Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (soundtrack)

Πληροφορίες

• Σύνθεση, Εκτέλεση και Παραγωγή Μουσικής: John Williams, The London Symphony Orchestra
• Κυκλοφορία CD: Sony Classical, 1999
• Συνολική Διάρκεια CD: 74 λεπτά
• Είδος Tαινίας: Περιπέτεια Επιστημονικής Φαντασίας

Μάιος του 1999. Οι κινηματογράφοι ανά τον κόσμο υποδέχονται με τυμπανοκρουσίες την πρώτη ταινία Star Wars μετά το 1983, όταν προβλήθηκε η τελευταία ταινία της αρχικής τριλογίας Star Wars Episode VI: The Return of the Jedi. O George Lucas επιστρέφει για να διηγηθεί την τραγική ιστορία του Darth Vader και μαζί του θα ήταν αδιανόητο να μην επέστρεφε στα μουσικά του καθήκοντα και ο John Williams. Με δεδομένη την ασύλληπτη επιτυχία της μουσικής του για την πρώτη (χρονολογικά) τριλογία, η προσμονή για τη μουσική της Αόρατης Απειλής πραγματικά δεν είχε προηγούμενο!

Η πρώτη ταινία της νέας Star Wars τριλογίας είναι κατά γενική παραδοχή η λιγότερο σοβαρή. Για την ακρίβεια, θα τη χαρακτηρίζαμε εφηβική σε σχέση με τις άλλες ταινίες, ωστόσο από κάπου έπρεπε να ξεκινήσει η διήγηση της ιστορίας του κεντρικού προσώπου ολόκληρης της εξαλογίας. Όσο μη ικανοποιητική κι αν ήταν, ήταν πάνω απ’ όλα μια ταινία Star Wars και ο John Williams τις έδωσε μια ιδιαίτερα αποδοτική και ενδιαφέρουσα μουσική συνοδεία καθιστώντας τη τελικά μια ανεκτή κινηματογραφική εμπειρία. Οι διαφοροποιήσεις σε σχέση με τη μουσική της πρώτης τριλογίας δεν είναι λίγες και δείχνουν τη διάθεση του συνθέτη να δοκιμάσει καινούριες ιδέες.

Πιστό στη συνήθη δομή ενός Star Wars soundtrack, το CD ξεκινάει με το θρυλικό march ενός γαλαξία far far away. Είναι περιττό να μπει κανείς στον κόπο να περιγράψει αυτό το θέμα, μιας και πρόκειται για ένα από τα πλεον γνωστά και αναγνωρίσιμα στην ιστορία του κινηματογράφου! Τη σκυτάλη παίρνει το κομμάτι “Duel of the Fates (#2)”, όπου έχουμε το βασικό θέμα της ταινίας και αυτό είναι ένα χορωδιακό. Για πρώτη φορά σε ταινία Star Wars χρησιμοποιείται χορωδία σε τέτοια έκταση!

Ως γνωστόν, ελάχιστη χρήση της είχαμε μόνο στην Επιστοφή των Τζεντάι (στο θέμα του Αυτοκράτορα). Στην Αόρατη Απειλή έχουμε εκτεταμένη χρήση της χορωδίας στο δεύτερο μισό της ταινίας και ειδικά στην τελική αναμέτρηση των Darth Maul, Obi Wan Kenobi και Qui-Gon Jin. Ο συνθέτης γράφει ένα δυνατό και επιβλητικό χορωδιακό, χρησιμοποιώντας της σανσκριτική διάλεκτο, με σκοτεινό χαρακτήρα σε επικό φόντο.

Το δεύτερο και δευτερεύον σε σημασία θέμα της ταινίας το ακούμε στο κομμάτι “Anakin’s Theme” (#3) και είναι αφιερωμένο στον μικρό Anakin Skywalker, μία όμορφη συναισθηματική μελωδία με διακριτικά τα σημάδια της μοίρας που τον περιμένει και της τραγικής του κατάληξης. Αυτά είναι τα δύο κεντρικά θέματα της ταινίας και στα κομμάτια που αναφέρθηκαν ότι ακούγονται υπάρχουν στην ολοκληρωμένη τους μορφή (concert version), την οποία ετοίμασε για το CD ο συνθέτης. Στην ταινία ακούγονται μόνο αποσπασματικά, ανάλογα με τις ανάγκες των σκηνών που συνοδεύουν.

Δυο επιπλέον χαρακτηριστικά στοιχεία του soundtrack που το διαφοροποιούν από την παλιά τριλογία είναι η ατμόσφαιρα της δράσης και οι ανάλαφρες κωμικές στιγμές του. Ξεκινώντας από τις τελευταίες, η εμφάνιση του χαρακτήρα Jar Jar που ενόχλησε ιδιαίτερα τους Star Wars fans, ήταν η κωμική πινελιά στην ταινία. Η μουσική που τον περιέβαλε ήταν ανάλογης ατμόσφαιρας και αποδιοργάνωνε κάπως το σύνολο, χάλαγε τη συνοχή της μουσικής γιατί δεν έδενε με την υπόλοιπη. Μερικές ακόμη αδιάφορες στιγμές στη μουσική της Αόρατης Απειλής είχαμε και σε άλλα σημεία που συνοψίζονται στα κομμάτια “Passage Through the Planet Core” (#10), “Watto’s Deal and Kids at Play” (#11) και “The Arrival at Tatooine…” (#7).

