Munich (2005 soundtrack)

Πληροφορίες

• Σύνθεση, Εκτέλεση και Παραγωγή Μουσικής: John Williams, The Hollywood Studio Symphony
• Κυκλοφορία CD: Decca Records, 2005
• Συνολική Διάρκεια CD: 62 λεπτά
• Είδος Tαινίας: Δραματική, Πολιτικό θρίλερ

Η ταινία Munich προσπάθησε να δώσει τις δραματικές προεκτάσεις της επίθεσης των Παλαιστινίων εναντίων των Εβραίων αθλητών στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις του Μονάχου το 1972 και τα μετέπειτα αντίποινα των Εβραίων προς όσους αναμείχθηκαν στην παραπάνω επίθεση.

Ο Steven Spielberg αποσπά οσκαρική υποψηφιότητα για τη σκηνοθεσία του και ο John Williams αποσπά ασκαρική υποψηφιότητα για τη μουσική του. Η υποψηφιότητα της μουσικής προκάλεσε αίσθηση καθώς η ταινία είχε πολύ λίγη μουσική, ακριβώς επειδή ανήκει στην κατηγορία εκείνη των ταινιών που δεν έχουν ιδιαίτερες μουσικές ανάγκες. Το γιατί θα το εξετάσουμε στη συνέχεια.

Ο πιο ταιριαστός χαρακτηρισμός που θα μπορούσε να προσάψει κανείς στο soundtrack του Munich είναι δραματικό. Ο John Williams επισκέπτεται ξανά τα ίδια μονοπάτια που είχε επισκεφτεί και στη Λίστα του Σίντλερ, αφήνοντας μια διάχυτη λύπη να κατακλύσει τη μουσική του, η οποία χρησιμοποιήθηκε με απρόσμενα μεγάλη οικονομία στην ταινία. Αυτή ήταν μια απόφαση που πήραν από κοινού Spielberg και Williams και βασίστηκε στο ότι η ταινία τείνει ως προς την αφήγησή της προς το είδος του ντοκυμαντέρ και συνεπώς μεταβάλλονται οι μουσικές της ανάγκες.

Με άλλα λόγια, από τη στιγμή που δε μιλάμε για ταινία δράσης (παρόλο υπάρχουν και τέτοια στοιχεία σε αυτή) που χρειάζεται μουσική για να υποστηρίζει την κάθε σκηνή στενά και μεθοδικά, οι μουσικές της απαιτήσεις μειώνονται. Εκεί οφείλεται η απουσία της μουσικής στην ταινία.

Σχεδόν όλα από τα κομμάτια του CD δεν αναπαράγονται μέσα στην ταινία στο σύνολό τους, με αποτέλεσμα πάνω από το ένα τρίτο του soundtrack να μην ακούγεται μέσα στην ταινία. Από εδώ εκπορεύεται και η απορία μας για την υποψηφιότητα της μουσικής στα βραβεία όσκαρ.

Ένα στοιχείο που δε συναντάμε συχνά στα soundtracks του Williams είναι η μονοθεματική προσέγγιση. Η μουσική βασίζεται σε ένα μόνο θέμα που τελικά διαμορφώνει καθοριστικά την ατμόσφαιρά της και αφορά τον αρχηγό της εβραϊκής ομάδας που αναλαμβάνει να φέρει σε πέρας τα αντίποινα για το μακελειό του Μονάχου.

Ο λόγος για τον Avner (Eric Bana) και το συναισθηματικά λυπητερό θέμα του, που το ακούμε στο “A Prayer for Peace” (#6). Οι παραλλαγές του είναι διαρκείς, είτε με εναλλακτική ενορχήστρωση, είτε επεκτείνοντάς το. Έτσι, θα το ακούσουμε με κιθάρα στο “Avner’s Theme” (#10), με τσέλο στο “Thoughts of Home” (#16) και με πιάνο στο “End Credits” (#18) και κάθε φορά θα νιώσουμε το ίδιο σφίξιμο στην καρδιά!

Κάπου εδώ σταματούν οι καλές μας εντυπώσεις από το soundtrack του Munich καθώς πέραν της δραματικής πτυχής του, η μουσική γίνεται σε εντυπωσιακό βαθμό αδιάφορη! Τέτοια ήταν η μουσική στις σκηνές με τις δολοφονίες αλλά και σε κάποια flashbacks, που δεν συνοδεύονταν από συνηθισμένη μουσική δράσης αλλά από ένα μοτίβο με synths που ακούγεται στο κομμάτι “Encounter in London / Bomb Malfunctions” (#13). Στόχος ήταν να αποφευχθεί η δημιουργία μιας ισχυρής ατμόσφαιρας. Επιδίωξη ήταν η χρήση μιας μουσικής που δε θα υπερτονίζει τα τεκτενόμενα.

