Perfume: The Story of a Murderer (soundtrack)

Πληροφορίες

• Σύνθεση και Παραγωγή Μουσικής: Tom Tykwer, Johnny Klimek, Reinhold Heil
• Εκτέλεση Μουσικής: Sir Simon Rattle, Berliner Philharmoniker and the State Choir Latvia
• Κυκλοφορία CD: ΕΜΙ Classics, 2006
• Συνολική Διάρκεια CD: 70 λεπτά
• Είδος Tαινίας: Εποχής, Δραματική, Θρίλερ

Perfume: The Story of a Murderer. To σύγγραμμα που έγινε ταινία. Κεντρικός χαρακτήρας της ο “αρωματοποιός” Jean-Baptiste Grenouille, που δημιούργησε το απόλυτο άρωμα συλλέγοντας μυρωδιές με τον πιο παράδοξο τρόπο, το φόνο. Στην ταινία υπάρχει ένας πολύ εύστοχος παραλληλισμός δια στόματος του έμπειρου αρωματοποιού Giuseppe Baldini (Dustin Hoffman) ανάμεσα στη δημιουργία ενός αρώματος και στη δημιουργία μιας μουσικής σύνθεσης.

Στο άρωμα η πρώτη ύλη είναι δώδεκα επιμέρους μυρωδιές που κατάλληλα συνδυασμένες δίνουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Στη μουσική σύνθεση, οι μυρωδιές έχουν αντικατασταθεί από μουσικές νότες. Ο Jean-Baptiste χρησιμοποίησε τη μυρωδιά από το δέρμα γυναικών για να φτιάξει το τέλειο άρωμα. Ευτυχώς, οι τριάδα των Tom Tykwer, Johnny Klimek, Reinhold Heil δε χρειάστηκε να κάνει κάτι παρόμοιο για να γράψει την εκλεπτυσμένη μουσική της ταινίας.

Οι αναλυτικές περιγραφές ενός βιβλίου αφήνουν τη φαντασία του αναγνώστη να καλπάζει. Όταν αυτές γίνουν εικόνα η μαγεία χάνεται. Εξάλλου, μια εικόνα ίσον χίλιες λέξεις. Στην περίπτωση του “Perfume”, κατά τη μετουσίωση των περιγραφών χάθηκε και κάτι ακόμη: οι μυρωδιές. Οι περιγραφές των αρωμάτων στο βιβλίο ήταν τόσο ζωντανές που ένιωθες ότι γαργαλάνε τη μύτη σου!

Στην ταινία, αυτό που βλέπει ο θεατής είναι απλές λήψεις όπου κάποιος μυρίζει ένα άρωμα. Πώς θα βίωνε ο θεατής αυτό που νιώθει εκείνος που μυρίζει ένα άρωμα; Στο βιβλίο ήταν οι λέξεις. Στην ταινία είναι η μουσική, με τον πρόσθετο δυναμικό αφηγηματικό της ρολο, που σαν ορμητικό ποτάμι σε παρασέρνει σε μια πανδαισία ντελικάτων αρωμάτων. Αν σε μια συνηθισμένη ταινία ο ρόλος της μουσικής είναι σημαντικός, τότε στο “Perfume” είναι διπλά σημαντικός, γίνεται καταλυτικός!

Αυτό είναι κάτι που από νωρίς διαπιστώνει ο θεατής, όταν ο Jean-Baptiste φτάνει για πρώτη φορά στο Παρίσι και βαδίζει στους δρόμους του: νέες μυρωδιές που ποτέ πριν δεν είχε γνωρίσει τον κατακλύζουν από παντού. Εκείνος κλείνει τα μάτια και εισπνέει βαθιά για να μπορέσει να τις απολαύσει. Τα βιολιά είναι εκεί και καταγράφουν την έκσταση του Jean-Baptiste με το θέμα που ακούμε στο κομμάτι “Streets of Paris” (#2), το οποίο ισορροπεί ανάμεσα στο ρομαντισμό και την τραγωδία, δύο έννοιες που θα απασχολήσουν το θεατή στη συνέχεια της ταινίας.

Τα βιολιά δεν είναι παρά ένα μικρό δείγμα από τα υλικά που είχε στη διάθεσή του το soundtrack της ταινίας. Εκτός από μια πλήρη ορχήστρα και τα παντώς είδους φωνητικά, ενεργό ρόλο έχουν ηλεκτρονικοί ήχοι και εκκλησιαστικό όργανο.

