Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν. Βιβλίο της Lionel Shriver

Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν. Βιβλίο της Lionel Shriver

Σύνοψη βιβλίου: Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν

  • Είδος: Ρεαλισμός
  • Εταιρεία: Μεταίχμιο
  • Συγγραφέας: Lionel Shriver

Θετικά: Μια συγκλονιστική εξομολόγηση. Διαπραγματεύεται άψογα ένα τρομερά δύσκολο (έως ταμπού) θέμα. Προκαλεί ερωτήματα που θα κάνει τον αναγνώστη να συγκρουστεί με τον ίδιο του τον εαυτό

Αρνητικά: Θα το αφήσεις με ένα απίστευτο σφίξιμο στο στομάχι

Η αξιολόγηση μου: 4 / 5 – Πολύ Καλό

Το σημερινό μου κείμενο, πιθανότατα θα εγείρει έντονες συζητήσεις με τον φίλτατο Σάββα. Ήδη έχουμε στα μισά μία που δεν έχει καν ξεκινήσει (sic) και αφορά τον “Μαύρο Πύργο” του Stephen King. Όταν λοιπόν θέλησα να μάθω τη γνώμη του για το βιβλίο που θα σας μιλήσω σήμερα, μιας κι εκείνος το ξεκίνησε νωρίτερα διαβάζοντας το μάλιστα από το πρωτότυπο αμερικάνικο κείμενο, μου το χαρακτήρισε ως μία βαρετή δουλειά, μια ακατάσχετη φλυαρία που δεν έχει καμία κατάληξη και η μόνη “αγωνία” του ίδιου του Σάββα περιοριζόταν στο αν ο σύζυγος στον οποίο απευθύνει σε όλο το βιβλίο τα γράμματα της η “ηρωίδα” μας είναι ζωντανός ή νεκρός. Ε, λοιπόν ας σας τη σπάσω: είναι νεκρός (is he?).

Μη μου κακιώνετε φίλτατοι. Αυτή η πληροφορία δεν έχει καμία, μα καμία, μα καμία σημασία για την εξέλιξη του έργου. Ούτε καν θα σας στερήσει κάτι από την απόλαυση του (διεστραμμένη και περίεργη μεν, απόλαυση δε). Είναι απλώς ένα αδιάφορο στοιχείο μέσα στον μεγάλο σωρό που θα φτιάξει η αγαπητή Shriver (ανύπαντρη και χωρίς παιδί, στα 57 της παρακαλώ) για να μας πνίξει μέσα του όταν θα προσπαθήσουμε να σωθούμε από το Μεγάλο Γεγονός που αιωρείται σε όλο το βιβλίο αλλά θα κάνει την εμφάνιση του σε κάποιο κεφάλαιο, τρομακτικό κι έξω από κάθε εύρος λογικής που διαθέτουμε σαν αναγνώστες (εξαιρούνται φυσικά αυτοί που σκοπεύουν να διαπράξουν κάποιο ειδεχθές έγκλημα και το Zyklon).

Και είναι ίσως αυτή η απύθμενη αντίθεση που συγκλονίζει πολλές φορές τον αναγνώστη: η καθημερινότητα που διαλύεται συθέμελα από κάτι ολότελα αποτρόπαιο.

Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά.

Η Ίβα είναι μία από τις δισεκατομμύρια μητέρες αυτού του κόσμου. Όχι όμως μία ακόμα. Έχει την τιμή να είναι μητέρα ενός παιδιού που βρίσκεται στη φυλακή, γιατί στα δεκαπέντε του χρόνια αποφάσισε να κάνει έναν από τους ομαδικούς φόνους που σημειώνονται στα σχολεία των ΗΠΑ κατά καιρούς!

Έχουν περάσει δύο χρόνια από το περιστατικό και η Ίβα αποφασίζει να εξομολογηθεί με γράμματα ολόκληρη τη ζωή της πριν και μετά την έλευση του Κέβιν, του παιδιού-προσωποποίηση του Σατανά. Ο παραλήπτης των γραμμάτων είναι ο άνδρας της (Φράνκλιν) που μας είναι άγνωστο αν όντως τα λαμβάνει ή αν δεν ταχυδρομούνται ποτέ (ή αν ο Φράνκλιν έχει αποδημήσει εδώ και καιρό εις Κύριον και δεν είναι σε θέση να τα διαβάσει, πόσο μάλλον να απαντήσει σε αυτά).

Μέσα από τις λέξεις της ανακαλύπτουμε τον πρότερο βίο της (μία ταξιδιώτης που έκανε την αγάπη της επάγγελμα και οι οδηγοί που έγραψε γυρίζοντας τον κόσμο την έκαναν πλούσια), τον έρωτα της με τον Φράνκλιν, τις πολιτικές της απόψεις.

Μέσα από τις λέξεις της διαβάζουμε για τον φόβο της μπροστά στην εγκυμοσύνη και τις αλλαγές που θα επιφέρει ένα παιδί, τον τρόμο της έλευσης του, τα διαφορετικά “θέλω” και “πρέπει” των δύο συζύγων, τα πρώτα δείγματα πως το παιδί δεν είναι εντελώς “φυσιολογικό” (τουλάχιστον στα μάτια της Ίβα). Μέσα από τις λέξεις της συναισθανόμαστε την απελπισία της, ακολουθάμε τα λάθη της, κατρακυλάμε στην τρέλα.

