Τα πιο περίεργα μουσικά όργανα. Θα μείνεις με ανοιχτό το στόμα

Τα πιο περίεργα μουσικά όργανα. Θα μείνεις με ανοιχτό το στόμα

Το έχουμε πει και ξαναπεί, πως ο πειραματισμός είναι από τα πιο σημαντικά εργαλεία για την εξέλιξη της μουσικής. Αυτό, βέβαια, μετατρέπει την μουσική σε επιστήμη γιατί ο πειραματισμός είναι μέρος της επιστημονικής διαδικασίας που περικλείει μέσα σε όλα την παρατήρηση, υπόθεση, πρόβλεψη και τέλος το συμπέρασμα. Όσον αφορά το πείραμα, λοιπόν, στην μουσική θα δούμε ό,τι τρελό μπορεί να φανταστεί το μυαλό σας, από μουσικά όργανα που δεν είχαν καμία μα καμία ευκαιρία στο να επιβιώσουν στο μέλλον, μέχρι όργανα όπως το theremin του Lev Sergeyevich Termen που το συναντούμε ακόμα και σήμερα ως ένα ιδιαίτερο μουσικό όργανο, που συνοδεύει κομμάτια από όλο το μουσικό φάσμα με τον ήχο του που θυμίζει οπερετικά φωνητικά γυναίκας.

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε κάποιες επιλογές μουσικών αντικειμένων και οργάνων που κατασκευάστηκαν σε διάφορες χρονικές περιόδους και προκάλεσαν το ενδιαφέρον του κόσμου και παράλληλα κέρδισαν τον δικό τους χώρο στο μουσείο της ιστορίας.

The Great Stalacpipe Organ

Ο Leland W. Sprinkle ήταν ένας ηλεκτρονικός μηχανικός που η καθημερινή δουλειά του και ρουτίνα του ήταν το να εργάζεται στο Πεντάγωνο. Το χόμπι του όμως και η αγάπη του ήταν ότι επί τρία χρόνια προσπαθούσε να μετατρέψει έναν χώρο μέσα σε μια σπηλιά σε μουσικό όργανο. Με ένα σφυρί, ένα διαπασών και ένα τροχό προσπαθούσε να ανακαλύψει τους κατάλληλους σταλακτίτες που θα χρησίμευαν ως νότες για το περίεργο μουσικό όργανο που ήθελε να κατασκευάσει εκεί μέσα, το Stalacpipe. Το μουσικό όργανο που έφτιαξε επικοινωνούσε με 37 διαφορετικούς σταλακτίτες και το αποτέλεσμα που έβγαινε ήταν απλά εκπληκτικό.

Blackpool High Tide Organ

Έκτρωμα! Αυτό ήταν το πρώτο πράγμα που είπα όταν άκουσα το ηχητικό αποτέλεσμα του οργάνου αυτού. Δεν σταματάει όμως να είναι ένα από τα λίγα ηχητικά έργα τέχνης που διακοσμούν περιοχές του κόσμου. Το συγκεκριμένο μηχάνημα, ονόματι Blackpool, χρησιμοποιεί μεγάλους μεταλλικούς σωλήνες, σαν κι αυτούς που χρησιμοποιούν για την κατασκευή ενός οργάνου, και έτσι με τον αέρα που περνάει μέσα από αυτούς όταν φυσάει ακούγονται διάφορες νότες, χωρίς όμως να έχουν κάποιο αρμονικό μοτίβο. Το αποτέλεσμα είναι περίεργο αλλά το σύνολο καλαίσθητο.

Ο δρόμος που παίζει Rossini

Έξω από το Lancaster της Καλιφόρνια υπάρχει ένας δρόμος που παίζει το William Tell Overture του Rossini και έχει κατασκευαστεί από την εταιρία Honda. Η όλη διαδικασία πίσω από την μουσική που παίζει ενώ οδηγάς το αμάξι σου βρίσκεται στις αυλακώσεις που υπάρχουν στον δρόμο κάτω από το αμάξι στην άσφαλτο. Ανάλογα με την ταχύτητα που τρέχει το αμάξι, τόσο γρήγορα θα ακούγεται και το μουσικό κομμάτι. Εκτός από αυτό, βέβαια, μπορείτε να ανακαλύψετε και άλλα τέτοια φαινόμενα εδώ!

Μουσικός πάγος

Ο Terje Isungset, ένας Νορβηγός drummer και συνθέτης κατάφερε να δημιουργήσει με την βοήθεια ενός ηλεκτρικού πριονιού μουσικά όργανα αλλά και κρουστά, με τα οποία έφτιαξε ολόκληρες συνθέσεις που τις παρουσίασε αργότερα στο κοινό. Μερικά παραδείγματα είναι το ξυλόφωνο αλλά και η τρομπέτα από πάγο. Για το πώς ακούγεται τώρα όλο αυτό, μπορείτε να ακούσετε παρακάτω. Επίσης μπορείτε να επισκεφθείτε και τον προσωπικό ιστότοπο του δημιουργού στο icemusic.