Με το σκεπτικό αυτό, ανέλαβαν δράση τα synths και αποτραβήχτηκε ο κύριος όγκος των οργάνων της ορχήστρας, ώστε να διαμορφωθεί μια ελαφριά μουσική διάθεση που μετά βίας ξεχωρίζει μέσα στην ταινία, φανταστείτε λοιπόν πόσο αδύναμη και άνευ ενδιαφέροντος φαίνεται από το CD! Το μοναδικό κομμάτι έντασης που κινείται σε πολύ αξιόλογα πλαίσια για το είδος του είναι το σταδιακά ανοδικά ατμοσφαιρικό “Letter Bombs” (#5).

Υπάρχει και μια τελευταία πτυχή στη μουσική της ταινίας Munich, ο τρόπος που αποδίδονται σε μουσικό επίπεδο οι δύο αντίπαλες πλευρές, Εβραίοι και Παλαιστίνιοι. Για τους τελευταίους, έχουμε τη χρήση του παραδοσιακού αρμένικου φλάουτου με την ονομασία duduk στο κομμάτι “Attack at Olympic Village” (#2).

Η εβραϊκή πλευρά αποδίδεται με τη χρήση του εθνικού της ύμνου στο κομμάτι “Hatikvah (The Hope)” (#3) σε μια πολύ όμορφη και μελωδική εκτέλεση και με τα φωνητικά της Lisbeth Scott στα κομμάτια “Munich (1972)” (#1) και “Remembering Munich” (#4). Η φωνή της όπως την αποδίδει σε αυτά τα κομμάτια εκφράζει τόσο έντονα τη λύπη για τη δολοφονία των Εβραίων αθλητών που φτάνει στα όρια του θρήνου.

Όχι όμως με χροιά που σε συγκλονίζει για το πένθιμο της ερμηνείας της αλλά αντίθετα, είναι τόση η υπερβολή στη φωνή της που μιλάμε πλέον για μοιρολόι, το οποίο καταντάει ιδιαίτερα ενοχλητικό και είναι υπερβολικό για το ρόλο που καλείται να επιτελέσει.

To Have or not to Have?

Η μουσική της ταινίας Munich θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η μουσική των αντιθέσεων. Ακούγοντάς τη από το CD, υπάρχουν απίστευτες δραματικές στιγμές που εύκολα καθηλώνουν τον ακροατή για τη γνησιότητα και την αυθεντικότητά τους. Από την άλλη, όμως, οι περισσότερες από τις υπόλοιπες συνθέσεις του John Williams είναι εντυπωσιακά κατώτερες, δίχως το παραμικρό ίχνος ενδιαφέροντος. Ποιά η ετυμηγορία λοιιπόν;

Δύσκολα θα βρείτε κάποιο άλλο soundtrack της κινηματογραφικής σεζόν 2005-2006 με δραματική μουσική καλύτερη από αυτή του Munich! Παρόλο που αρκετά κομμάτια του CD θα τα προσπεράσετε γρήγορα, το σίγουρο είναι πως θα σταθείτε στα υπόλοιπα – τα αμιγώς δραματικά όπου ακούγεται το θέμα της ταινίας – ξανά και ξανά! Συνεπώς, αυτά τα κομμάτια είναι αρκετά ως κίνητρο για να προσθέσετε το soundtrack του Munich στη δισκοθήκη σας.

Tracklist

1. Munich, 1972 (2:37)
2. The Attack at Olympic Village (3:00)
3. Hatikvah (The Hope) (2:02)
4. Remembering Munich (4:38)
5. Letter Bombs (2:48)
6. A Prayer for Peace (3:51)
7. Bearing the Burden (8:11)
8. Avner and Daphna (4:02)
9. The Tarmac at Munich (3:59)
10. Avner’s Theme (3:07)
11. Stalking Carl (4:24)
12. Bonding (1:57) 3
13. Encounter in London and Bomb Malfunctions (3:37)
14. Discovering Hans (2:47)
15. The Raid in Tarifa (2:03)
16. Thoughts of Home (4:03)
17. Hiding the Family (1:25)
18. End Credits (4:06)