Sky Captain and the World of Tomorrow (soundtrack)

• Σύνθεση, Εκτέλεση και Παραγωγή Μουσικής: Edward Shearmur
• Κυκλοφορία: Sony Classical, 2004
• Συνολική Διάρκεια CD: 57 λεπτά
• Εύρεση CD στην Αγορά: Εύκολη
• Είδος Tαινίας: Περιπέτεια

Ένας συνθέτης που είναι πραγματικά ταλαντούχος, θα έχει ποικίλες αφορμές για να γράψει κάτι καλό – αξιόλογο, όμως, θα έρθει και εκείνη η στιγμή που μία δουλειά του θα κάνει τη μεγάλη έκπληξη και θα δώσει κύρος στο συνθέτη. Με άλλα λόγια, θα τον ανεβάσει στη συνείδηση κοινού και κριτικών και θα τον κάνει συνθέτη πρώτης κατηγορίας. Στην περίπτωση του συνθέτη Edward Shearmur υπάρχουν μερικές ικανοποιητικές δουλειές στη φιλμογραφία του, με πιο όμορφη ίσως το soundtrack της ταινίας “The Count of Monte Cristo”, αλλά το soundtrack που είχε το μεγαλύτερο αντίκτυπο στο κινηματογραφικό στερέωμα έως τώρα ήταν της ταινίας “Sky Captain and the World of Tomorrow”.

H απολύτως ορχηστρική σφραγίδα του είναι μία από τις πρώτες μουσικές εκπλήξεις της χρονιάς. Ενδεικτικό της αφοσίωσης και της σκληρής δουλειάς του, ένα αποτέλεσμα που φέρνει στη μνήμη μας τις καλύτερες δουλειές της δεκαετίας του ’70 και του ’80 από τους κυρίαρχους της ορχηστρικής μουσικής εκείνης της περιόδου John Williams και Jerry Goldsmith.

Από τις πρώτες συζητήσεις που είχε ο σκηνοθέτης με τον Edward Shearmur, έγινε ξεκάθαρη η προσέγγιση που θα ταίριαζε στην ταινία, ένα εξ’ ολοκλήρου ορχηστρικό ντύσιμο με ηρωϊκές διαθέσεις και έντονη θεματική ταυτότητα. Και ως προς την αποστολή – απαίτηση αυτή, ο συνθέτης υπήρξε καθ’ όλα συνεπής. Διευθύνοντας την London Metropolitan Orchestra με τα 135 μέλη της σε απαρτία, δημιούργησε ένα soundtrack πελώριο σε ορχηστρικό ήχο, με γρήγορο ρυθμό και δράση που δε λαχανιάζει ούτε στιγμή. Όλα αυτά έγιναν αισθητά από τον θεατή που παρακολούθησε την ταινία και έπαιξαν καίριο ρόλο στη διαμόρφωση της εντυπωσιακής και συνάμα ξεχωριστής ατμόσφαιρας που είχε.

Πρόθεση του συνθέτη ήταν να δώσει έναν ηρωϊκό τόνο στην ταινία. Και αυτό το κάνει πράξη από πολύ νωρίς, από το πρώτο λεπτό της μουσικής. Μέχρι να κάνει την εμφάνισή του ο τίτλος της ταινίας με φόντο το συννεφιασμένο ουρανό, θα έχει ολοκληρωθεί η κύρια θεματική σφραγίδα, ένα ηρωϊκότατο march ικανό να μας θυμίσει την εισαγωγή των ταινιών “Star Wars” ή τους τίτλους αρχής του “Superman”. Η αναφορά αυτών των ταινιών δεν ήταν τυχαία. O Edward Shearmur έγραψε ένα θέμα που δύσκολα θα ξεχάσουμε, τέτοιας πυγμής και ποιότητας που σχεδόν θα μπορούσε να συγκριθεί με τα παραπάνω κλασικά κινηματογραφικά θέματα.

Σχεδόν… μιας και τα πλησιάζει αρκετά αλλά δεν είναι και ίσως ποτέ δε θα γίνει ισάξιο με αυτά. Πάντως, είναι ότι πιο κοντινό σε ύφος με αυτά που έχουμε ακούσει τα τελευταία χρόνια. Το κατόρθωμά του, όμως, δε σταματάει εκεί. Σπανιότατα ακούμε από τη νέα γενιά συνθετών τόσο εύστοχη σύνθεση σε τόσο σύντομη διάρκεια (το θέμα διαρκεί λίγο παραπάνω από ένα λεπτό) αλλά κυρίως, ένα θέμα που σου καρφώνεται στο μυαλό και μπορείς να το σιγοτραγουδάς.

