I Am Legend (soundtrack)

Πληροφορίες

• Σύνθεση και Παραγωγή Μουσικής: James Newton Howard
• Εκτέλεση Μουσικής: Pete Anthony, The Hollywood Studio Symphony and The Hollywood Film Chorale
• Κυκλοφορία CD: Varese Sarabande Records, 2007
• Συνολική Διάρκεια CD: 44 λεπτά
• Είδος Tαινίας: Περιπέτεια, Δραματική

Προσοχή: Το κείμενο που ακολουθεί (όπως και οι ονομασίες των κομματιών του CD) περιέχουν major spoilers!

Η γνωριμία με ένα soundtrack θα πρέπει κανονικά να ξεκινάει με τη θέαση της ταινίας. Μόνο έτσι μπορεί ο ενδιαφερόμενος να αντιληφθεί το πραγματικό εύρος του ρόλου και της συνεισφοράς που επιτελεί η μουσική αφήγηση στα πλαίσια της κινηματογραφικής τέχνης. Στη συνέχεια, ανάλογα με την παρουσία και το ύφος της μουσικής, ακολουθεί η αναζήτηση του CD με το soundtrack. Σε αυτό το επίπεδο, η μουσική αποκτά για μας μια επιπλέον διάσταση, αυτή της ιδιωτικής μουσικής απόλαυσης. Την ακούμε για την προσωπική μας ευχαρίστηση, ανεξαρτήτως του ρόλου που είχε στην ταινία.

Ας σταθούμε στην ταινία “I am Legend” (Ζωντανός Θρύλος), που αποτελεί μια σπάνια όσο και ιδιαίτερη περίπτωση αφού δεν εντάσσεται στην παραπάνω συνηθισμένη πρακτική που αναφέραμε. Η χρήση της μουσικής στην ταινία είναι ιδιαίτερα περιορισμένη, εμφανίζεται μόνο σε καίρια σημεία της πλοκής που αριθμητικά δεν υπερβαίνουν τα δάκτυλα του ενός χεριού και είναι πάντοτε μικρής διάρκειας. Από την άλλη, το CD που κυκλοφόρησε με το soundtrack της ταινίας έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια που φτάνει τα 45 λεπτά. Τί συνέβη λοιπόν;

Σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο, ο σκηνοθέτης αποφάσισε να αλλάξει πλεύση σε σχέση με τις αρχικές του αποφάσεις όσον αφορά τη χρήση της μουσικής στην ταινία. Η κατάληξη ήταν να αποσύρει το μεγαλύτερο μέρος των συνθέσεων του James Newton Howard, με το σκεπτικό ότι έτσι αποδίδεται καλύτερα το αίσθημα της μοναξιάς που βιώνει ο τελευταίος άνθρωπος στη Γη Robert Neville (Will Smith). Η μουσική σιωπή, σε συνδυασμό με τους λοιπούς, φυσικούς ή τεχνητούς, ήχους αποτελεί μια προσέγγιση που έχει βάση, αν και δεν ακολουθείται συχνά σε εμπορικές ταινίες.

Το γεγονός αυτό είχε ως συνέπεια η ταινία να έχει γύρω στα δέκα λεπτά μουσικής, τη στιγμή που ο συνθέτης έγραψε άλλα 34 υποστηρίζοντας μουσικά όλες εκείνες τις σκηνές που έκρινε ότι το είχαν ανάγκη. Αυτό σημαίνει ότι οι εντυπώσεις που αποκομίζει ο θεατής βλέποντας την ταινία, οι σχετικές με τη μουσική, είναι ραγδαία διαφοροποημένες σε σχέση με αυτές που προκύπτουν από την ακρόαση του CD! Μάλιστα, ο μέσος θεατής που δεν είναι τόσο παρατηρητικός, είναι πολύ πιθανόν να μην προσέξει καν τη μουσική στην ταινία.

Από το CD, η μουσική εμπειρία είναι μακράν πιο πλούσια και σου αφήνει μια ολοκληρωμένη αίσθηση του μουσικού υλικού που υπάρχει, κάτι που ούτε κατά διάνοια προκύπτει από την ταινία. Αν δεν κυκλοφορούσε το soundtrack του “I am Legend”, ποτέ δε θα μαθαίναμε ότι συνθέθηκε τετραπλάσια ποσότητα μουσικής από αυτή που τελικά κατέληξε στην ταινία. Έτσι, ευτυχώς, από τη μία μπορούμε να την απολαύσουμε και από την άλλη δε πήγε χαμένος ο κόπος του συνθέτη για να τη γράψει.

Η μουσική του “I am Legend” αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μονοθεματικού soundtrack. Ο James Newton Howard ακολούθησε την προσέγγιση της συνολικής απεικόνισης της ταινίας με ένα θέμα που συνοψίζει την πεμπτουσία της και το έκανε με λαμπρά αποτελέσματα. Η συναισθηματικά φορτισμένη θεματική σφραγίδα είναι ευέλικτη και προσαρμόζεται στις απαιτούμενες συνθήκες, ανάλογα με το κομμάτι που ακούμε κάθε φορά. Ενώ βλέπουμε τον Robert Neville να παίζει golf πάνω σε ένα αεροπλανοφόρο και παράλληλα ακούμε το ηχογραφημένο του ραδιο-μήνυμα, μια μοναχική τρομπέτα κάνει την εμφάνισή της.

