Stack Exchange: Οτιδήποτε κι αν θέλεις να ρωτήσεις, απευθύνσου εδώ

Stack Exchange: Οτιδήποτε κι αν θέλεις να ρωτήσεις, απευθύνσου εδώ

Θα ξεκινήσω το λόγο μου λέγοντας, και παράλληλα ρωτώντας, πως είναι εφικτό να ξεκινήσει μία επιχειρηματική ιδέα στο internet και να πετύχει; ιδίως αν από την αρχή μοιάζει να είναι καταδικασμένη;

Τα λάθη των καινούργιων startups επαναλαμβάνονται συνεχώς- σε σημείο που κατάντησε να μοιάζει ένα κοινότυπο και σύνηθες πρόβλημα, αφού ο ένας να μιμείται τον άλλον χωρίς να έχουν παρουσιάσουν κάτι καινοτόμο και πρωτοποριακό για να διακριθούν, με συνέπεια να είναι καταδικασμένες από την αρχή κάποια στιγμή στο απώτερο μέλλον να αποτύχουν, διότι δεν έχουν να προσφέρουν κάποια διαφορετική πρόταση στο μέσο πελάτη ή το χρήστη.

Εάν ένα επιχειρηματικό ξεκίνημα έχει οποιοδήποτε νόημα, και παρουσιάζει κάτι καλό και εν τέλει πέτυχε, αυτό συμβαίνει επειδή:

  1. βρέθηκαν κάποιοι έξυπνοι άνθρωποι και ένωσαν τις δυνάμεις τους
  2. κατέβασαν κάποια έξυπνη ιδέα
  3. άρχισαν να δουλεύουν σοβαρά με αυτή τη καλή ιδέα και
  4. αφήσανε το θέμα “έσοδα” για αργότερα. Δεν έχω την κατάλληλη εμπειρία για να εξακριβώσω κάτι τέτοιο, αλλά μου κάνει εντύπωση ο αριθμός των ιστοριών που επαληθεύουν τα ανωτέρω βήματα.

Ακριβώς με αυτόν τον τρόπο ξεκίνησε και το δίκτυο ιστοσελίδων που θα δούμε σήμερα, το Stack Exchange Network. Πίσω στον Αύγουστο του 2008, ο Joel Spolsky είδε την έξυπνη ιδέα του να πραγματοποιείται: μια ιστοσελίδα ονόματι Stack Overflow, όπου προγραμματιστές θα μπορούσαν να συνδέονται σε fora ερωταπαντήσεων και να ρωτάνε / απαντάνε στις απορίες τους. Τίποτα το τρομερά έξυπνο ως εδώ. Πρόσθεσε όμως -με την βοήθεια του προγραμματιστή/συνεργάτη του Jeff Atwood και μιας μικρής ομάδας από προγραμματιστές που ζούσαν σε τυχαία σημεία των Η.Π.Α.- κάποιες λειτουργίες που θα έκαναν τη μικρή αυτή πλατφόρμα τρομερά χρήσιμη ως βοήθημα σε κάθε τύπο εργασίας ή χόμπι:

Γι’ αρχή, είχε την ιδέα πως οι χρήστες θα μπορούσαν να ψηφίσουν θετικά ή αρνητικά κάθε απάντηση. Καμία επανάσταση, ακόμα: τα fora είχαν λειτουργίες όπως το “karma” (επίσης ψηφοφορία ανά δημοσίευση) σχεδόν από γεννησιμιού τους. Μετά ήταν η wiki-like δυνατότητα επεξεργασίας κάθε απάντησης από τους ίδιους τους χρήστες. Ωπ — εδώ έχουμε κάτι έξυπνο: κάθε χρήστης μπορούσε να βελτιώσει κάθε απάντηση αλλάζοντάς την ο ίδιος, ένα μοντέλο που είχε ήδη αποδειχθεί επιτυχημένο με την χρήση του από τη Wikipedia. Και μ’ αυτά τα ταπεινά υλικά δημιουργήθηκε το Stack Overflow, η πρώτη ιστοσελίδα του δικτύου Stack Exchange.