Πιάνο με γάτες

“Ντροπή, ντροπή!“, φώναξε η φιλόζωη γιαγιά της διπλανής πόρτας. Της έκλεισα την πόρτα και συνέχισα να γράφω, όμως, για το παρακάτω μουσικό όργανο που έχει να κάνει με… γάτες.

Ο Athanasius Kircher (εξελληνισμένα Αθανάσιος Κίρχερ), ένας Γερμανός επιστήμονας του 17ου αιώνα, σχεδίασε κάποιες πολύ περίεργες μουσικές συσκευές και μια από αυτές ήταν το Katzenklavier που σημαίνει γατοπιάνο. Ήταν ένα απλό μηχάνημα που στο μπρος μέρος είχε πλήκτρα όπως αυτό του πιάνου και στο πίσω μέρος εγκλωβισμένες γατούλες που κάθε φορά που κάποιος πατούσε ένα πλήκτρο, μια βελόνα τσιμπούσε τις ανάλογες γάτες.

Το μηχάνημα αυτό όμως δεν είχε σχεδιαστεί με σκοπό να παίξει κάποιος μια πολύπλοκη σονάτα, αλλά για σκοπούς μελέτης που αφορούν την μελέτη της ψυχολογίας. Για πολλούς, όπως και για εσένα φιλόζωε, αυτό το μηχάνημα ποτέ δεν φτιάχτηκε. Τώρα μπορείς να συνεχίσεις να διαβάζεις άνετα το παρακάτω άρθρο χωρίς να πρέπει να τσιμπήσεις το Atarax σου άνευ νερού.

Βέβαια κάποιοι κάθισαν και έφτιαξαν μια πανέμορφη παραλλαγή του χωρίς να πληγώνεται κανένα γατί, ούτε εγωισμοί.

Aeolus Acoustic Wind Pavilion

O Aeolus είναι ένα δεκατονικό μουσικό όργανο που κατασκευάστηκε από τον καλλιτέχνη Luke Jerram. Ένας μηχανισμός σχεδιασμένος από πολλούς σωλήνες που επιτρέπει τον αέρα να περνάει δημιουργώντας νότες θυμίζοντας ένα minimal κομμάτι του συνθέτη Steve Reich μας δίνει ένα εξαίρετο αποτέλεσμα, που καθηλώνει με την απλότητά του ακόμα και τον πιο δύσκολο ακροατή.

Μέρος 2ο

Έλα, το προηγούμενο το πρώτο μέρος αυτού του άρθρου για τα περίεργα μουσικά όργανα ήταν πολύ καλό, δεν μπορείς να πεις. Έμαθες και είδες το πώς μπορεί να παίξει ο άνθρωπος με ό,τι πιο περίεργο βρεθεί στον δρόμο του για να δημιουργήσει μικρά και μεγάλα μουσικά όργανα. Από δρόμους που περνάς και ακούγεται από το τίποτα μουσική, μέχρι όργανα φτιαγμένα μόνο από πάγο, που η ζωή τους κρατάει μόνο λίγες ώρες. Δεν μπορεί, όμως, σίγουρα θα υπάρχουν και άλλα τέτοια περίεργα πράγματα αν κοιτάξεις καλά στον κόσμο. Κάθε ένας μας, είμαι απολύτως σίγουρος, έχει σκεφτεί έστω και μια φορά στην ζωή του ένα διαβολικό μηχάνημα που ή θα βγάζει ήχο ή θα καταστρέφει τα πάντα.

Η αλήθεια είναι πως πιστεύω ότι οι άνθρωποι έχουν σκεφτεί περισσότερες φορές την κατασκευή ενός υπερόπλου, παρά αυτή ενός μουσικού οργάνου. Οπότε αυτό που θα πούμε σήμερα έχει να κάνει με τεχνολογική ιδιαιτερότητα και προϊόντα σκέψης λίγων. Πώς το ‘φερα από δω, πώς το ‘φερα από ‘κει, μέσα σε μια πρόταση μετάτρεψα κάτι μουσικά περίεργο και μερικές φορές ανούσιο σε ένα ιδιαίτερο προϊόν σκέψης. Ας πάμε όμως να δούμε τις επόμενες διαγωνιζόμενες και ας αποφασίσουμε στο τέλος τι μας άρεσε περισσότερο.

Μουσικές πέτρες Skiddaw

Υπάρχουν βιμπράφωνα, υπάρχουν ξυλόφωνα, υπάρχουν και λιθόφωνα όμως. Ναι, είναι εκείνο το μουσικό όργανο που αντί για ξύλινα μέρη έχει πέτρες. Στην περίπτωση αυτή, το όργανο αυτό κατασκευάστηκε από τον Joseph Richardson και του πήρε 13 ολόκληρα χρόνια για να ολοκληρωθεί. Οι πέτρες, έτσι για εγκυκλοπαιδική γνώση, μαζεύτηκαν μια προς μια από το Lake District.

