- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει νομοθεσία που θα συνδέει τις κρατικές επιδοτήσεις με την τοπική συναρμολόγηση των οχημάτων.
- Απαιτείται το 70% των εξαρτημάτων (εκτός μπαταρίας) να προέρχεται από την ΕΕ για να χαρακτηριστεί ένα όχημα επιλέξιμο.
- Μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Volkswagen και η Stellantis πιέζουν για πολιτικές τύπου «Buy European».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει τις επιδοτήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων με τον κανόνα «Πρώτα η Ευρώπη»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νομοθεσία που θα απαιτεί τα ηλεκτρικά οχήματα να συναρμολογούνται στην ΕΕ και να προμηθεύονται τουλάχιστον το 70 τοις εκατό των εξαρτημάτων τους τοπικά, προκειμένου να είναι επιλέξιμα για κρατικές επιδοτήσεις.
Αυτή η κίνηση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια επίσημη βιομηχανική πολιτική τύπου «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» (Buy European), την οποία ζήτησαν πρόσφατα η Volkswagen και η Stellantis.
Σχέδια για αυστηρότερα κριτήρια επιλεξιμότητας
Οι Financial Times αναφέρουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντάσσει νομοθεσία για να συνδέσει τα κρατικά κίνητρα αγοράς για νέα οχήματα με μπαταρία, υβριδικά και οχήματα κυψελών καυσίμου με τη συναρμολόγηση εντός της ΕΕ.
Σύμφωνα με το σχέδιο, μόνο τα οχήματα που κατασκευάζονται εντός του μπλοκ θα πληρούν τις προϋποθέσεις για επιδοτήσεις ή προγράμματα δημοσίων προμηθειών και μίσθωσης.
Οι Βρυξέλλες επιθυμούν επίσης τουλάχιστον το 70 τοις εκατό των εξαρτημάτων που δεν αφορούν την μπαταρία να κατασκευάζονται στην ΕΕ, με βάση την αξία τους.
Επιπλέον, αρκετά βασικά εξαρτήματα της μπαταρίας θα πρέπει να προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενισχύοντας περαιτέρω την τοπική αλυσίδα εφοδιασμού.
Το όριο του 70% βρίσκεται ακόμη σε αγκύλες στο προσχέδιο, που σημαίνει ότι το ποσοστό αυτό μπορεί να αναθεωρηθεί πριν την τελική ανακοίνωση.
Ο νόμος για τη βιομηχανική επιτάχυνση
Η Επιτροπή σχεδιάζει να δημοσιεύσει την Πράξη Βιομηχανικής Επιτάχυνσης (Industrial Accelerator Act), η οποία θα ενσωματώνει τους νέους κανόνες, στις 25 Φεβρουαρίου.
Οι Βρυξέλλες σκοπεύουν να επεκτείνουν τη νομοθεσία πέρα από τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, καλύπτοντας επίσης τις κατασκευές και τη βαριά βιομηχανία.
Η προτεινόμενη νομοθεσία στοχεύει στην προστασία των βιομηχανιών της ΕΕ, απαιτώντας να λαμβάνονται υπόψη οι εκπομπές CO₂ στις διαδικασίες δημοσίων προμηθειών.
Το σκεπτικό πίσω από αυτό είναι σαφές: ο μεταποιητικός τομέας της ΕΕ αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις από τον φθηνότερο κινεζικό ανταγωνισμό, τις υψηλές τιμές ενέργειας και το κόστος συμμόρφωσης με τις αυστηρές πρωτοβουλίες της Ένωσης για το κλίμα.
Πιέσεις από τις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες
Η πρωτοβουλία «Buy European» προέκυψε μετά από εντατικές προσπάθειες άσκησης πίεσης (lobbying), οι οποίες δεν περιορίστηκαν μόνο σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις.
Οι μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες της Ευρώπης, η Volkswagen και η Stellantis, έχουν πραγματοποιήσει δημόσια εκστρατεία υπέρ μιας τέτοιας πρωτοβουλίας.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο διευθύνων σύμβουλος της VW, Oliver Blume, και το στέλεχος της Stellantis, Antonio Filosa, έστειλαν κοινή ανοιχτή επιστολή ζητώντας να δοθεί προτεραιότητα στην εγχώρια παραγωγή στους κανονισμούς της ΕΕ για το κλίμα.
Η Κίνα κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά EV, γεγονός που αναγκάζει την Ευρώπη να λάβει μέτρα προστατευτισμού για την επιβίωση της δικής της βιομηχανίας.
Πρότειναν επίσης οικονομικά κίνητρα, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Κάθε ηλεκτρικό όχημα με μπαταρία ‘Made in Europe’ θα πρέπει να λαμβάνει μπόνους CO₂».
Διαφορετικές απόψεις εντός της βιομηχανίας
Η νέα πολιτική «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από την Κίνα και τις ΗΠΑ σε διάφορους τομείς.
Νόμοι όπως η Πράξη για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act – CRMA) έχουν ήδη εισαχθεί από την Επιτροπή, αλλά αυτοί προορίζονται να είναι μόνο η αρχή.
