Battle of Britain (soundtrack)

• Σύνθεση Μουσικής: Ron Goodwin, Sir William Walton
• Εκτέλεση Μουσικής: Ron Goodwin, Sir Malcolm Arnold
• Κυκλοφορία CD: Varese Sarabande, 2004
• Συνολική Διάρκεια CD: 59 λεπτά
• Εύρεση CD στην Αγορά: Εύκολη
• Είδος Tαινίας: Πολεμική

Ο συνθέτης Ron Goodwin υπήρξε ένας από τους γνωστότερους Βρετανούς συνθέτες. Μπορεί η φήμη του να μην ήταν τόσο διαδεδομένη στην Αμερική ή την υπόλοιπη Ευρώπη, ωστόσο, στη γενέτειρά του το όνομά του ήταν, είναι και θα είναι για πάντα συνδεδεμένο με μερικές από τις καλύτερες και ομορφότερες μουσικές που γράφτηκαν για τον αγγλικό και όχι μόνο κινηματογράφο.

Από όλα τα κινηματογραφικά είδη για τα οποία είχε γράψει μουσική, ο Ron Goodwin είναι περισσότερο γνωστός για τις πολεμικές του ταινίες και όχι άδικα. Πριν ασχοληθεί με τη μουσική της πανάκριβης παραγωγής Battle of Britain, είχε ήδη καταφέρει να θεωρείται η καλύτερη επιλογή για τη μουσική μιας πολεμικής ταινίας. Είχαν προηγηθεί οι ταινίες 633 Squadron (1963), Operation Crossbow (1965) και Where Eagles Dare (1968), για τις οποίες ο συνθέτης έγραψε εξαιρετικά πατριωτικά – στρατιωτικά θέματα.

Η ταινία Battle of Britain (1969) δεν ήταν μια συνηθισμένη διαδικασία απασχόλησης για το συνθέτη. Ο Ron Goodwin δεν ήταν η αρχική επιλογή για τη μουσική της ταινίας. Χρέη συνθέτη είχε αναλάβει από νωρίς ο μεγάλος Βρετανός κλασικός δημιουργός Sir William Walton, που ενίοτε έγραφε και μουσική για ταινίες. Ένα μήνα λοιπόν πριν από την κυκλοφορία της ταινίας στους κινηματογράφους, οι υπεύθυνοι της United Artists έκριναν πως η μουσική που είχε η ταινία δεν της ταίριαζε όσο θα έπρεπε και απέρριψαν ό,τι έγραψε ο Walton.

Ένας επιπλέον λόγος ήταν η πολύ μικρή διάρκεια του soundtrack και η πεποίθησή τους ότι δε θα είχε εμπορική απήχηση. Αυτό είχε σα συνέπεια να στραφούν στο βετεράνο των πολεμικών ταινιών Ron Goodwin, ο οποίος έγραψε μουσική διπλάσια σε διάρκεια από του Walton και σε χρόνο ρεκόρ, σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες!

Παρόλο που είχε ελάχιστο χρόνο για να γράψει τη μουσική της ταινίας ο Goodwin, έφερε σε πέρας την πράγματι δύσκολη αποστολή με ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα. Η ταινία είχε δύο εξαιρετικά θέματα, ένα για κάθεμία από τις αντίπαλες πλευρές, τους Γερμανούς και τους Βρετανούς. Το κομμάτι “Aces High March” (#2) που χρησίμευσε στους τίτλους αρχής έχει το στρατιωτικό march της γερμανικής αεροπορίας Luftwaffe.

Το ηρωϊκό θέμα της βρετανικής αεροπορίας R.A.F. είναι αυτό που προλογίζει το CD στο κομμάτι “Battle of Britain Theme” (#1). Στην ταινία θα ακουστεί σε μία από τις πρώτες εναέριες συμπλοκές που θα βγάλει ηττημένους τους Γερμανούς. Μία ακόμη πιο δυνατή εκτέλεση του θέματος θα έχουμε στο κομμάτι “Battle of Britain Theme – End Title” (#19) που φιλοξενείται στους τίτλους τέλους της ταινίας και αποτελεί το κορυφαίο κομμάτι του CD.