Κάνοντας άλματα από το τώρα στο κάποτε, η Shriver μας κρατάει σε μια φορτισμένη εγρήγορση. Πότε διαβάζουμε την άποψη του Φράνκλιν για τη γενναία Αμερική και πότε για την επίσκεψη της Ίβα στις φυλακές που κρατείται ο Κέβιν. Πότε μαθαίνουμε για τις γαστρονομικές τους αδυναμίες όταν ήταν ακόμα ένα ξένοιαστο κι ερωτευμένο ζευγάρι και μετά μεταφερόμαστε βίαια στην επίσκεψη της Ίβα στους γονείς του Φράνκλιν πρώτη φορά μετά το φονικό.

Ο χρόνος είναι ένα αμείλικτο όπλο στα χέρια της Shriver. Καθώς μας οδηγεί στην μοιραία Πέμπτη, ξεκλειδώνει ένα ένα τα ντουλάπια που κρύβαν τους σκελετούς σε όλη τη διάρκεια της ενηλικίωσης του Κέβιν. Περιστατικά αδιάφορα σε μια πρώτη ανάγνωση, γεγονότα κομβικής σημασίας, πράξεις που προειδοποιούσαν αλλά δεν θα μπορούσαν ποτέ να υποψιάσουν μια μητέρα (ή έναν πατέρα): “το παιδί μου θύτης μαζικής δολοφονίας άλλων παιδιών;” Κι είναι τόσο σκληρός, τόσο απάνθρωπος, τόσο ψυχοφθόρος ο τρόπος που η συγγραφέας φτάνει στο κρεσέντο της, που ανοίγεις την Wikipedia να δεις αν το όλο σκηνικό βασίζεται σε αληθινά γεγονότα.

Για να δούμε όμως αν ο κύριος Κατσέας έχει τα δίκια του: προφανώς κι έχουμε να κάνουμε στην ουσία με έναν θεόρατο μονόλογο. Η Ίβα περνάει τις αναμνήσεις κόσκινο, τις ανακατεύει με το σήμερα και φτιάχνει τα γράμματα της. Όλο αυτό όμως, μας δίνεται σαν μία καλοκουρδισμένη ιστορία που το κάθε γεγονός είναι στρατηγικά στημένο σε συγκεκριμένο σημείο ώστε να μπει ένα ακόμα λιθαράκι στην άνοδο της συναισθηματικής φόρτισης του αναγνώστη. Όλες εκείνες οι σκέψεις περί αναπότρεπτου (που τόσο μαγικά έγιναν πράξη στη ταινία “Μη Αναστρέψιμος“, για να σας δώσω ένα παράδειγμα), σε τυλίγουν καθώς οδηγείς το άρμα σου προς τον γκρεμό που λέγεται απλά “Πέμπτη” στο βιβλίο. Στόχος νούμερο ένα, επετεύχθη. Βαρετό; Δε νομίζω Σάββα.

Όντως δεν έχουμε να κάνουμε με ένα τυπικό μυθιστόρημα. Η εξέλιξη του μας είναι ήδη γνωστή, το σενάριο δεν μας επιφυλάσσει και πολλές εκπλήξεις (είναι τελικά νεκρός ο Φράνκλιν;), οι διάλογοι είναι περιορισμένοι.

Ε, και;

Κάθε πρόταση χτυπάει νευρώνα. Κάθε τελεία που μπαίνει ηχεί σαν σφυρί πάνω σε καρφί που κλείνει καπάκι φέρετρου (εντάξει, ξέφυγα τώρα). Η δική μου εμπειρία, παρότι άνδρας, παρότι ανύπαντρος, παρότι χωρίς παιδί, υπήρξε εξοντωτικά επώδυνη. Ειλικρινά, αν λίγες ώρες μετά το τέλος του βιβλίου η κοπέλα μου μου ανακοίνωνε πως είναι έγκυος θα βυθιζόμουν στην κατάθλιψη και πιθανότατα θα σκεφτόμουν πως έρχεται και ο δικός μου ο Σατανάς σε εννιά μήνες και πως φυσικά δεν πρόκειται να γίνω ποτέ ένας άξιος γονιός! Εντάξει, πείτε μου μετά με τι καρδιά να προτείνω σε υποψήφιες μητέρες να το διαβάσουν.

Το “Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν” είναι ένα συγκλονιστικό βιβλίο. Αποκαλύπτει ενδόμυχες σκέψεις, σκέψεις που αφορούν το μεγάλο αυτό μυστήριο (και για τις γυναίκες, πολύ περισσότερο για τους άνδρες) που λέγεται μητρότητα… και πως δεν είναι το άγιο πράγμα που οι περισσότεροι νομίζουμε.

Αυτό που εγώ θεωρώ ακόμα πιο συναρπαστικό, είναι πως η συγγραφέας δεν παίρνει ξεκάθαρη θέση για το βιβλικό ερώτημα που σκεπάζει σαν ιστός το βιβλίο από την πρώτη έως την τελευταία του λέξη: υπάρχουν ανθρώπινα όντα που στο DNA τους στοιχειώνει το Κακό και απλά κάποια στιγμή θα εκδηλωθεί ή όλα είναι θέμα οικογένειας και η Ίβα υπήρξε μια κακή μητέρα;

Τεράστιο θέμα, τεράστιες προεκτάσεις… τεράστιο βιβλίο.

Προηγούμενο άρθρο30 µέρες µε ένα σαράβαλο PC που αγκομαχούσε
Επόμενο άρθρο3 παιχνίδια που αξιοποιούν την κάρτα γραφικών
Στέλιος Θεοδωρίδης
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος, αφού δεν κατόρθωσα να γίνω τρανός και σπουδαίος μέσα στην κοινωνία. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Το Μοναδικό μου όπλο είναι το γράψιμο, και καμαρώνω που δεν υποκύπτω σε πειρασμούς ή απειλές. Προτιμώ να πεθάνω άφραγκος, παρά να ζω χορτάτος και με λερωμένη συνείδηση.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