Αυτό το χαρακτηριστικό που έχει το βασικό θέμα της ταινίας είναι πολυτέλεια στις μέρες μας και ελάχιστοι συνθέτες μπορούν να το κάνουν πράξη, με επιφανές παράδειγμα τον John Williams. Αρκεί να θυμηθούμε το θέμα του Indiana Jones. Σχεδόν με την ίδια ευκολία θα μείνει χαραγμένο στη μνήμη σας το θέμα της ταινίας “Sky Captain and the World of Tomorrow”! Γι’ αυτό και μόνο, αξίζει της προσοχής σας το εν λόγω soundtrack.

Η ακολουθία των κομματιών στο CD είναι με χρονολογική σειρά, όπως ακούστηκαν και στην ταινία. Έτσι λοιπόν, το εξόχως χαρακτηριστικό θέμα το ακούμε στο πρώτο κομμάτι με τον τίτλο “The World of Tomorrow”. Καθώς είναι ένα απολύτως ηρωϊκό θέμα, ο συνθέτης το χρησιμοποιεί έξυπνα όταν θέλει να απογειώσει τη μουσική του και ειδικά στις στιγμές δράσης. Εξαιρετική χρήση του θέματος έχουμε στα κομμάτια “Calling Sky Captain” (#4), όπου ο ρυθμός γίνεται ταχύτερος και “Flight to Nepal” (#8), όπου η διάθεση είναι πιο επική.

Ωστόσο, δεν το ακούμε μόνο στα παραπάνω κομμάτια. Χωρίς ποτέ να γίνεται υπερβολική η χρήση του, θα κάνει αρκετές φορές την εμφάνισή του δίνοντας την απόλυτη αίσθηση ηρωϊσμού. Το κομμάτι “The Zeppelin Arrives” (#2) είναι προέκταση του θέματος και έχει μερικές από τις όμορφες στιγμές της μουσικής, με το zeppelin να κάνει στην ατμοσφαιρική του είσοδο στη Νέα Υόρκη, προσεγγίζοντας το Empire State Building. Μέσα στο τρίτο λεπτό της μουσικής του CD θα έχουμε και δεύτερο υπέροχο κρεσέντο από την ορχήστρα στο τέλος του κομματιού (το πρώτο το ακούμε στο τέλος του θέματος).

Όπως η ταινία ήταν μια πρώτης τάξεως περιπέτεια, αντίστοιχα και η μουσική έχει μπόλικη πρώτης τάξεως δράση. Χωρίς να αφήνει το παραμικρό όργανο της ορχήστρας σε απραξία, ο συνθέτης γράφει το πιο κορυφαίο δείγμα δράσης της μέχρι τώρα πορείας του. Είναι πλούσια σε άκουσμα, γεμάτη σε ορχηστρική παρουσία, γρήγορη σε ταχύτητα και δεν καταλήγει ποτέ να γίνει η συνηθισμένη “ορχηστρική φασαρία” που συχνά ακούμε σε αρκετές ταινίες.

Το στυλ της είναι ένας συνδυασμός της δράσης που έχει γράψει παλαιότερα ο Edward Shearmur, με το ύφος του Trevor Jones αλλά και του John Williams. Την πρώτη γεύση την παίρνουμε από το κομμάτι “The Robot Army” (#3), προς το τέλος του οποίου η συμμετοχή της χορωδίας δίνει επικό τόνο και ανυψώνει εκπληκτικά το αποτέλεσμα.

Ομοίως, τα περισσότερα κομμάτια είναι εκπρόσωποι της δράσης, όπως τα “Calling Sky Captain” (#4), “The Flying Wings Attack” (#6), “An Aquatic Escape” (#7), “Manta Squadron” (#13) κ.α. Επομένως, πρέπει να γίνει σαφές πως μιλάμε για ένα soundtrack δράσης και μάλιστα καταιγιστικής. Οι φίλοι της δράσης θα χαρούν, οι υπόλοιποι που δεν είναι συνηθισμένοι σε αυτή, ίσως να τους φανεί υπερβολική στην έκταση που υπάρχει στο CD και να τη βρουν ενοχλητική.

