Memoirs of a Geisha (soundtrack)

Πληροφορίες

• Σύνθεση, Εκτέλεση και Παραγωγή Μουσικής: John Williams
• Κυκλοφορία CD: Sony Classical, 2005
• Συνολική Διάρκεια CD: 61 λεπτά
• Είδος Tαινίας: Δραματική

Το 2005 ήταν μία από τις πιο παραγωγικές χρονιές στην καριέρα του συνθέτη John Williams. Ξεκίνησε με το τελευταίο ταξίδι σε ένα μουσικό γαλαξία far far away, με το εκπληκτικό soundtrack του Star Wars Episode III: Revenge of the Sith, συνέχισε με το απογοητευτικό War of the Worlds και τελείωσε με άλλα δύο soundtracks, αυτά των ταινιών Memoirs of a Geisha και Munich.

Από αυτές τις τέσσερις εκ διαμέτρου αντίθετες σε ατμόσφαιρα δουλειές, οι Αναμνήσεις μιας Γκέισας αποτελούν ένα σταθμό στην καριέρα του John Williams, γιατί για πρώτη φορά ασχολείται σε ταινία του με τη μουσική κουλτούρα της Ιαπωνίας. Αυτό είχε ως συνέπεια τη γνωριμία του συνθέτη με αρκετά παραδοσιακά όργανα της Κίνας ή της Ιαπωνίας, που τα ακούμε για πρώτη φορά σε κάποια δουλειά του.

Ο John Williams είδε τις Αναμνήσεις μιας Γκέισας σαν μια συναρπαστική πρόκληση, μια καλλιτεχνική δοκιμασία για τον ίδιο και τις δυνατότητές του ως συνθέτη. Η δημιουργική δοκιμασία που ανέλαβε να φέρει σε πέρας είχε διπλή υπόσταση: αφενός τον τρόπο προσέγγισης της μουσική επένδυσης που θα είχε η ταινία και αφετέρου το πώς θα ενσωματωθεί σε αυτόν το ιαπωνέζικο στοιχείο διαμέσου ποικίλων οργάνων.

Ως προς το πρώτο, η μοναχική φύση της Sayuri (Ziyi Zhang) ώθησε το συνθέτη να γράψει ένα λακωνικό θέμα μακριά από τα συνήθη μακρόσυρτα πομπώδη δραματικά θέματα που έχει συνθέσει γι άλλες ταινίες. Επιπλέον, για τον ίδιο λόγο, ως κύριο όργανο του θέματος επέλεξε το τσέλο, που είναι η φωνή της Sayuri στην ταινία. Απεικονίζει με δραματικό ύφος τη μοναξιά και την απομόνωση που γνώρισε στη ζωή της.

Με το θέμα της Sayuri ξεκινάει το CD στο κομμάτι “Sayuri’s Theme” (#1). Πίσω από τους ήχους του τσέλο κρύβετε ο διεθνούς φήμης τσελίστας Yo Yo Ma που είχε συνεργαστεί ξανά με τον John Williams στη μουσική της ταινίας “Seven Years in Tibet” (1997). Εκτός από το θέμα της Sayuri και το τσέλο του, υπάρχει ένα δευτερεύον θέμα που αφορά τον Chairman (Ken Watanabe) και το ακούμε στο “The Chairman’s Waltz” (#8).

H ζωή της Sayuri στιγματίστηκε για πάντα από την πρώτη της συνάτηση με τον Chairman και την τρυφερότητα που της έδειξε, όταν ακόμη ήταν μικρό κορίτσι. Το μουσικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον Chairman είναι το βιολί, που κυριαρχεί σε ένα θλιμμένο βάλς που είναι, ωστόσο, εμποτισμένο με τρυφερότητα και καλοσύνη. Το δοξάρι όρισε ο υπεύθυνος για τα σόλο βιολιού της Λίστας του Σίντλερ, όπου είχε και εκεί συνεργαστεί με τον Williams, o Itzhak Perlman.

H μεγαλύτερη πρόκληση για τον John Williams στη μουσική του Memoirs of a Geisha ήταν η ιαπωνική χροιά της μουσικής, μιας και ποτέ άλλοτε δεν έτυχε να ασχοληθεί με αυτό το είδος. Στο soundtrack ακούμε διάφορα παραδοσιακά όργανα της Ανατολής, όπως το koto με τις 13 χορδές του, το φημισμένο φλάουτο shakuhachi, το erhu που ο ήχος του είναι κάτι ανάμεσα σε βιολί και ανθρώπινη φωνή κ.α. Επειδή ο συγχρονισμός της ορχήστρας με όλα αυτά τα όργανα δεν ήταν πάντα εύκολος, κάποιες φορές έπρεπε να ηχογραφηθούν ξεχωριστά από αυτή και μετά να ενσωματωθούν σε αυτή.

Για τη μουσική των περισσότερων κομματιών του CD αφιερώνεται μικρός αριθμός οργάνων με αρκετά σόλο, κάτι που διαμορφώνει τη γενική ατμόσφαιρα του soundtrack σε συγκρατημένα επίπεδα. Κομμάτια όπως τα “The Journey to the Hanamachi” (#2), “Dr Crab’s Prize” (#11) και “A Dream Discarded” (#17) ελαφρώς κακοφωνίζουν και μας αφήνουν αδιάφορους μιας και ακούγονται κυρίως ιαπωνέζικα όργανα. Όμως, υπάρχουν και άλλα, όπως το “Going to School” (#3) που φέρουν ιαπωνέζικες συνθέσεις που έχουν έμπνευση και γνήσια ασιατική ταυτότητα.

