Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) κλονίζει τη βιομηχανία λογισμικού και οι χρηματιστηριακές τιμές ορισμένων εταιρειών υποχωρούν αισθητά. Οι AI agents θα μπορούσαν να καταστήσουν πολλά επιχειρηματικά μοντέλα παρωχημένα.
Πτώση σε όλο τον κλάδο του software
Οι απώλειες στο χρηματιστήριο εκτείνονται σε ολόκληρο τον κλάδο. Οι Oracle, Adobe και Salesforce καταγράφουν (στο ακόμη «νεαρό» 2026) διψήφιες πτώσεις ή βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτές, σύμφωνα με το Heise.
Σε ετήσια βάση, οι Servicenow, Atlassian και Hubspot πλήττονται ιδιαίτερα, με μειώσεις μεταξύ 30% και 50%.
Η SAP από τα υψηλά της περασμένης χρονιάς έχει χάσει περίπου 30%. Έτσι, ο πολυτιμότερος γερμανικός όμιλος δεν μένει ανεπηρέαστος. Και η Microsoft κατέγραψε απώλειες σε σύγκριση με πέρυσι, αν και τις τελευταίες ημέρες παρουσίασε ανάκαμψη.
«AI eats Software»: το αφήγημα που τρομάζει τη Wall Street
Η αγορά αντιδρά σε ένα αφήγημα που στη Wall Street περιγράφεται ως «AI eats Software».
Οι επενδυτές φοβούνται ότι AI-υποστηριζόμενοι agents θα αντικαταστήσουν ανθρώπινη εργασία και άρα θα μειώσουν τη ζήτηση για την κλασική αδειοδότηση λογισμικού.
Η ανακοίνωση του Claude Cowork από την Anthropic τον Ιανουάριο ενίσχυσε αυτές τις ανησυχίες: το εργαλείο μπορεί να δημιουργεί αναφορές, να επεξεργάζεται υπολογιστικά φύλλα και να εξάγει πληροφορίες από screenshots.
Το επιχειρηματικό μοντέλο στο μικροσκόπιο
Το κλασικό μοντέλο Software-as-a-Service (SaaS) βασίζεται σε άδειες ανά χρήστη.
- Περισσότεροι εργαζόμενοι = περισσότερα “seats”
- Περισσότερα seats = υψηλότερα έσοδα για τις εταιρείες software
Αυτό το σύστημα λειτούργησε αξιόπιστα για χρόνια. Τώρα, όμως, τίθεται το ερώτημα αν οι αυτόνομοι AI agents θα αναλάβουν στο μέλλον εργασίες για τις οποίες μέχρι σήμερα χρειάζονταν ολόκληρα τμήματα.
Αν συμβεί αυτό, τότε (θεωρητικά) δεν θα χρειάζεται και το ίδιο εύρος εξειδικευμένου λογισμικού για το οποίο οι εργοδότες πλήρωναν σημαντικά ποσά.
Ο Jordan Klein (Mizuho Securities) έγραψε σε ενημέρωση προς πελάτες ότι πολλοί επενδυτές δεν βλέπουν λόγο να κρατούν software μετοχές.
Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από αποτίμηση ή προηγούμενη πίεση τιμών: αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν σαφείς καταλύτες για re-rating και δεν φαίνονται στον ορίζοντα υψηλότεροι πολλαπλασιαστές αποτίμησης.
Ευκαιρία για αγορά ή «παγίδα αξίας»;
Πολλές εταιρείες λογισμικού διαπραγματεύονται πλέον με P/E από τα χαμηλότερα της τελευταίας δεκαετίας.
Αυτό που πριν από μια δεκαετία θεωρούνταν ένα ιδιαίτερα κλιμακούμενο μοντέλο, στην εποχή του AI hype αντιμετωπίζεται εν μέρει ως μοντέλο που «γερνάει».
Η αγορά φαίνεται να προεξοφλεί ένα worst-case σενάριο, όπου η αξία μεταφέρεται:
- προς τους AI παρόχους (μοντέλα/agents) και
- προς τους κατασκευαστές hardware (υποδομές/επιταχυντές)
Ο Thierry Borgeat (ελβετική Arvy) εξέφρασε απορία για την εξέλιξη: είναι σπάνιο εταιρείες με ισχυρά θεμελιώδη να έχουν τόσο κακή χρηματιστηριακή εικόνα.
Η απόκλιση ανάμεσα σε λειτουργικούς δείκτες και αποτίμηση είναι αξιοσημείωτη.