Το θέμα με το οποίο πραγματεύεται η πλοκή στάθηκε η ιδανική αφορμή για ένα πλούσιο, χορταστικό, κατά τόπους σκοτεινό και ιδιαίτερα λυρικό soundtrack, που ουσιαστικά καθρεφτίζει την προσωπικότητα του Jean-Baptiste. Ενός ανθρώπου που είναι ικανός να καταλήξει σε κάτι όμορφο, έχοντας ως αφετηρία κάτι ειδεχθές. Η μουσική προσπαθεί διαρκώς να θυμίσει στο θεατή-ακροατή αυτή την αρρωστημένη συνύπαρξη, από τη μία μεριά έχουμε τη δημιουργία του απόλυτου αρώματος, που όμως δε θα γινόταν αν προηγουμένως δεν είχε διαπραχθεί το φρικτό έγκλημα του φόνου.

Τελικά, το απόσταγμα του μουσικού κλίματος που γεύεται ο θεατής ακούγοντας το soundtrack του “Perfume” είναι να νιώσει μια λύπη για την τραγική φιγούρα της ταινίας, τον Jean-Baptiste. Ως επί το πλείστον δραματικό, το ύφος της μουσικής επιτυγχάνεται με τη διαρκή παρουσία γυναικείων (κυρίως) φωνητικών που σε κάποια κομμάτια αποκτούν κυρίαρχο ρόλο και σε κάποια άλλα σποραδικό.

Σε κάθε περίπτωση καταφέρνουν κάτι πολύ σημαντικό για τη μουσική, να της δώσουν μια πρόσθετη διάσταση και μια αίγλη που διαφορετικά δε θα υπήρχε. Μια χορωδία, δύο σοπράνο και ένα αγόρι-σοπράνο συνθέτουν το φωνητικό σκηνικό που συμμετέχει στο soundtrack του “Perfume”. Οι σεκάνς που ξεχωρίζουν λόγω της μουσικής ήταν περισσότερες από όσες συνήθως συναντάμε σε μια ταινία με πραγματικά λειτουργικό soundtrack.

Μία από αυτές ήταν και η πρώτη συνάντηση που είχε ο Jean-Baptiste με την Laura. Αμέσως τον σάρωσε η αρωματική της αύρα, έγινε η εμμονή του και το απαραίτητο στοιχείο για να τελειώσει το άρωμα που ετοίμαζε. Το κομμάτι “Meeting Laura” (#9) με τον ξεχειλίζοντα λυρισμό και την έντονα υπογραμισμένη τραγικότητα στέκεται ως οιωνός όσων θα λάβουν χώρα αργότερα στην ταινία. Η εκπάγλου καλλονής άρια όπου πρωταγωνιστεί η φωνή της σοπράνο Chen Reiss είναι η μουσική περιγραφή της σπάνιας ομορφιάς και ευοσμίας της Laura.

Ο Jean-Baptiste οσφραίνεται το συναρπαστικό της άρωμα και αντιλαμβάνεται την παρουσία της πρίν ακόμη τη δει. Αυτό είναι ένα δείγμα της συμβολικής δύναμης που έχει η μουσική την ταινία. Η άρια της Laura θα επανέλθει όταν ο Jean-Baptiste αποκτήσει για πάντα τη μυρωδιά από σώμα της με τη διαδικασία της απόσταξης. Η Laura δε βρίσκεται στη ζωή, ωστόσο η μουσική που τη συμβολίζει διατηρεί ολοζώντανη την παρουσία της.

Η πραγματικά κορυφαία σεκάνς της ταινίας συνοψίζεται μουσικά στο κομμάτι “Richis’s Escape” (#12). O πατέρας της Laura, οδηγούμενος από ένα κακό προαίσθημα, απομακρύνει την κόρη του από τον τόπο διαμονής τους, σε μια προσπάθεια να μη γίνει το επόμενο θύμα του μυστηριώδους δολοφόνου. Ο Jean-Baptiste καταφέρνει να εντοπίσει το μονοπάτι που ακολούθησε η Laura με τη βοήθεια της αλάνθαστης όσφρησής του.

Όταν αυτή θα εντοπίσει τη μυρωδιά της Laura, τα βιολιά θα επιδοθούν σε ένα καθηλωτικό μουσικό ντελίριο, σε συνδυασμό με τη σκηνοθετική τεχνική που χρησιμοποιείται. Η κάμερα σαρώνει το τοπίο με αστραπιαία ταχύτητα ώσπου τελικά θα εντοπίζει τη Laura, όπως ακριβώς λειτουργεί και η όσφρηση του Jean-Baptiste! Η σκηνοθετική σφραγίδα του Tom Tykwer σε συνδυασμό με τη μουσική που έγραψε, καθιστά τη σεκάνς αξέχαστη, μια από εκείνες που έλαμψαν μέσα στο κινηματογραφικό 2006.