Το θέμα της Sayuri ξεχωρίζει σε δύο από τα πιο όμορφα κομμάτια του CD, στην concert version των τίτλων τέλους στο κομμάτι “Sayuri’s Theme – End Credits” (#18) και στο “Becoming a Geisha” (#6). Εδώ έχουμε τις σκηνές της ταινίας όπου η Sayuri εκπαιδεύεται για να γίνει γκέισα από την Μameha (Michelle Yoeh), όπου οι εικόνες όπως διαδέχεται η μία την άλλη με αυτό το εκπληκτικό μοντάζ, έχουν δέσει με τόση αρμονία με τη μουσική του Williams που το αποτέλεσμα ήταν σαγηνευτικό.

Το θέμα της Sayuri επαναλαμβάνεται άλλοτε από σόλο τσέλο και άλλοτε από ευρύτερα τμήματα της ορχήστρας, ενώ στη μέση περίπου του κομματιού ακούμε το μουσικό συμβολισμό της θυσίας της Chiyo για μια νέα ζωή που δε θα έχει τίποτα κοινό με το παρελθόν της και της μετάλλαξής της στην Sayuri, την πιο θελκτική γκέισα.

Αυτή η μουσική κάθαρσή της δίνεται με τη χρήση κρουστών που διακόπτουν το θέμα της καθώς ακούμε το “Becoming a Geisha” (#6). Από την ορχήστρα, τα πνευστά είναι εκείνα που χρησιμοποιούνται από ελάχιστα έως σχεδόν καθόλου στο soundtrack του Memoirs of a Geisha. Μόνο στο κομμάτι “Confluence” (#16) θα τα ακούσουμε, όταν η ορχήστρα στο σύνολό της θα κάνει τη μόνη εμφάνισή της στο CD για να εκφράσει τη συγκίνηση της αποκάλυψης στο τέλος της ταινίας.

Trivia

• Οι Αναμνήσεις μιας Γκέισας ήταν η μία εκ των δύο υποψηφιοτήτων του John Williams στα όσκαρ της χρονιάς. Η άλλη ήταν η μουσική του για την ταινία Munich του Steven Spielberg. Καμία από τις δύο, όμως, δε στέφθηκε νικήτρια! Το όσκαρ δόθηκε κατά αδιανόητο τρόπο στη μουσική της ταινίας Brokeback Mountain του Gustavo Santaolalla.
• Κατά προφητικό τρόπο, δύο χρόνια πριν αρχίσουν τα γυρίσματα της ταινίας, ο John Williams είχε στείλει το βιβλίο “Memoirs of a Geisha” στον Υο Υο Μa με το σχόλιο ότι ίσως κάποια μέρα να γινόταν ταινία και να εργάζονταν στη μουσική της. Ο John Williams είχε λατρέψει το βιβλίο και όταν έμαθε πως πρόκειται να γίνει ταινία, έλεγε σε όλους πόσο πολύ θα ήθελε να γράψει της μουσική της. Όταν πρωτοσυναντήθηκαν σκηνοθέτης και συνθέτης, ο John Williams είπε στον Rob Marshall ότι έως τότε στην καριέρα του ποτέ δεν είχε ζητήσει να γράψει τη μουσική μιας ταινίας! Για τις Αναμνήσεις μιας Γκέισας θα το έκανε!

To Have or not to Have?

Οι Αναμνήσεις μιας Γκέισας αποτέλεσαν μια πολύ ενδιαφέρουσα και ξεχωριστή προσθήκη στη φιλμογραφία του John Williams. Ήταν η πρώτη φορά που καταπιάστηκε με την ιαπωνέζικη μουσική και τα αποτελέσματα δε θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν λιγότερο από περίφημα. Η επιλογή της ταύτισης συγκεκριμένων μουσικών οργάνων με χαρακτήρες της ταινίας έδωσε ταυτότητα στη μουσική του, επιπλέον απο εκείνη που απέκτησε αυτή από τα πολυάριθμα όργανα της Ανατολής. Όταν η μουσική υπηρετεί τόσο εύστοχα την εικόνα και μπορεί να πει τόσα πολλά χωρίς αυτή, τότε μπορεί να υπάρξει μεγαλύτερο κοπλιμέντο γι’ αυτή;

Tracklist

1. Sayuri’s Theme (1:31)
2. The Journey to the Hanamachi (4:06)
3. Going to School (2:42)
4. Brush on Silk (2:31)
5. Chiyo’s Prayer (3:36)
6. Becoming a Geisha (4:52)
7. Finding Satsu (3:44)
8. The Chairman’s Waltz (2:39)
9. The Rooftops of the Hanamachi (3:49)
10. The Garden Meeting (2:44)
11. Dr Crab’s Prize (2:18)
12. Destiny’s Path (3:20)
13. A New Name… A New Life (3:33)
14. The Fire Scene and the Coming of War (6:48)
15. As the Water… (2:01)
16. Confluence (3:42)
17. A Dream Discarded (2:00)
18. Sayuri’s Theme – End Credits (5:06)