Λυπημένα βιολιά και πιάνο θα ξεδιπλώσουν τη μελωδία της μουσικής, ενώ ταυτόχρονα διακρίνουμε την ήπια συμμετοχή μιας χορωδίας. Η τελευταία, μπορεί να ακούγεται στο κομμάτι “My Name is Robert Neville” (#1), αλλά όχι και στην ταινία αφού αποκλειστηκε εντελώς σε αυτή η χορωδία. Το γεγονός που κλονίζει την ήδη ευαίσθητη ψυχολογική και συναισθηματική κατάσταση του Robert Neville είναι ο θάνατος της Sam (της μοναδικής συντροφιάς που είχε).

Ενώ εκείνη ξεψυχάει, την έχει στην αγκαλιά του και το κλάμα του ντύνεται μουσικά με μια επανάληψη του θέματος, από τα βιολιά αυτή τη φορά, με προθέσεις αγνής συγκίνησης. Ο λόγος για το κομμάτι “Sam’s Gone” (#6). Το λυπημένο θέμα θα το ακούσουμε και από σόλο πιάνου στο “I’m Listening” (#10).

Το κυνήγι με τα ελάφια στην αρχή της ταινίας δεν είχε καθόλου μουσική, παρόλο που ο συνθέτης μερίμνησε για το ακριβώς αντίθετο στο κομμάτι “Deer Hunting” (#2). Πρόκειται για το πρώτο σημάδι ουσιαστικής αλλαγής στην ατμόσφαιρα της μουσικής με έμφαση στην αγωνία και την ένταση των στιγμών, τα οποία εκδηλώνονται εντονότερα στο κομμάτι “Darkseeker Dogs” (#5).

Είναι οι στιγμές όπου δύο μολυσμένα από τον ιό σκυλιά επιτίθενται στον Robert και τη Sam, με αποτέλεσμα να την τραυματίσουν θανάσιμα στην προσπάθειά της να σώσει το αφεντικό της. Η ανατριχιαστική σκηνή της επίθεσης των ζόμπι εναντίων του Robert στην αποβάθρα συνοδεύτηκε από το “The Jagged Edge” (#11), ένα χορταστικό κομμάτι δράσης με αρκετά κρουστά και ηλεκτρονικούς ήχους.

Πέρα από τις ήπιες και φυσικά πάντα λυπημένες εμφανίσεις της μελωδίας του soundtrack, θα συναντήσουμε – δυστυχώς μόνο στο CD – μερικές πληθωρικές παραλλαγές της, όπου η ορχήστρα επικουρείται από μια αιθέρια, σχεδόν θρησκευτική σε τόνο, χορωδία. Τα κομμάτια “Evacuation” (#2) και “Epilogue” (#14) φέρουν τέτοιο δραματικό βάθος που λειτουργούν σαν θρήνος για την ανθρωπότητα όπως αυτή παρουσιάζεται μέσα στην ταινία.

Το “Evacuation” (#3) φαίνεται πως θα συνόδευε τις σκηνές της μαζικής εκκένωσης του Μανχάταν, αλλά τελικά δεν χρησιμοποιήθηκε στην ταινία. Ανάλογες, μεγάλες δραματικές στιγμές με χρήση χορωδίας έχουμε στα κομμάτια “The Pier” (#8) και “Reunited” (#12), όπου μόνο σε αυτά εμφανίζεται ένα δεύτερο θέμα με τάσεις επικά δραματικές. Εκτός από τη χορωδία, σε διάφορα κομμάτια ακούμε και σύντομα σόλο γυναικεία φωνητικά που εντείνουν τη φορτισμένη ατμόσφαιρα.

To Have or not to Have?

Ο James Newton Howard έγραψε ένα άκρως ικανοποιητικό μουσικό σύνολο σκιαγραφώντας την απέραντη μοναξιά του Robert Neville (Will Smith) στην ταινία “I am Legend”. Μπορεί το μεγαλύτερο τμήμα του soundtrack να μη χρησιμοποιήθηκε τελικά στην ταινία, ωστόσο υπάρχει το CD από όπου μπορούμε να εκτιμήσουμε και να απολαύσουμε την προσέγγιση που ακολούθησε ο συνθέτης. Η μουσική εμπειρία από το CD είναι μακράν πιο πλούσια από τις πενιχρές αναμνήσεις που αφήνει η μουσική στην ταινία, η οποία είναι τόσο σποραδικά τοποθετημένη που μετά βίας γίνεται αντιληπτή από το μέσο θεατή.

Τολμήστε να αφεθείτε στη δραματική ποιότητα της μουσικής, την οποία θα μπορέσετε να αισθανθείτε σε όλο της το μεγαλείο μόνο μέσα από το CD. Μη μείνετε στη μουσική που ακούσατε στην ταινία και απορρίψετε το soundtrack του “I am Legend”. Η μουσική που δεν ακούσατε κάνει τη διαφορά και αυτή υπάρχει αποκλειστικά στο CD, το οποίο και σας προτρέπουμε να εντάξετε στις επόμενες μουσικές σας προτιμήσεις.

Tracklist

1. My Name is Robert Neville (2:51)
2. Deer Hunting (1:17)
3. Evacuation (4:27)
4. Scan Her Again (1:42)
5. Darkseeker Dogs (2:17)
6. Sam’s Gone (1:48)
7. Talk To Me (0:56)
8. The Pier (5:17)
9. Can They Do That? (2:09)
10. I’m Listening (2:10)
11. The Jagged Edge (5:16)
12. Reunited (7:50)
13. I’m Sorry (2:22)
14. Epilogue (4:13)