Η Barclays εκτιμά ότι το 2026 μπορεί να υπάρξει αλλαγή: «Οι software μετοχές θα μπορούσαν επιτέλους να πάρουν ανάσα το 2026, καθώς μετά από ένα έτος υποαπόδοσης λόγω πιέσεων αποτίμησης και σκεπτικισμού για την AI, υπάρχουν πλέον ευνοϊκότερες συνθήκες».
Η Morningstar εντόπισε πρόσφατα εννέα υποτιμημένες tech μετοχές, ανάμεσά τους πέντε software τίτλους: Adobe, Salesforce, Servicenow, Tyler Technologies και Broadridge Financial Solutions.
Φάση μετάβασης ή υπερβολική αντίδραση;
Το βασικό ερώτημα παραμένει: θα μετακινηθεί το μοντέλο από “Per Seat” σε “Per Outcome”;
Η πληρωμή με βάση το αποτέλεσμα (και όχι τον αριθμό χρηστών) θα άλλαζε συνολικά τη λογική εσόδων του κλάδου. Η αγορά, όταν αντιμετωπίζει αβεβαιότητα, συχνά «τιμολογεί» το ρίσκο με πτώση τιμών.
Οι εταιρείες λογισμικού πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να ενσωματώσουν την AI χωρίς να κανιβαλίσουν το βασικό τους προϊόν. Η τρέχουσα περίοδος μπορεί να είναι μια μετάβαση σε νέα εποχή, όπου θα φανεί ποιες εταιρείες προσαρμόζονται και ποιες μένουν πίσω.
Οι AI agents διαβάλλουν το λογισμικό χωρίς να είναι ανταγωνιστές
Η συζήτηση για το «AI eats software» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το λογισμικό εξαφανίζεται· σημαίνει ότι αλλάζει ο τρόπος κατανάλωσης και τιμολόγησης του.
Οι AI agents τείνουν να λειτουργούν ως «ψηφιακοί συνεργάτες» που εκτελούν εργασίες από άκρο σε άκρο (π.χ. δημιουργία report, ενημέρωση CRM, έλεγχος τιμολογίων), άρα η αξία μετακινείται από τα μεμονωμένα εργαλεία προς την ορχήστρωση (orchestration) και τα δεδομένα.
Για εταιρείες όπως Microsoft, SAP και Adobe, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μπορεί να κριθεί σε τρία πεδία:
- Ενσωμάτωση AI μέσα στις υπάρχουσες ροές εργασίας: Όταν ο agent «ζει» μέσα στο Outlook/Teams, στο SAP ERP ή στο Adobe Creative Cloud, μειώνεται η πιθανότητα αντικατάστασης από τρίτο εργαλείο.
- Πρόσβαση σε εταιρικά δεδομένα με ασφάλεια: Οι επιχειρήσεις δεν ζητούν μόνο «έξυπνες απαντήσεις», αλλά και συμμόρφωση, δικαιώματα πρόσβασης, audit trails και έλεγχο ποιότητας. Όποιος προσφέρει καλύτερη εταιρική διακυβέρνηση AI (AI governance) κερδίζει εμπιστοσύνη και budgets.
- Νέα μοντέλα τιμολόγησης: Το “per outcome” μπορεί να πάρει πολλές μορφές (ανά αυτοματοποίηση, ανά έγγραφο, ανά workflow, ανά καμπάνια). Αυτό όμως δημιουργεί και νέο πονοκέφαλο: οι πελάτες θα ζητήσουν σαφείς δείκτες απόδοσης (KPIs) και μετρήσιμο ROI.
Παράλληλα, η αγορά ανησυχεί για πίεση στα περιθώρια κέρδους: οι AI λειτουργίες συχνά έχουν υψηλό κόστος υπολογισμού (compute), ειδικά όταν βασίζονται σε μεγάλα μοντέλα.
Κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε ανακατανομή δαπανών από «άδειες» προς υποδομή και κατανάλωση.
Για τον αναγνώστη/επενδυτή, η ουσία είναι να παρακολουθεί λιγότερο τα συνθήματα και περισσότερο τις ενδείξεις εκτέλεσης: ρυθμούς υιοθέτησης AI features, καθαρή διατήρηση εσόδων (retention), αύξηση μέσης δαπάνης ανά πελάτη και το αν οι εταιρείες μετατρέπουν την AI από «κόστος» σε νέο, επαναλαμβανόμενο έσοδο.
Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.
