Ένα σκυλί που «κατανοεί» ανθρώπινες εντολές δεν είναι και τόσο ασυνήθιστο. Τι λέτε όμως για ένα σκύλο που μπορεί όχι μόνο να καταλάβει 200 λέξεις αλλά και να μαντέψει το νόημα όσων δεν γνωρίζει;
Ένα κατοικίδιο με τη δυνατότητα να μαθαίνει καινούργιες λέξεις, έχει δώσει στους επιστήμονες αρκετά στοιχεία για να υποστηρίξουν ότι μερικά ζώα όντως έχουν τη διανοητική ικανότητα που είναι απαραίτητη για τη γλώσσα, ακόμα και αν τα ίδια δεν μπορούν να «μιλήσουν» στην ουσία.
Ο Rico, ένας πανέξυπνος σκοτσέζικος ποιμενικός, όταν παρουσιάστηκε σε τηλεοπτικό πρόγραμμα κίνησε το ενδιαφέρον της Julia Fischer και των συναδέρφων της στο Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck στη Γερμανία.
Με ένα «λεξιλόγιο» 200 λέξεων, ο Rico επέδειξε την ιδιαίτερη ικανότητά του να προσκομίζει το συγκεκριμένο παιχνίδι που του ζητούνταν κάθε φορά.
Οι Γερμανοί ερευνητές αποφάσισαν να εξετάσουν την πιθανότητα η επίδειξη του Rico βασιζόταν στην κατανόηση (και όχι σε κάποιο τρικ του ιδιοκτήτη), αλλά κατά πόσον είχε ο σκύλος τη δυνατότητα να μάθε καινούργιες λέξεις.
Τοποθέτησαν λοιπόν τον Rico ανάμεσα στα αγαπημένα του παιχνίδια και του ζήτησαν να τα φέρει, χρησιμοποιώντας όμως αυτή τη φορά ουσιαστικά άγνωστα στο σκυλί. Και εκείνο τα κατάφερνε σχεδόν κάθε φορά!
Οι ειδικοί εικάζουν ότι χρησιμοποιεί ένα σύστημα που καλείται «ταχεία χαρτογράφηση» (fast-mapping), με τη χρήση του οποίου τα μικρά παιδιά καταφέρνουν να μαθαίνουν νέες λέξεις αντιστοιχώντας τις με καινούργια αντικείμενα.
Πρόκειται για την πρώτη έρευνα που αναγνωρίζει την ύπαρξη του συστήματος αυτού σε ζώα.
«Υποδεικνύει ότι η ταχεία χαρτογράφηση δεν αφορά συγκεκριμένα τους ανθρώπους, ότι πιθανότατα έχει ένα γενικότερο σκοπό να αποκωδικοποιεί τα πράγματα στον κόσμο» εξηγεί η καθηγήτρια Fischer.
«Οι ιδιοκτήτες σκύλων συχνά περηφανεύονται για τις επικοινωνιακές και κοινωνικές ικανότητες των κατοικίδιων τους, και αυτή η έρευνα τους δικαιώνει» σχολιάζει ο Paul Bloom, ψυχολόγος στο πανεπιστήμιο του Yale, σε μια αναφορά του που συνόδευε τη δημοσίευση της έρευνας στην επιστημονική επιθεώρηση Science.
Σωστή άρθρωση
Η Fischer προσέθεσε επίσης ότι τα αποτελέσματα της έρευνας είναι μια πρώτη ένδειξη ότι υπάρχουν ίσως συγκεκριμένες αιτίες –πέρα της κατανόησης- που σταμάτησαν την εξέλιξης της γλώσσας στους σκύλους και τους χιμπατζήδες.
«Με την ανάπτυξη διαλέκτου, τα εμπόδια δεν έχουν τόσο να κάνουν με την κατανόηση – αυτή υπήρχε προτού οι άνθρωποι προφέρουν την πρώτη λέξη» σχολίασε η ίδια σε δηλώσεις στης στο επιστημονικό περιοδικό New Scientist. «Τα εμπόδια βρίσκονται στην πλευρά την παραγωγής»
Σύμφωνα με την ίδια, το άλμα από την κατανόηση στην ομιλία πιθανόν απαιτεί μια αλλαγή στην οργάνωση του νευρικού συστήματος προκειμένου να δοθεί έλεγχος της άρθρωσης αλλά και μεγαλύτερη καθαρότητα της τελευταίας.
Μια δεύτερη θεωρία υποθέτει ότι η έκφραση μέσω χειρονομιών είναι προαπαιτούμενη για την ανάπτυξη μιας γλώσσας.
«Τα ανώτερα θηλαστικά, αν και έχουν εκπληκτικό έλεγχο επί των άκρων τους, ωστόσο δεν χειρονομούν» συνεχίζει η καθηγήτρια του γερμανικού Ινστιτούτου, η οποία υποστηρίζει ότι αυτό ίσως σχετίζεται με την κοινωνική νοημοσύνη.
Συχνότητα επιτυχίας
Για να επιβεβαιώσουν ότι οι ικανότητες του Rico δεν είναι βασισμένες σε οπτικές «αναμνήσεις», οι ερευνητές τοποθέτησαν δέκα οικεία στο σκύλο αντικείμενα σε ένα δωμάτιο, ενώ ο σκύλος και ο ιδιοκτήτης του βρισκόταν σε ένα άλλο. Ο ιδιοκτήτης ζήτησε από το Rico να πάει και να φέρει δύο τυχαία αντικείμενα, περίπου είκοσι φορές. Ο Rico έφερε 37 (από τα 40) αντικείμενα σωστά.
Όταν στο δωμάτιο με τα παιχνίδια τοποθετούνταν ένα καινούργιο αντικείμενο, ο Rico κατάφερνε να φέρει το άγνωστο αντικείμενο στις 7 από τις 10 περιπτώσεις.
Οι ίδιες δοκιμές επαναλήφθηκαν τέσσερις εβδομάδες αργότερα, προκειμένου να εξεταστεί και η μνήμη του – κατά πόσον δηλαδή θυμόταν τις νέες λέξεις που είχε συνδέσει με τα άγνωστα (τότε) αντικείμενα .
Κατά τη διάρκεια αυτών των τεστ, το γνωστό αντικείμενο τοποθετούνταν ανάμεσα σε τέσσερα απολύτως άγνωστα και τέσσερα γνωστά. Στις 3 από τις 6 περιπτώσεις ο Rico διάλεξε το σωστό.
«Η συχνότητα επιτυχίας είναι συγκρίσιμη με αυτή των τρίχρονων νηπίων» γράφουν οι ερευνητές στην αναφορά τους.
Διάβασε επίσης: Google Pixel 6 Pro
