Thank You for Smoking (2005)

Πληροφορίες

• Είδος: Σατιρική μαύρη κωμωδία
• Σκηνοθεσία: Jason Reitman
• Ηθοποιοί: Aaron Eckhart, Maria Bello, Cameron Bright, Adam Brody, Sam Elliott, Katie Holmes, David Koechner, Rob Lowe, William H Macy, J K Simmons, Robert Duvall, Todd Louiso
• Διάρκεια: 92 λεπτά
• Ημερομηνία κυκλοφορίας: 9 Σεπτεμβρίου 2005
• Ελληνικός τίτλος: Ευχαριστώ για το κάπνισμα
• Παραγωγή: Fox Searchlight Pictures
• Γλώσσα: Αγγλικά
• Προϋπολογισμός ταινίας: 10 εκατομμύρια δολάρια
• Ακαθάριστα έσοδα: 39 εκατομμύρια δολάρια

Στο πλαίσιο στο οποίο κινείται η ταινία μπορεί άνετα να χαρακτηριστεί πολιτική, εν αντιθέσει με το φαίνεσθαι το οποίο ακολουθεί πιστά τα χνάρια μιας ανθρώπινης ιστορίας ρίχνοντας φως στον ψυχισμό ενός χαρακτήρα που έχει πλάσει το είναι του μέσα από την δουλειά του, ή μήπως έχει εντάξει την δουλειά του στο πλαίσιο του εαυτού του;

Το Thank You For Smoking είναι μια σάτιρα έξυπνη, ενεργητική και κοφτερή. Συμπεριλαμβάνει τα νοήματα και τις επιθέσεις και νύξεις της εκ των έσω δυναμώνοντας έτσι το μήνυμα της. Στόχος της το pro-smoking lobby, και κάνω χρήση της αμερικάνικης ορολογίας γιατί προσπαθώντας να το μεταφράσω ως «πολιτική ομάδα η οποία εξασκεί πίεση υπέρ του καπνίσματος και χρηματοδοτείται από τις μεγάλες καπνοβιομηχανίες» ναι μεν θα σας δώσει το νόημα αλλά θα χάσει πολλά στο πλαίσιο στο οποίο η έκφραση αυτή κινείται. Τα lobby ή πολιτικές ομάδες είναι μέρος του συνόλου της Αμερικανικής κουλτούρας και όχι μόνο της πολιτικής ζωής της χώρας. Με πολλά και εξωφρενικά σε πολιτική ισχύ lobby τα οποία όλα στηρίζονται από ένα μηχανισμό σε διαρκή εγρήγορση δεν είναι ιδιαιτέρως απορίας άξιο το ερώτημα περί της ποιότητας της πολιτικής.

Ξεκινώντας λοιπόν από αυτές τις βάσεις η ταινία εντάσσει το μήνυμα της στην πορεία ενός χαρακτήρα ο οποίος δουλεύει για ένα δήθεν ανεξάρτητο ινστιτούτο υπέρ του καπνίσματος (που είναι κοινό μυστικό το από που χρηματοδοτείται). Ο Nick Naylor (Aaron Eckhart) είναι εκπρόσωπος τύπου αυτού του ινστιτούτου. Κοινώς έχει κάνει τέχνη το πως να διαστρεβλώνει τα γεγονότα και να αλλάζει το μήνυμα με περίσσιο ενθουσιασμό, το πως να επηρεάζει τη γνώμη του κόσμου ασκώντας το ταλέντο και την υπέρμετρη εξυπνάδα του.

Η ταινία είναι πολύ έξυπνη και εξαιρετικά γραμμένη αποτυπώνοντας στο πανί αυτό που οπτικά μαρτυρά: πως δηλαδή μπορείς να κάνεις κάποιον να συμπαθήσει τον στόχο σου εάν συμπαθήσει εσένα τον ίδιο. Η πρώτη σκηνή της ταινίας είναι μάρτυρας αυτού του γεγονότος και όλη η υποπλοκή της βασίζεται εκεί. Στο προσωπικό στοιχείο, ο άνθρωπος και πατέρας Nick Naylor αντίθετα με κάποιο κλισέ είναι ευχαριστημένος με την δουλειά του και δεν αμφιταλαντεύεται και ούτε κυνηγιέται από προσωπικούς δαίμονες. Τα ταξίδι του δεν είναι να βρει τον εαυτό του αλλά να διδάξει στον γιο του την τέχνη της μαεστρίας του λέγειν.

Η ταινία είναι πολύ άρτια συγκροτημένη αλλά πάσχει από πολλά προβλήματα ρυθμού. Ξεκινά υπερβολικά δυναμικά για να μπορεί να χτίσει περαιτέρω κατά την διάρκεια της με αποτέλεσμα να αργοπορεί όχι στην ανάπτυξη της ιστορίας αλλά στην ανάπτυξη της εικόνας. Εκεί που διατηρείται ένα σταθερό επίπεδο είναι στις ερμηνείες, οι οποίες είναι αρκετά καλές και εντάσσονται στο εξαιρετικό πλαίσιο της οπτικής απλότητας αλλά δομικής πολυπλευρότητας το οποίο έχει γίνει κανόνας πια για ταινίες τέτοιου είδους.

Ένας από τους καλύτερους χαρακτήρες είναι ο Γερουσιαστής Ortolan Finistirre (William H Macy) στον οποίο συμπεριλαμβάνεται το πρότυπο ενός πολιτικού στην σημερινή Αμερική. Λιγότερο έξυπνος από τους lobbyists, πεισματάρης αλλά αναποτελεσματικός (όχι τόσο επειδή του λείπει η δυναμική αλλά επειδή στερείται πολιτικής δύναμης), στελεχωμένος με λιγότερα ικανό προσωπικό (στα lobby βρίσκονται τα καλά λεφτά) και πάνω απ’ όλα φαντασιώδης ανεξάρτητος.

Ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης Jason Reitman έχει χτίσει το δράμα του διακριτικά και επιδέξια και εντάσσει ορισμένες ευρεσιτεχνίες τις οποίες χρησιμοποιεί για να αποφύγει την εμπότιση επιπλέον διαλόγου σε μία ταινία που ήδη έχει περίσσιο. (Δείτε πόσοι άνθρωποι δεν καπνίζουν σε μία ταινία που μιλά για το κάπνισμα και θα καταλάβετε τι θέλω να πω).

Συνολικά η ταινία δουλεύει σαν σάτιρα άψογα, δεν ξύνει υπάρχουσες πληγές, χρησιμοποιεί τα όσα ήδη ξέρουμε γι’ αυτές για να ματώσει καινούργιες και πάνω απ’ όλα πριμοδοτεί τους χαρακτήρες της στα σωστά σημεία με δόσεις ειρωνείας και αυτοσαρκασμού. Καλοστημένη και αρκετά καλογραμμένη καταπιάνεται με ένα ζήτημα όπως το κάπνισμα χρησιμοποιώντας όλες τις παραμέτρους του υπέρ της και αν μη τι άλλο διασκεδάζει και διδάσκει μαζί, ένας σπάνιος συνδυασμός.

Δείτε παρακάτω το trailer της ταινίας Thank You for Smoking (2005).