Όταν ανέβηκε η ιστοσελίδα ο Spolsky δεν είχε κάποιες τρελές προσδοκίες γι’ αυτήν: τη θεωρούσε ένα ακόμη project που γούσταρε. Το ίδιο ακριβώς και ο Atwood: “[ο Atwood] δεν ήθελε το StackExchange να μοιάζει με δουλειά“, λέει ο συνιδρυτής Spolsky σε άρθρο του λίγους μήνες αφότου η ιστοσελίδα ανέβηκε. “Αν το StackExchange έμοιαζε με δουλειά, τότε δεν ήθελε να το αναλάβει. Και αν τον είχα αναγκάσει να παίξει με τους δικούς μου κανόνες, πιστεύω πως το όλο project δεν θα είχε ολοκληρωθεί, τουλάχιστον όχι με την σημερινή του ποιότητα, όχι τόσο καλά“.

Ποιοι είναι οι κανόνες στους οποίους ο Spolsky αναφέρεται; Στο ίδιο άρθρο τους σημειώνει:

  1. Προσεκτικός έλεγχος των συνεργατών/προγραμματιστών (κι όμως, γνωριζόταν ελάχιστα με τον συνιδρυτή Atwood πριν ξεκινήσει το project: τρία λεπτά, κατά τα οποία δεν έλεγξε καν αν ο Atwood έγραφε “ποιοτικό κώδικα“).
  2. Κοινά γραφεία (οι προγραμματιστές του Stack Overflow βρίσκονταν, όπως είπαμε, σε διάφορα σημεία των Η.Π.Α.).
  3. Προσχεδιασμός βημάτων (το SO δημιουργήθηκε on-the-go, μέσα από τηλεφωνικές συνεννοήσεις).
  4. Έλεγχος των λαθών με λίστες (δεν έγινε καμία τέτοια προσπάθεια).
  5. Εξαντλητικές δοκιμές του προϊόντος (κι εδώ δεν έγινε καμία προσπάθεια, πέρα από ένα private beta test).
  6. Αυστηρό πρόγραμμα υλοποίησης (γι’ άλλη μια φορά, τίποτα τέτοιο δεν έγινε στην περίπτωση του SO).

Και όμως – αγνοώντας όλα τα παραπάνω, το Stack Overflow είχε τρελή επιτυχία και εξελίχθηκε σε ένα ολόκληρο δίκτυο ιστοσελίδων, η καθεμία αφιερωμένη σ’ ένα επάγγελμα/χόμπι, και η καθεμία με πολλούς και φανατικούς χρήστες. Και -όπως ο Spolsky σημειώνει- μ’ ένα προβληματικό μοντέλο εσόδων.

Θα έπρεπε να διδαχτούμε κάτι από όλα αυτά; Ίσως πως όντως οι νεαροί και συχνά παλαβοί ιδρυτές παρόμοιων startups λειτουργούν καλύτερα αφήνοντας στην άκρη τον βαρύ προγραμματισμό και επικεντρώνοντας την εξυπνάδα τους στο πώς μπορούν να δημιουργήσουν το καλύτερο δυνατό προϊόν. Και ίσως -ίσως όμως, όρκο δεν παίρνω- πως μερικές φορές το να μην ασχολείσαι με τα χρήματα φτιάχνει καλύτερες υπηρεσίες. Επαναλαμβάνω: δεν έχω εμπειρία σ’ αυτά τα ζητήματα, αλλά προέκυψαν και θέλησα να τα μοιραστώ. Περιμένω την άποψή σου στα σχόλια.

Τι παίζει με το δίκτυο ιστοσελίδων του Stack Exchange

Τι παίζει; Πολλές ιστοσελίδες όπου μπορείς να λύσεις όποια απορία σου κατέβει. Γιατί να ενδιαφερθείς; Γιατί έχουν χτιστεί τεράστιες κοινότητες γύρω τους, ικανές για την λύση των αποριών που λέγαμε και πριν, αλλά και γιατί μπορείς να συνεισφέρεις κι εσύ, βοηθώντας κόσμο και χτίζοντας ένα ωραιότατο προφίλ που αποδεικνύει τις γνώσεις σου, αν μη τι άλλο.