Aπό την άλλη πλευρά, η μουσική της Αόρατης Απειλής είχε μπόλικη δράση που συνεχώς κράταγε αμείωτο το ενδιαφέρον του ακροατή, ωστόσο την προσδιόριζε ένα ιδιαίτερο γνώρισμα που δεν το είχε η δράση της παλιάς τριλογίας: ο χαρακτήρας της απέχει αρκετά από τη σοβαρή και στιβαρή προσέγγιση των A New Hope, The Empire Strikes Back και The Return of the Jedi. Έχει μια πιο ανάλαφρη και χαριτωμένη τάση που δεν περιμένει κανείς πως θα άκουγε σε ταινία Star Wars, όμως, αυτό δε μειώνει σημαντικά την ομορφιά της και το ρόλο που επιτελούσε μέσα στην ταινία.

Δείγματα ικανοποιητικότατης δράσης παίρνουμε στα κομμάτια “The Sith Spacecraft and The Droid Battle” (#5), “Anakin Defeats Sebulba” (#9) και “ Panaka and the Queen’s Protectors” (12). Μέγιστου δραματικού αντίκτυπου είναι το κομμάτι “…Qui-Gon’s Funeral” (#16) όπου η χορωδία ερμηνεύει ένα θρήνο για τον Qui-Gon Jin (Liam Neeson) στη σκηνή της πυράς της σωρού του.

To τελευταίο κομμάτι του CD συνοψίζει της βασικές στιγμές που έχουν προηγηθεί. Ξεκινάει με ένα παιδικό march από τον εορτασμό στο τέλος της ταινίας και συνεχίζει με το κλασικό Star Wars March στην έκδοση των τίτλων τέλους. Τη σκυτάλη παίρνει το Duel of the Fates και το θέμα του μικρού Αnakin. Έτσι τελειώνει η πρώτη μουσική περιπλάνηση της τρεχουσας Star Wars τριλογίας.

To Have or not to Have?

Δεν θα ήταν καθόλου ανακριβές ή υπερβολικό αν λέγαμε ότι το soundtrack του The Phantom Menace ήταν το πιο αναμενόμενο στην ιστορία του κινηματογράφου! Ο John Williams, ένας συνθέτης κύρους και τεράστιων δυνατοτήτων, έδωσε στην ταινία του George Lucas την καλύτερη δυνατή μουσική επένδυση, εμπλουτίζοντάς τη με δυνατά θέματα (όπως το Duel of the Fates).

Πιθανές συγκρίσεις με τη μουσική της παλιάς τριλογίας δε θα βγουν προς όφελος της μουσικής του The Phantom Menace, όμως μια τέτοια σύγκριση ίσως να ήταν άδικη. Βεβαίως και δεν φτάνει τα δυσθεώρητα ποιοτικά επίπεδα των A New Hope, The Empire Strikes Back και The Return of the Jedi, αλλά από την άλλη είναι ό,τι καλύτερο μπορούσε να έχει από μουσικής άποψης η χειρότερη ταινία Star Wars αυτού του γαλαξία!

Στη φιλμογραφία του συνθέτη δεν κατέχει μια από τις κορυφαίες θέσεις. Σίγουρα, όμως, βρίσκεται στην αμέσως κατώτερη βαθμίδα, αυτή των πολύ καλών ή πολύ ικανοποιητικών μουσικών που έχει γράψει. Μια αυτονόητη αγορά για τους fans των ταινιών Star Wars και μια πολύ αξιόλογη αγορά για τους fans της κινηματογραφικής μουσικής γενικότερα.

Trivia

• Tα λόγια που τραγουδάει η χορωδία στο κομμάτι “Duel of the Fates (#2) προέρχονται από ένα κέλτικο ποίημα με τον τίτλο “Cad Goddeu” (“Battle of the Trees”). To ποίημα μεταφράστηκε σε διάφορες γλώσσες πριν ο συνθέτης προτιμήσει την έκδοση στη σανσκριτική διάλεκτο.

Tracklist

1. Star Wars Main Title and The Arrival at Naboo (2:55)
2. Duel of the Fates (4:14)
3. Anakin’s Theme (3:09)
4. Jar Jar’s Introduction and The Swim to Otoh Gunga (5:07)
5. The Sith Spacecraft and The Droid Battle (2:37)
6. The Trip to the Naboo Temple and The Audience with Boss Nass (4:07)
7. The Arrival at Tatooine and The Flag Parade (4:04)
8. He Is the Chosen One (3:53)
9. Anakin Defeats Sebulba (4:24)
10. Passage Through the Planet Core (4:48)
11. Watto’s Deal and Kids at Play (4:57)
12. Panaka and the Queen’s Protectors (3:24)
13. Queen Amidala and The Naboo Palace (4:51)
14. The Droid Invasion and The Appearance of Darth Maul (5:14)
15. Qui-Gon’s Noble End (3:48)
16. The High Council Meeting and Qui-Gon’s Funeral (3:09)
17. Augie’s Municipal Band and End Credits (9:37)