Εκτός από το εισαγωγικό θέμα της, η μουσική έχει και άλλα δύο θέματα, το ένα από τα οποία δεν ακούγεται πουθενά ολοκληρωμένο. Ο λόγος για το love theme της ταινίας αφιερωμένο στους πρωταγωνιστές της Sky Captain Joe (Jude Law) και Polly Perkins (Gwyneth Paltrow). Από όλες τις φορές που θα το ακούσουμε, η πιο συγκροτημένη είναι στο κομμάτι “h-770-d” (#14).

Οι υπόλοιπες είναι πολύ αποσπασματικές και μετά βίας μπορείς να πεις ότι ακούς κάποιο love theme. Για την ακρίβεια, ακόμη και στο “h-770-d” (#14) πιο πολύ δίνεται η εντύπωση απλών συναισθηματικών στιγμών παρά ενός love theme. Ο συνθέτης ανέφερε πως οι σκηνές στην ταινία ήταν τέτοιες που δεν του επέτρεψαν να ταιριάξει κάπου το love theme σε όλη την έκτασή του, ωστόσο, θα μπορούσε να ετοιμαστεί μια τέτοια έκδοση για τις ανάγκες του CD, πράγμα που δυστυχώς δεν έγινε.

Τέλος, η θεματική ταυτότητα της μουσικής ολοκληρώνεται με το θέμα της μονόφθαλμης Frankie (Angelina Jolie), ένα υπέροχο στρατιωτικό march που εμπλουτίζει ακόμη περισσότερο τη δράση της ταινίας και κάνει την εμφάνισή του προς το τέλος του “Finding Frankie” (#12). Κάποιες ήρεμες μουσικές στιγμές, όπως π.χ. το κομμάτι “Back to Base” (#5) κρίνονται σχετικά αδιάφορες. Το CD κλείνει με μια επίσης αδιάφορη έκδοση του γνωστού τραγουδιού “Over the Rainbow” (#18).

Αρκετά συχνά κυκλοφορούν πολύ ενδιαφέροντα soundtracks που εκπροσωπούν διάφορα κινηματογραφικά είδη. Κάποια από αυτά είναι πολύ καλά, κάποια λιγότερο. Πόσο συχνά, όμως, κάποιο soundtrack έρχεται να μας θυμήσει τις κορυφαίες συνθέσεις του κινηματογραφικού παρελθόντος; Πραγματικά πολύ σπάνια! Και ο Edward Shearmur κατόρθωσε να μας δώσει ξανά λίγη από τη μαγεία του τότε, του καιρού εκείνου που οι μεγαλύτεροι συνθέτες έγραφαν αριστουργήματα και τα soundtracks τους δημιουργούσαν ιστορία πολύ πιο συχνά απ’ ότι συμβαίνει σήμερα.

Η μουσική του “Sky Captain and the World of Tomorrow” έρχεται να μας αποδείξει και κάτι άλλο. Την ξεκάθαρη υπεροχή της ορχήστρας έναντι της ηλεκτρονικής μουσικής, η οποία την έχει υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό στις μέρες μας. Ο Edward Shearmur είναι πράγματι ένας πολύ υποσχόμενος συνθέτης και η μουσική του “Sky Captain and the World of Tomorrow” είναι μια αυτονόητη επιλογή για τους φίλους της κινηματογραφικής και γενικά ορχηστρικής μουσικής.

Sky Captain and the World of Tomorrow (soundtrack)

1. The World of Tomorrow (1:07)
2. The Zeppelin Arrives (1:53)
3. The Robot Army (3:02)
4. Calling Sky Captain (3:25)
5. Back at the Base (2:49)
6. The Flying Wings Attack (6:32)
7. An Aquatic Escape (2:30)
8. Flight to Nepal (4:37)
9. Treacherous Journey (2:22)
10. Dynamite (2:27)
11. Three in a Bed (0:57)
12. Finding Frankie (5:02)
13. Manta Squadron (6:33)
14. h-770-d (1:14)
15. Flying Lizard (1:06)
16. Totenkopf’s Ark (5:02)
17. Back to Earth (3:14)
18. Over the Rainbow (3:55) – Ερμηνεία Jane Monheit