Η ζωή της Laura τερματίζεται και τη στιγμή που ο πατέρας της (Alan Rickman) έρχεται αντιμέτωπος με την αβάσταχτη αλήθεια, η μουσική αφήγηση βρίσκεται στο κομμάτι “Laura’s Murder” (#13). Οι στιγμές πλημμυρίζουν από συγκίνηση με τη συμμετοχή της παιδικής φωνής ενός αγοριού που θρηνεί τη χαμένη ομορφιά της κοπέλας. Έχοντας πλέον δημιουργήσει το ωραιότερο άρωμα, ο Jean-Baptiste συλλαμβάνεται και οδηγείται μπροστά στο πλήθος, όπου θα εκτελεστεί η ποινή που του έχει επιβληθεί: θάνατος.

Το άρωμα που ετοίμασε ο Jean-Baptiste, συλλέγοντας τη μυρωδιά από δώδεκα κοπέλες, διαχέεται στην ατμόσφαιρα και συνεπέρνει το πλήθος. Το κομμάτι “The Perfume” (#15) ξεκινάει δειλά αλλά ξεσπάει σε μια οπερατική εκτέλεση του θέματος που ακούσαμε αρχικά στο “Streets of Paris” (#2). H ορχήστρα αυτή τη φορά αξιοποιείται στο έπακρον και μαζί της ακούμε τη φωνή της σοπράνο Melanie Mitrano. Η μουσική των τίτλων τέλους, που αποτελεί μια σουίτα με τα σημαντικότερα σημεία του soundtrack, βρίσκεται στο κομμάτι “Perfume/Distilled” (#17).

Trivia

• Χρέη μαέστρου στη μουσική του “Perfume” ανέλαβε ο γνωστός μαέστρος κλασικής μουσικής Sir Simon Rattle, o οποίος αφήνει τη δική του σφραγίδα, δίνοντας πρόσθετη ποιότητα στη μουσική. Θα είναι η δεύτερη φορά που ασχολείται με τη μουσική μιας ταινίας, η πρώτη ήταν το 1989 όταν εκτέλεσε χρέη μαέστρου στη μουσική του Patrick Doyle για την ταινία του Kenneth Branagh “Henry V”.
• Για να ακούσετε κλίπ μουσικής και να δείτε βίντεο από την ηχογράφηση του soundtrack, επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα της ταινίας. Για τους κατόχους του αυθεντικού CD, υπάρχει ιδιαίτερη μεταχείριση καθώς μπορούν να εισέλθουν στην “exclusive area” και να κατεβάσουν δωρεάν ένα επιπλέον κομμάτι από τη μουσική της ταινίας με τον τίτλο “Experiment”.

To Have or not to Have?

O Jean-Baptiste Grenouille λέει την εξής φράση στην ταινία: “A man’s soul is in his smell”. Αν ισχύει αυτό, τότε η ψυχή μιας ταινίας δε μπορεί παρά να είναι στη μουσική της. Το soundtrack του “Perfume” είναι ένα μουσικό κατόρθωμα που προκαλεί το μέγιστο θαυμασμό. Γραμμένο από κάποιον που δεν είναι επαγγελματίας συνθέτης, είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πόσο καλό τελικά προέκυψε. Ποιοτική μουσική εκπληκτικής ατμόσφαιρας με αξιοπρόσεκτη χρήση βιολιού και φωνητικών κάθε είδους (χορωδία, soprano, boy soprano) που συνθέτουν ένα μελωδικό σύμπαν με πάθος και λυρισμό που αποκλείεται να σας αφήσει αδιάφορους.

Στον περιορισμένο αριθμό των σκηνοθετών που γράφουν μουσική, ο Tom Tykwer αποδεικνύεται ότι κατέχει τα πρωτεία, ξεπερνώντας ακόμη και την πολύ αξιόλογη δουλειά του Alejandro Amenabar για την ταινία “The Others”. Αναμφίβολα, το soundtrack του “Perfume” ήταν ένα από τα καλύτερα του 2006, αν όχι το καλύτερο! Μεθυστικά αρώματα… μεθυστική μουσική!

Tracklist

1. Prologue/The Highest Point (1:50)
2. Streets of Paris (3:10)
3. The Girl with the Plums (5:27)
4. Grenouille’s Childhood (5:16)
5. Distilling Roses (1:51)
6. The 13th Essence (2:29)
7. Lost Love (1:45)
8. Moorish Scents (5:14)
9. Meeting Laura (4:13)
10. The Method Works! (3:32)
11. Grasse in Panic (5:32)
12. Richis’s Escape (4:30)
13. Laura’s Murder (3:05)
14. Awaiting Execution (3:06)
15. The Perfume (5:31)
16. The Crowd Embrace (3:04)
17. Perfume/Distilled (7:11)
18. Epilogue/Leaving Grasse (3:00)