Reverb: Η προσομοίωση της αντήχησης

Reverb: Η προσομοίωση της αντήχησης

Μιας και έγιναν παρουσιάσεις για κάποιους κύριους επεξεργαστές στον κόσμο της ηχοληψιας (compressors και limiters), μπορούμε να περάσουμε σε αυτό το άρθρο στο πιο συχνά χρησιμοποιούμενο εφέ, που ονομάζεται reverb. Δεν υπάρχει μίξη ή συναυλία που να μην έχει χρησιμοποιηθεί έστω και λίγο αυτό το εφέ!

Τι είναι Reverb

Η λέξη reverbation, ή reverb για συντομία, αναφέρεται στον τρόπο που τα ηχητικά κύματα ανακλώνται σε διάφορες επιφάνειες πριν να φτάσουν στο αυτί μας.

Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε πολύ απλά τι εστί αντήχηση, θα σας δώσω μερικά παραδείγματα. Θυμάστε τον τύπο που επαναλάμβανε τις φωνές σας και τις κραυγές σας όταν τρέχατε να σωθείτε σε πλαγιά του βουνού από τον ψυχασθενή δολοφόνο; Θυμάστε μια σύντομη επανάληψη στην φωνή σας όταν κλαίγατε σε ένα τεράστιο και άδειο δωμάτιο που σας είχαν δεμένους, γιατί δυστυχώς ο μπαμπάς σας ήταν πλούσιος και κάποιοι σας απήγαγαν;

Δυστυχώς και στις δυο περιπτώσεις κανείς δεν ήταν δίπλα σας, γιατί αν όντως ήταν κάποιος δίπλα σας θα τον έλεγαν κ. Σχιζοφρένεια.

Όλες αυτές οι επαναλήψεις είναι (όπως είπαμε και πιο πάνω) ανακλάσεις της δικιάς μας φωνής επάνω σε διάφορα υλικά, που ανάλογα με την υφή τους, την απόσταση τους από την πηγή του ήχου και την ένταση του, μεταφέρουν στον χώρο ανάλογα ηχητικά αποτελέσματα. Οπότε όταν μιλάμε για ανάκλαση ήχου στο βουνό, έχουμε ανάκλαση ανάλογα με το πόσο μακριά θα ταξιδέψει το ηχητικό σήμα, πόση ώρα θα κάνει να επιστρέψει αλλά και σε ποία μέρη θα γίνει διάχυση του ήχου (ανάλογα με το πέτρωμα και την υφή του).

Μέσα σε όλα αυτά προσθέστε και πολλές άλλες παραμέτρους, ανάλογα βέβαια με τον χώρο που γίνεται η ανάκλαση πάντα. Ένα σήμα μπορεί να αναπηδήσει προς τα εμπρός και προς τα πίσω αρκετές φορές σε διάφορα σημεία μέχρι να φτάσει στο αφτί μας (να επιστρέψει) και στο τέλος να εξαφανιστει. Οπότε ανάλογα με τον χώρο, μπορεί την δικιά μας φωνή να την ακούσουμε αρκετές φορές και με ανάλογη επανάληψη και ένταση μέχρι να εξαφανιστεί εντελώς.

Όταν λοιπόν, τα ηχητικά κύματα ανακλώνται σε έναν τοίχο, συμβαίνουν τρία πράγματα:

  1. Χρειάζονται κάποιο χρόνο μέχρι να επιστρέψουν στον ακροατή
  2. Χάνουν ενέργεια (γίνονται κάθε φορά πιο αθόρυβα) με κάθε αναπήδηση
  3. Ο ακροατής ακούει πρώτα τον πραγματικό ήχο και κατ’ επακολούθηση τις ανακλάσεις του

Οι ανακλάσεις είναι στην ουσία μια σειρά από γρήγορες ηχούς (echoes στα Αγγλικά). Για την ακρίβεια ο όρος ηχώ, σημαίνει μια διαφορετική και ξεχωριστή καθυστέρηση ήχου.

Η σειρά των ήχων συγχωνεύεται, έτσι ώστε ο ακροατής να ερμηνεύει την αντήχηση ως ένα και μόνο αποτέλεσμα.

Στις περισσότερες αίθουσες, τα ανακλώμενα κύματα διαχέονται προς όλες τις κατευθύνσεις και απορροφούνται πολύ γρήγορα. Οι άνθρωποι σπάνια συνειδητοποιούν την αντήχηση σε τέτοιους χώρους λόγω της δυσκολίας τους να ακουστούν και να αναγνωριστούν. Επίσης, κάποιοι χώροι είναι ικανοί για περισσότερη και εντονότερη ανάκλαση του ήχου λόγω της υφής των τοίχων.

Φανταστείτε την διαφορά ανάμεσα σε δυο ίδιους χώρους. Ο ένας θα είναι γεμάτος με ανθρώπους ενώ ο άλλος εντελώς άδειος. Θα σας θυμίσει την στιγμή που μπήκατε κουρασμένος από την δουλειά στο σπίτι, ανακαλύπτοντας ότι όλα τα έπιπλα σας έχουν εξαφανιστεί. Το μόνο που είδατε είναι οι άσπροι τοίχοι και ένα σημείωμα προχειρογραμμένο:

Φεύγω για πάντα στο Μπουένος Άιρες με τον Χόρχε. Τα παιδιά τα έχω αφήσει στην μάνα σου. Φάε σκατά.

Άραγε πόσες ανακλάσεις συνειδητοποιήσατε όταν φωνάξατε “ΤΙ;“… Ε, αυτό λέγεται ανάκλαση.

Χρησιμοποιώντας το Reverb

Η ανάκλαση μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έναν ήχο τεχνικά με την χρήση του εφέ reverb. Αυτό το αποτέλεσμα μπορεί να παράγεται από μία αυτόνομη μονάδα εφέ (hardware ή software) ή μέσα από μια άλλη συσκευή, όπως μίκτης ή από μια μονάδα πολλαπλών εφέ.

Υπάρχουν τρεις λόγοι για την χρήση του Reverb:

  1. Για να επαναφέρουμε έναν ήχο έτσι όπως ο ακροατής θα περίμενε να ακούσει.
  2. Για την ενίσχυση ενός ήχου
  3. Για να δημιουργήσουμε ειδικά εφέ (ονειρικές σκηνές ή οποιαδήποτε άλλη προσομοίωση περιβάλλοντος)