Γκάρι Κασπάροφ: Ο βασιλιάς του λεγόμενου βασιλικού παιχνιδιού

Γκάρι Κασπάροφ: Ο βασιλιάς του λεγόμενου βασιλικού παιχνιδιού

Είναι ο αδιαφιλονίκητος βασιλιάς του λεγόμενου βασιλικού παιχνιδιού, ο άρχοντας της σκακιέρας, ο Έλβις του ζατρικίου και ο μεγαλύτερος σκακιστής όλων των εποχών, αν, με όλο μας το δίκιο, εξαιρέσουμε τον μέγιστο ποιητή των πιονιών, τον Ρόμπερτ Φίσερ. Το παλικάρι από το Μπακού της Γεωργίας, γεννημένο στις 13 του πιο όμορφου και σαγηνευτικού μήνα, του Απριλίου, πριν από σαράντα τρία χρόνια, δεν παρέλειψε, μαζί με τις μάχες πάνω στα εξήντα τέσσερα τετραγωνίδια, να δίνει και μαθήματα ήθους. Μπόρεσε από μικρός να μελετήσει το στυλ των προκατόχων του και τώρα θέλησε να μας προσφέρει το απόσταγμα της θυελλώδους σταδιοδρομίας του και των εμπεριστατωμένων μελετών του.

Ήδη πριν από μια εικοσαετία ο Γκάρι Κασπάροφ, με την απόλυτη ειλικρίνεια του Κριού, εκμυστηρεύτηκε ότι ξεκίνησε σαν κακός ποδοσφαιριστής που παίζει εγωιστικά το δικό του παιχνίδι στους κόλπους μιας ομάδας. Στη συνέχεια σχημάτισε νοερά μια ομάδα αποτελούμενη από τους πρωταθλητές και επιχείρησε, με την πασίγνωστη επιτυχία του εγχειρήματος, να οικειοποιηθεί τα ιδιαίτερα προτερήματα καθενός τους.

Σεμνά, αλλά και με την αυτοπεποίθηση του μεγάλου παίκτη, δηλώνει ότι από τον Ανατόλι Κάρποφ πήρε την ψυχολογική του σταθερότητα, από τον πρίγκιπα και Ρεμπώ του σκακιού, τον υπέροχο Μίσια Ταλ, πήρε την αγάπη για τον κίνδυνο, από τον δανδή Αλέξανδρο Αλιέχιν πήρε την καθαρή σκέψη, από τον μηχανικό του ξανακερδισμένου χρόνου, τον Μιχαήλ Μποτβίνικ, πήρε τη λογική και από τον βιρτουόζο της φαινομενικά χαοτικής αλλά εντέλει εξόχως συγκροτημένης σκέψης, τον Τίγκραν Πετροσιάν, την τεχνική κατάρτιση. Εδώ και μία πενταετία περίπου ο Γκάρι έχει αρχίσει να συγγράφει το ήδη μνημειώδες έργο του «Οι Μεγάλοι Προκάτοχοί μου», με τα πασίγνωστα πια κόκκινα καλύμματα, που εκδίδεται, από το 2003, στον ανεπίληπτο οίκο Everyman Chess.

Πρόκειται για εμπεριστατωμένα πορτρέτα και αναλύσεις του στυλ των παγκόσμιων πρωταθλητών, αρχής γενομένης από τον Βίλχελμ Στάινιτς. Κάθε τόμος είναι κι ένα πολύτιμο διαμάντι στη σκακιστική βιβλιογραφία και ένας λίαν τερπνός τρόπος να θυμηθούμε εμείς οι παλαιοί και να εξοικειωθούν οι νεότεροι με τη μαγεία αυτού του εξαίσιου παιχνιδιού, που συνδυάζει την ακρίβεια της τέχνης και το πάθος της επιστήμης (όπως έλεγε χαριτολογώντας μεν, αλλά και με κάθε σοβαρότητα, ο συγγραφέας, ποιητής και δεινός σκακιστής Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ). Αυτές τις μέρες της ωραίας άνοιξης είχαμε ένα ευπρόσδεκτο double από τον Γκάρι. Κυκλοφόρησε στα αγγλικά ο πέμπτος τόμος της κόκκινης σειράς, με τα πορτρέτα του «τρομερού» Βίκτορα Κορτσνόι και του σταθερά συμπαθούς Ανατόλι Κάρποφ, και, συνάμα, ο πρώτος τόμος των «Μεγάλων Προκατόχων» στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κέδρος.