Η ποικιλία που έχει αποκτήσει είναι ενδιαφέρουσα: μπορείς να βρεις “stacks” (όπως αποκαλούνται οι ιστοσελίδες ανά θεματολογία) που να καλύπτουν: προγραμματισμό, την χρήση της αγγλικής γλώσσας, μαθηματικά, το δημοφιλές λειτουργικό σύστημα Ubuntu, τα προϊόντα της Apple, τις DIY κατασκευές, την βελτίωση σπιτιών, την επαγγελματική μαγειρική, τα video games, το Graphic Design, τη λογοτεχνία, την διαχείριση servers, τα σπορ, τον Ισλαμισμό, την παραγωγή φωτογραφίας και βίντεο, τα RPG και το UX, το WordPress, το Unix, το Android και την… επαγγελματική ερμηνεία της Βίβλου.

Η εταιρεία δεν ιδρύει κάποιο “stack” αν δεν έχει βεβαιωθεί πρώτα πως υπάρχουν αρκετοί ειδικοί επί του θέματος που να ‘ναι ήδη χρήστες κάποιου άλλου stack — και με περισσότερους από 51 εκατομμύρια (unique) επισκέπτες ανά μήνα, οι περισσότεροι εκ των οποίων επιστρέφουν, εγγράφονται, ρωτάν και απαντούν, κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου δύσκολο.

Τι ήταν εκείνο που το έκανε να ξεχωρίσει;

Αυτή ακριβώς ήταν και η δική μου απορία όταν -πριν έναν περίπου χρόνο- πρωτοέπεσα πάνω στο δίκτυο Stack Exchange. Μετά από έναν χρόνο χρήσης ίσως να μην μπορώ να σου πω με ασφάλεια τι είναι αυτό που γιγάντωσε το δίκτυο -ακριβώς όπως δεν μπορώ να μιλήσω με ασφάλεια για την κουλτούρα των startups ή για το αν ο θρύλος του “βάλε μερικούς έξυπνους ανθρώπους να δουλεύουν με μια έξυπνη ιδέα” ισχύει- αλλά μπορώ να σου πω τι πιστεύω και τι μου αρέσει — την προσωπική μου θεώρηση.

Πιστεύω λοιπόν πως η τρελή επιτυχία του SEN οφείλεται στ’ ότι πέτυχε να χτίσει κοινότητα, και πως αυτό με τη σειρά του οφείλεται: στην επεξεργασία των απαντήσεων από άλλους χρήστες, στην εμμονή της εταιρείας να φτιάχνει ιστοσελίδες ερωταπαντήσεων όπου υπάρχουν ήδη χρήστες που μπορούν ν’ απαντήσουν με το πλήρες βάρος της γνώμης τους, στ’ ότι οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις έχουν σκληρή φόρμουλα (μόνο πρακτικές και συγκεντρωμένες σ’ ένα θέμα ερωτήσεις, όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένες και στηριγμένες από δεδομένα/πηγές απαντήσεις) και, τέλος, στο πολύ έξυπνο σύστημα ανταμοιβών και προφίλ που εφαρμόζεται σε όλο το δίκτυο.

Αν δεν το έχεις ήδη ανακαλύψει, σου προτείνω να το τσεκάρεις. Και πού ξέρεις, μάλλον οτιδήποτε κι αν θέλεις να ρωτήσεις να έχει ήδη απαντηθεί ή να σου απαντηθεί πολύ σύντομα.

Οι πιο δημοφιλείς ιστοσελίδες του δικτύου Stack Exchange

  • Stack Overflow
  • Ask Ubuntu
  • English Language & Usage
  • Mathematics
  • Arqade
  • Super User
  • Server Fault
  • Ask Different

Εδώ αξίζει να επισημάνω πως ο κύριος ανταγωνιστής του Stack Exchange είναι το Quora.com, το οποίο ιδρύθηκε το 2009, έχει ελεύθερη θεματολογία και χρησιμοποιεί επίσης λειτουργίες που θυμίζουν Wikipedia.