Αναμφισβήτητα, ένα από τα πατριωτικότερα θέματα που έχετε ακούσει και συγκαταλέγεται στα καλύτερα κομμάτια της μουσικής κληρονομιάς που άφησε πίσω του ο συνθέτης. Σύντομες παρεμβάσεις του θέματος αυτού υπάρχουν διάσπαρτες στο soundtrack και στόχος τους είναι η απόδοση του ηρωϊσμού των Βρετανών αεροπόρων. Επιπλέον, υπάρχει και ένα πολύ όμορφο θέμα με έγχορδα που το ακούμε ολοκληρωμένο στο κομμάτι “Work and Play” (#4) και αναφέρεται στις στιγμές ανάπαυλας των Βρετανών αεροπόρων.

Η αρχική πρόθεση των υπευθύνων της παραγωγής ήταν να αντικατασταθεί ολόκληρη η μουσική του Sir William Walton, όμως δεν υπολόγισαν στον απροσδόκητο παράγοντα που λεγόταν Sir Lawrence Olivier, το βετεράνο ηθοποιό και πρωταγωνιστή της ταινίας. Από την αρχή ήταν αντίθετος στην αντικατάσταση της μουσικής του στενού του συνεργάτη Sir William Walton (είχαν συνεργαστεί στις ταινίες William III, Henry V και Hamlet).

Όταν τελικά απορρίφθηκε η μουσική του Walton, απείλησε πως αν δεν κατέληγε κάποιο τμήμα της στην ταινία θα απέσυρε το όνομά του από τους τίτλους της! Για να αποφευχθούν τα χειρότερα, παραγωγός και σκηνοθέτης δέχτηκαν το συμβιβασμό και έτσι στην ταινία συμπεριλήφθηκε ένα κομμάτι από τη μουσική του Walton, το “Battle in the Air” (#17). Πρόκειται για το πιο σημαντικό κομμάτι από τη μουσική που έγραψε για την ταινία ο συνθέτης, μετά το δικό του κεντρικό march.

Η τελευταία και μεγαλύτερη εναέρια συμπλοκή των R.A.F. και Luftwaffe προς το τέλος της ταινίας συνοδεύεται από αυτό το κομμάτι. Η πάλη των Βρετανών αεροπόρων για την απόκρουση του υπεράριθμου εχθρού αποδίδεται με άριστο τρόπο στη μουσική. Εδώ, ο Walton δε γράφει ένα κομμάτι δράσης, αντίθετα η μουσική του αντιπροσωπεύει την ψυχολογική κατάσταση των Βρετανών και όχι μόνο αυτών κατά τη διάρκεια της αερομαχίας και τις συνεχείς μεταπτώσεις της.

Ένταση, πίεση, αγωνία και πάλη για τη νίκη πηγάζει μέσα από το μικρό αυτό μουσικό αριστούργημα που αναλαμβάνει να εκφράσει κατά αποκλειστικότητα τα συναισθήματα των μαχόμενων πιλότων, μιας και όσο διαρκεί η αερομαχία ο μοναδικός ήχος που ακούγεται είναι η μουσική του Sir William Walton! Χωρίς τους κρότους των εκρήξεων, χωρίς τη φασαρία από τις μηχανές των αεροπλάνων, χωρίς τις συνομιλίες των πιλότων. Από τις πλέον χαρακτηριστικές στιγμές στη σχέση εικόνας και μουσικής που έχουμε δει σε ταινία!