Τη μετάφραση υπογράφει ο Στράτος Κακαδέλλης, ένα ευτυχές γεγονός, μιας και πρόκειται για έναν πολύ καλλιεργημένο διανοούμενο, ο οποίος, πέρα από τις επιτυχίες του στο αγωνιστικό σκάκι, έχει μεταφράσει απαιτητικά πεζογραφήματα και δοκίμια. Στο δύσκολο έργο του συνέδραμε αποφασιστικά ο φιλόσοφος και λάτρης του σκακιού Δήμος Μαρουδής, προβαίνοντας σε μιαν ενδελεχή ανάγνωση ολόκληρου του κειμένου και επισημαίνοντας ζητήματα διατύπωσης και σαφήνειας του λόγου. Ο ογκώδης και φυσικά χορταστικότατος τόμος (630 σελίδες!) του Γκάρι, με τη συμμετοχή του Ντιμίτρι Πλισέτσκι, περιλαμβάνει τις προσωπογραφίες των τεσσάρων πρώτων παγκόσμιων πρωταθλητών, ήτοι του Βίλχελμ Στάινιτς, του Εμάνουελ Λάσκερ, του Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα και του Αλέξανδρου Αλιέχιν.

Με δυο λόγια μπορούμε να συνοψίσουμε την πολυτιμότητα του έργου: ο Γκάρι γράφει ιστορία γράφοντας γι’ αυτούς του έγραψαν ιστορία. Μια και περί ιστορίας ο λόγος, οφείλουμε μια μικρή αποκατάσταση της αληθείας. Η σειρά των σκακιστικών βιβλίων του Κέδρου ξεκίνησε όντως το 1999, όπως σημειώνεται στις «Ευχαριστίες» του μεταφραστή. Μολοντούτο, είναι εν μέρει αληθές ότι «ο εκδότης του οίκου Βαγγέλης Παπαθανασόπουλος οργάνωσε από μηδενική βάση την παρούσα σειρά».

Η αληθινή αλήθεια είναι ότι τη σειρά οργάνωσε από μηδενική βάση ο υπογράφων, ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, όπως φαίνεται άλλωστε από το έξι σελίδων κείμενο που συνόδευε τους δύο πρώτους τόμους της σειράς, τις «Βασικές Αρχές στο Σκάκι» του Καπαμπλάνκα και τις «Μοντέρνες Ιδέες στο Σκάκι» του Ριχάρδου Ρέτι (αμφότεροι οι τόμοι μεταφρασμένοι από τον Στράτο Κακαδέλλη). Λυπάμαι που υποχρεώνομαι να μιλήσω για τούτη τη συνεισφορά μου στη σκακιστική βιβλιογραφία, αλλά είναι κρίμα πάντα, και ελαφρώς στενάχωρο, να γίνεται ενίοτε η μνήμη διάτρητη σαν το ελβετικό τυρί! Όπως και να ‘χει, πάντως, στον Κέδρο, και στον Κακαδέλλη, ανήκει η τιμή της έκδοσης του σημαντικότατου έργου του Γκάρι Κασπάροφ. Ευχόμαστε από καρδιάς να είναι καλοτάξιδο, και αδημονούμε να δεξιωθούμε και τους επόμενους τόμους.

Προηγούμενο άρθροΑπαλλάξτε το κατοικίδιο σας από τις αλλεργίες
Επόμενο άρθροΤι μας μαθαίνουν τα βιβλία
Κατά γενική ομολογία θεωρούμε ξεγραμμένος ή πιο σωστά αποτυχημένος. Αφού σας συστήθηκα, πάμε παρακάτω. Για εμένα δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί ξέρω τι θέλω και τι αναζητώ στη ζωή μου. Από μικρός έπαψα να συμβιβάζομαι και άρχισα να αγωνίζομαι. Το Μοναδικό μου εργαλείο είναι το γράψιμο και η ουδέτερη σκέψη μου.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας!
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας