Στο παρόν άρθρο θα εξηγήσω αναλυτικά τι είναι ο Σουρεαλισμός που επί της ουσίας είναι γνωστός και με το όνομα Υπερρεαλισμός.
- Γεννήθηκε: στη Γαλλία.
- Έφτασε: Σε όλον τον κόσμο (Αγγλία, Βέλγιο, Ισπανία, Ελβετία, Γερμανία, ΗΠΑ κ.α.).
- Κάλυψε: Όλες τις μορφές Τέχνης (Ζωγραφική, Γλυπτική, Ποίηση, Θέατρο κ.α.).
- Επηρεάστηκε από: Την ψυχανάλυση, το Νταντά, το μεταπολεμικό πνεύμα (1918-), την κομμουνιστική ιδεολογία.
- Προπάτορες: Μπος, Γκρέκο, Γκόγια (Ζωγραφική), Ρεμπώ, Ζαρρύ, Λωτρεαμόν, Μαλλαρμέ (Λογοτεχνία).
- Μεγάλοι Εκφραστές: Μπρετόν, Ελυάρ, Μπρεξόν, Απολλιναίρ, Ντε Κίρικο, Αρτώ, Σερύς, Αραγκόν, Μιρό, Ντελβώ, Πικαμπιά, Σουπώ, Τανγκύ, Πικάσο, Τζιακομέττι, Έρνστ, Μπονιουέλ, Νταλί, Ντυσάν, Μαν Ραίυ, Μαγκρίτ, Σαγκάλ.
Σημαντικά Κείμενα του Σουρεαλισμού
Το Μανιφέστο του Σουρεαλισμού (1924), La Revololution Surrealiste (περιοδικό), La Declaration du 27 Janvier 1925 (Διακήρυξη), La Legitime Defense (μπροσούρα), Immaculee Conception, το Δεύτερο Μανιφέστο (1929), S.A.S.D.L.R., La Cadavre (1930, φυλλάδιο), Aux intellectuels 1930.
Βασικά Γνωρίσματα του Σουρεαλισμού (Υπερρεαλισμού)
- Ως στάση, ο σουρεαλισμός είναι αιώνιος.
- Ότι δεν υπάρχουν … αρχές, σταθερές αξίες. Αποστροφή προς την παράδοση.
- Ο σουρεαλισμός πρώτος κατάργησε τα σύνορα κι έγινε υπερεθνικός, αληθινά διεθνιστικός.
- Απελευθέρωση κάθε επιθυμίας.
- Νομιμοποίηση ονείρου.
- Δυϊσμός πραγματικότητας – υπεροχή φαντασίας – ανάδυση δυνάμεων υποσυνειδήτου.
- Αντι-λογοτεχνικός, αντι-ποιητικός, αντι-καλλιτεχνικός, αντι-τεχνολογικός, αντι-….
- Μόνη αποδεκτή δράση: η πολιτική.
- “… μια επανάσταση, ασύλληπτα ριζική, απίστευτα καταπιεστική, που θα απλωνόταν σε κάθε τομέα”.
- Λογική = βολικό σχήμα.
- Μυστικισμός.
- Πίστη σε άγνωστες δυνάμεις που κατευθύνουν τις ανθρώπινες σκέψεις και πράξεις.
- Αίτημα για απόλυτη ελευθερία.
- “Αυτόματη γραφή”.
- Η ποίηση του “ασήμαντου”.
- “Οι τυχαίες συναντήσεις των πραγμάτων”.
- Το ανατρεπτικό χιούμορ.
- Κατάλυση ντετερμινισμού (αίτιο -> αιτιατό).
- Υπονόμευση λογοκρατίας.
- “Υπερπραγματικότητα”.
- Απέχθεια προς το αφηρημένο.
- Ρητορεία.
- Θεατρικότητα.
- Η δύναμη των συνειρμών.
- Επαναστατικός ατομισμός.
Περίφημες φράσεις του Σουρεαλισμού (Υπερρεαλισμού)
- “Ποιός είναι; Α, ωραία, αφήστε το άπειρο να μπει” Αραγκόν
- “Δεν πιστεύω ότι το όνειρο είναι το ακριβώς αντίθετο της σκέψης… είναι απλώς μια πιο ελεύθερη, πιο αφημένη μορφή σκέψης.” Ρεβερντύ
- “Οι αλήθειες που περιέχονται στα έργα των αληθινών ποιητών είναι σκοτεινές. Αλλά είναι αλήθειες, και σχεδόν οτιδήποτε άλλο είναι ψέμμα” Ελυάρ
- “Αναγγέλω στον κόσμο τη μεγάλη είδηση: … μια τρέλλα παραπάνω δόθηκε στον άνθρωπο: ο σουρεαλισμός, γιος της φρενίτιδας και της αβύσσου. Τρέξε κόσμε, εδώ αρχίζει το βασίλειο του ακαριαίου” Αραγκόν
Που μπορείτε να δείτε έργα Σουρεαλιστών καλλιτεχνών
- Μουσείο Ορσέ (Παρίσι)
- Μουσείο – Κέντρο Πομπούρ (Παρίσι)
- Μουσείο Βασίλισσας Σοφίας (Μαδρίτη)
- Μουσείο Σαλβαδόρ Νταλί (Μπαρτσελόνα)
- Μ.Ο.Μ.Α. (Νέα Υόρκη)