Το υπόλοιπο soundtrack του Sir William Walton δεν υστερεί σε τίποτα σε σχέση με του Ron Goodwin. Η ύπαρξη δύο θεμάτων στη μουσική του Goodwin, κάνουν τη μουσική του Walton λιγότερο πλούσια σε θεματικό υλικό, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν μπορείς να τη χαρακτηρίσεις κατώτερη ή λιγότερο καλή από αυτή του Goodwin. Κυρίαρχο θέμα της, το θέμα για τη Luftwaffe στο κομμάτι “March Introduction & Battle of Britain March” (#20).

Λιγότερο στρατιωτικό σε ατμόσφαιρα από του Goodwin αλλά εξίσου καταπληκτικό σαν θέμα, επρόκειτο να επαναληφθεί στους τίτλους τέλους με μια ελαφρώς πιο δυναμική εκτέλεση. Ο λόγος για το κομμάτι “Finale: Battle of Britain March” (#28) που μάλιστα είχε χρησιμοποιηθεί στο κινηματογραφικό trailer της ταινίας με πολύ καλά αποτελέσματα, πριν ακόμη συμβούν όλα όσα αναφέραμε νωρίτερα και απορριφθεί η μουσική του Sir William Walton.

Η ουσιαστική διαφορά των δύο soundtrack εντοπίζεται στο ότι η μουσική του Walton ακούγεται λιγότερο πολεμική απο όσο θα έπρεπε και προφανώς από όσο θα ήθελαν οι υπεύθυνοι της παραγωγής. Ακούγοντας το soundtrack του Ron Goodwin, είναι ξεκάθαρο πως αυτό ήθελαν, κάτι έντονα πατριωτικό, κάτι πιο κοντά στο κλίμα της εποχής και του πολέμου. Η μουσική του Walton όσο καλή ή σύνθετη κι αν ήταν ως σύνθεση, δεν ικανοποίησε αυτή τη σημαντικότατη παράμετρο.

Η κυκλοφορία της μουσικής από την ταινία Battle of Britain είναι από τις πιο σημαντικές των τελευταίων ετών για ένα απλούστατο λόγο: στο ίδιο CD θα βρείτε και τα δύο soundtrack που γράφτηκαν για την ταινία! Κάτι τέτοιο είναι πράγματι σπάνιο και στην περίπτωση αυτή έχουμε να απολαύσουμε δύο πολύ καλά soundtrack, όχι ένα καλό και ένα μέτριο ή αδιάφορο. Πρόκειται για μία σπάνια ευκαιρία να δει κανείς την προσέγγιση δύο συνθετών για την ίδια ταινία. H ισχυρή θεματική ταυτότητα και στα δύο soundtrack είναι το μεγαλύτερο κίνητρο για την απόκτηση του CD. Μια κυκλοφορία που επιβάλλεται να αποκτήσει όποιος ασχολείται με την κινηματογραφική μουσική.

Battle of Britain (soundtrack)

Ron Goodwin Soundtrack

1. Battle of Britain Theme (1:23)
2. Aces High March (3:32)
3. The Lull Before the Storm (1:37)
4. Work and Play (2:28)
5. Death and Destruction (1:23)
6. Briefing the Luftwaffe (1:15)
7. Prelude to Battle (3:21)
8. Victory Assured (2:13)
9. Defeat (1:25)
10. Hitler’s Headquarters (0:55)
11. Return to Base (0:46)
12. Threat (1:23)
13. Civilian Tragedy (1:08)
14. Offensive Build-Up (3:43)
15. Attack (0:59)
16. Personal Tragedy (0:45)
17. Battle in the Air (4:51) – Σύνθεση Sir William Walton
18. Absent Friends (1:04)
19. Battle of Britain Theme – End Title (2:55)

Sir William Walton Soundtrack

20. March Introduction & Battle of Britain March (2:18)
21. The Young Siegfrieds (1:22)
22. Luftwaffe Victory (1:18)
23. The Few Fight Back (1:53)
24. Cat and Mouse (2:51)
25. Scherzo “Gay Berlin” (1:18)
26. Dogfight (1:29)
27. Scramble!/Battle in the Air (5:39)
28. Finale: Battle of Britain March (2:27)