συμπέρασμα

Η αντιμετώπιση drones μετατρέπεται από συμπληρωματική ικανότητα σε κεντρικό πυλώνα άμυνας και εσωτερικής ασφάλειας.

Το μέλλον ανήκει σε δικτυοκεντρικές λύσεις που συνδυάζουν AI, ηλεκτρονικό πόλεμο, κατευθυνόμενη ενέργεια και προσεκτικά σχεδιασμένες διαδικασίες διοίκησης-ελέγχου.

Ταυτόχρονα, όσο η τεχνολογία γίνεται φθηνότερη και πιο προσβάσιμη, τόσο αυξάνεται η ανάγκη για ρεαλιστικές, νομικά θωρακισμένες και οικονομικά βιώσιμες αρχιτεκτονικές άμυνας — από τα σύνορα και τις βάσεις έως τα αεροδρόμια, τις βιομηχανικές ζώνες και τις πόλεις.