Η Βασίλισσα Βικτόρια πάντως απήλαυσε σε ένα τέτοιο λιθόφωνο έργα των Hendel, Mozart και Rossino. Για όποιον θέλει να το ακούσει και να το χαιδέψει από κοντά, μπορεί να το βρει στο Keswick Museum and Art Gallery στην Cumbria.

The Singing Ringing Tree

Αυτό το συγκεκριμένο δημιούργημα είναι από τα αγαπημένα μου. Απείρου κάλους. Τόσο που είμαι σίγουρος πως θα το εκτιμήσετε όσο κι εγώ. Θα το βρείτε πάνω από την περιοχή Burnley στους βάλτους του Pennine και είναι ένα κατασκεύασμα ύψους τριών μέτρων. Μέσω των σωλήνων που έχει από πάνω μέχρι κάτω, όταν περνάει αέρας από μέσα του δημιουργεί μια πανδαισία ήχων. Αυτό το μεταλλικό δέντρο είναι ένα δημιούργημα των αρχιτεκτόνων Mike Tonkin και Anna Liu και είδε πρώτη φορά το φως το 2006. Βέβαια, να μην παραλείψουμε πως αυτός ήταν ο λόγος για τους δυο να κερδίσουν το βραβείο του Royal Institute of British Architects.

The Gastown Steam Clock

Πως θα σας φαινόταν να μένατε σε ένα μέρος, ας πούμε το Βανκούβερ, και κάθε φορά που άλλαζε η ώρα να είχατε απέναντί σας μια μικρογραφία του Big Ben, κάτι σαν Little Ben ας πούμε, και το συγκεκριμένο ρολόι να σφύριζε αφού η λειτουργία του θα βασιζόταν στον ατμό; Όχι και κάτι εντελώς κακό, κάτι γραφικό και ωραίο θα λέγαμε. Λοιπόν, αυτό το ρολόι, που θα το δείτε και πιο κάτω στο βίντεο, όντως υπάρχει και όντως θυμίζει το Big Ben του Λονδίνου.

Η κατασκευή του βασίστηκε σε σχέδια του 1875 και ο ατμός που βλέπετε, που είναι και η ζωοδόχος πηγή του, προέρχεται από ατμούς που βγαίνουν από τα γύρω κτίρια. Με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια δηλαδή. Το ωραίο στην όλη φάση, είναι το πλακάτ που γράφει “Αυτό είναι το πρώτο ρολόι που λειτουργεί μέσω ατμού, για την διασκέδαση του κόσμου”.

Vegetable Orchestra

Μια οµάδα τρελών µουσικών µαζεύτηκε για να δηµιουργήσει ένα νέο και πρωτότυπο σχήµα, τους Vegetable Orchestra. Δεν µπορώ να πω, οι άνθρωποι όταν τους ζήτησα να µου στείλουν το CD τους για να τους κάνω παρουσίαση στο Fridge, το έκαναν και µέσα σε µια βδοµάδα είχα το album, ονόµατι Onionoise, στα χέρια µου. Καλά παιδιά, δεν λέω, οπότε κι εγώ θα πω τα καλύτερα λόγια και γι’ αυτούς και για τα µουσικά όργανα που φτιάχνουν. Ναι — το περίεργο είναι πως φτιάχνουν από την αρχή µουσικά όργανα, και αυτό γίνεται µε το να χρησιµοποιούν διάφορα λαχανικά και στην συνέχεια να τα μετατρέπουν σε… σχεδόν λειτουργικά όργανα.

Το “σχεδόν λειτουργικά” πάει στο ότι πολλές φορές αδυνατούν να δηµιουργήσουν ένα ενιαίο αρµονικό σύνολο, που όµως αυτό είναι στην ουσία το σήµα κατατεθέν τους. Αυτό είναι που τους κάνει φρέσκους και πρωτότυπους. Φανταστείτε πως ένα αγγούρι, αφού το αδειάσουν από µέσα και του ανοίξουν τρύπες στα πλάγια, το κάνουν να ακούγεται σχεδόν σαν φλάουτο. Οπότε να θυµάστε — µε µακριά τέτοια λαχανικά µπορούν να φτιάξουν πνευστά! Μετά έχουν κολοκύθες και άλλα τέτοια σκληρά λαχανικά για τα κρουστά τους, και πάει λέγοντας.

Η δωδεκαµελής ορχήστρα, χωρίς πλάκα τώρα, έχει βγάλει ένα πολύ ενδιαφέρον δισκάκι και µέχρι σήµερα συνεχίζει τις συναυλίες της σε όλο τον κόσµο. Μα και βέβαια θα ήθελα κάποια στιγµή να πάω να τους ακούσω, πριν διαλυθούν όµως.