Ωστόσο, δεν υποστηρίζουν όλες οι τοπικές αυτοκινητοβιομηχανίες τέτοιες πολιτικές επιδοτήσεων, καθώς υπάρχουν φόβοι για αντίποινα και γραφειοκρατία.
Η BMW, για παράδειγμα, έχει προειδοποιήσει ότι αυτοί οι κανονισμοί θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περιττό κόστος και γραφειοκρατία.
Οι θέσεις των κατασκευαστών
| Κατασκευαστής | Θέση | Αιτιολογία |
|---|---|---|
| Volkswagen & Stellantis | Υπέρ | Προστασία από τον κινεζικό ανταγωνισμό, κίνητρα για τοπική παραγωγή. |
| BMW | Κατά | Φόβος για αυξημένο κόστος, γραφειοκρατία και εμπορικά αντίποινα. |
| Άλλοι Κατασκευαστές | Ζητούν Ευελιξία | Επέκταση του ορισμού «Made in Europe» σε Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ιαπωνία. |
Άλλοι κατασκευαστές, σύμφωνα με τους Financial Times, ζητούν έναν πιο ευέλικτο κανόνα «Made in Europe» που να εκτείνεται πέρα από την ΕΕ και να περιλαμβάνει κόμβους παραγωγής όπως η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και βασικούς εμπορικούς εταίρους όπως η Ιαπωνία.
Ανάλυση: οι προκλήσεις της νέας στρατηγικής και τι σημαίνει για την αγορά
Η στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς μια πιο προστατευτική πολιτική στον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων δεν είναι κεραυνός εν αιθρία, αλλά αποτελεί απάντηση σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο παγκόσμιο τοπίο.
Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου για το 70% των εξαρτημάτων δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και τις επιπτώσεις στην αγορά.
Ο κίνδυνος εμπορικού πολέμου
Η μεγαλύτερη ανησυχία που εκφράζουν αναλυτές της αγοράς είναι η πιθανότητα εμπορικών αντιποίνων από την Κίνα. Η ασιατική υπερδύναμη ελέγχει ένα τεράστιο μερίδιο της αλυσίδας εφοδιασμού μπαταριών και σπάνιων γαιών.
Εάν η ΕΕ αποκλείσει ουσιαστικά τα κινεζικά οχήματα από τις επιδοτήσεις, η Κίνα θα μπορούσε να απαντήσει περιορίζοντας τις εξαγωγές κρίσιμων υλικών που είναι απαραίτητα για την ευρωπαϊκή παραγωγή, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αυξήσεων στις τιμές.
Επιπτώσεις για τον καταναλωτή
Για τον μέσο Ευρωπαίο αγοραστή, η εξέλιξη αυτή έχει δύο όψεις. Από τη μία πλευρά, διασφαλίζεται ότι τα χρήματα των φορολογουμένων μένουν εντός της ευρωπαϊκής οικονομίας, στηρίζοντας θέσεις εργασίας.
Από την άλλη, ο περιορισμός του ανταγωνισμού μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές. Τα κινεζικά EV έχουν ασκήσει πίεση στις ευρωπαϊκές εταιρείες να ρίξουν τις τιμές τους.
Αν αυτή η πίεση αφαιρεθεί μέσω του αποκλεισμού από τις επιδοτήσεις, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες ίσως καθυστερήσουν την παραγωγή πιο προσιτών μοντέλων.
Οι καταναλωτές που σκοπεύουν να αγοράσουν EV το επόμενο διάστημα θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις ανακοινώσεις, καθώς οι λίστες επιλέξιμων οχημάτων για επιδότηση ενδέχεται να αλλάξουν δραστικά.
Η πραγματικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας
Το όριο του 70% είναι εξαιρετικά φιλόδοξο. Σήμερα, πολλά «ευρωπαϊκά» αυτοκίνητα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εξαρτήματα από την Ασία.
Η μετάβαση σε μια αλυσίδα εφοδιασμού που θα είναι κατά 70% τοπική απαιτεί τεράστιες επενδύσεις σε εργοστάσια και υποδομές, κάτι που δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη.
Υπάρχει ο κίνδυνος, βραχυπρόθεσμα, πολύ λίγα μοντέλα να πληρούν τις προϋποθέσεις, αφήνοντας τα κρατικά ταμεία επιδοτήσεων ανεκμετάλλευτα και επιβραδύνοντας την πράσινη μετάβαση.
Συμπέρασμα
Η Ευρώπη προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στους κλιματικούς στόχους και τη βιομηχανική επιβίωση.
Το αν το «Made in Europe» θα λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας ή ως τροχοπέδη στην υιοθέτηση της ηλεκτροκίνησης, θα εξαρτηθεί από την ευελιξία που θα δείξει η Επιτροπή στις τελικές διαπραγματεύσεις και από την ικανότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας να προσαρμοστεί γρήγορα στα νέα δεδομένα χωρίς να μετακυλήσει όλο το κόστος στους πολίτες.
